08/04/2022
🔴🔴🔴Odsetki w prawie cywilnym🔴🔴🔴
🔴🔴🔴Czym są odsetki?
🔴
🔴
🔴
🔴
🔴
Odsetki są świadczeniem ubocznym oraz okresowym.Ich uboczny charakter oznacza, że możliwość domagania się ich ma na celu wspomaganie odzyskania należności głównej, a więc sumy będącej „fundamentem” długu. Charakter okresowy oznacza natomiast,że wymóg ich zapłaty pojawia się periodycznie – tj. co jakiś czas.Odsetki można określić, jako swoiste wynagrodzenie za korzystanie z pieniędzy lub innych rzeczyzamiennych (tzw. oznaczonych co do gatunku). Ich wysokość zależy od wartości oraz czasu korzystaniaz cudzych pieniędzy lub rzeczy.
Przepisem, który przybliża instytucję odsetek, jest art. 359 kodeksu cywilnego (k.c.). Znajdziemy w nim informację, iż odsetki należą się tylko wtedy, gdy przewidziane jest to przez:
czynność prawną (np. umowę),
ustawę,
orzeczenie sądu,
decyzja innego organu, który byłby w danej sprawie właściwy (chodzi o organy państwowe)
Warto zaznaczyć, iż art. 360 k.c. określa, że jeśli nie postanowiono inaczej, to odsetki płatne są co roku zdołu, a więc po jego zakończeniu. Odmiennie płaci się jednak w przypadku, gdy termin płatności sumy
głównej, a więc wspomnianego „fundamentu” długu, jest krótszy niż rok. W takim przypadku odsetkipłatne są jednocześnie z zapłatą tej sumy.
Wyróżnia się kilka rodzajów odsetek:
a) odsetki ustawowe
wysokość: stopa referencyjna NBP + 3,5 pkt procentowych,
regulowane przez art. 359 § 2 k.c.,
b) odsetki umowne
wysokość ustalana między kontrahentami,
ustawa ogranicza wysokość odsetek, na jaką mogą umówić się kontrahenci - maksymalna
wysokość to dwukrotność odsetek ustawowych tzw. odsetki maksymalne (art. 359 § 21k.c.),
jeżeli kontrahenci umówią się na większe odsetki, niż odsetki maksymalne, to i tak należą
się tylko odsetki maksymalne (art. 359 § 22 k.c.),
c) odsetki ustawowe za opóźnienie
wysokość: stopa referencyjna NBP + 5,5 pkt. procentowych,
należne, gdy dłużnik opóźnia się ze spłatą sumy wyrażonej w pieniądzach,
regulowane przez art. 481 § 1 i § 2 k.c.,
d) odsetki umowne za opóźnienie
wysokość ustalana przez kontrahentów,
wysokość, którą kontrahenci mogą ustalić, ograniczona jest do wysokości tzw. odsetek
maksymalnych za opóźnienie – maksymalna wysokość, to dwukrotność odsetek
ustawowych za opóźnienie (art. 481 § 21 k.c.),jeżeli kontrahenci umówili się na odsetki wyższe, niż odsetki maksymalne za opóźnienie, to
i tak należą się tylko odsetki maksymalne za opóźnienie (art. 481 § 22 k.c.),
e) odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych
wysokość:
stopa referencyjna NBP + 8 pkt. proc – jeśli dłużnikiem jest podmiot leczniczy,
stopa referencyjna NBP + 10 pkt. proc. – jeśli dłużnikiem nie jest podmiot
leczniczy,
przewidziane w Ustawie o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach
handlowych z dnia 8 marca 2013 r. (Dz.U. z 2013 r. poz. 403),
należne, gdy suma główna wynika z transakcji handlowej, która to została zdefiniowana we
wspomnianej ustawie; w dużym uproszczeniu można powiedzieć, że będą należały się,
gdy suma główna powstała w wyniku transakcji między przedsiębiorcami, w związku z
prowadzoną przez nich działalnością gospodarczą.
Wszystkie te wyliczenia wyglądają bardzo skomplikowanie, jednak warto wiedzieć, że w Interneciedostępny jest szereg kalkulatorów liczących sumy wspomnianych odsetek. Trzeba jedynie wskazać któryz podanych wyżej rodzajów odsetek chce się policzyć.
Trzeba wiedzieć także, że odsetki mogą ulec przedawnieniu. Oznacza to, że po wskazanym okresie,w ciągu którego nie będzie zapobiegało się przedawnieniu, zostanie się pozbawionym prawnychnarzędzi do dochodzenia tej sumy. Ze względu na to, że odsetki mają charakter okresowy, terminprzedawnienia wynosi 3 lata i wynika
z art. 118 k.c..
Termin przedawnienia odsetek przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin
przedawnienia jest krótszy, niż dwa lata.
Warto zaznaczyć jednak, iż Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 26.01.2005 r. (III CZP 42/04, OSN 2005,Nr 9, poz. 149) uznał, że odsetki nie mogą przedawnić się później, niż w chwili przedawnienia roszczeniagłównego. Oznacza to, że jeśli roszczenie główne ulegnie przedawnieniu, to wraz z nim przedawniają sięodsetki.
