04/08/2026
Idineklara ng na labag sa Konstitusyon ang kautusan ng Kagawaran ng Agrikultura na nag-aatas sa mga komersyal na sasakyang pangingisda na silaโy palaging matunton, mamonitor, at magbigay ulat o magpadala ng mga datos tungkol sa pangingisda.
Ayon sa Korte, ito ay dahil sa nilalabag nito ang mga karapatan laban sa hindi makatwirang paghahalughog at pagsamsam (unreasonable search and seizure), karapatan sa kaukulang proseso (due process), at pantay na proteksyon ng batas (equal protection of the law).
Sa isang Desisyong isinulat ni Associate Justice Maria Filomena D. Singh, isinantabi ng En Banc ng Korte Suprema ang petisyon ng Republika ng Pilipinas, na kinakatawan ng Department of Agriculture (DA) o Kagawaran ng Agrikultura at ng Bureau of Fisheries and Aquatic Resources (BFAR), at pinagtibay ang pasya ng Regional Trial Court (RTC) na nagdeklara na labag sa Konstitusyon ang Fisheries Administrative Order (FAO) No. 266 dahil hindi ito pumasa sa rational basis test.
Noong 2020, naglabas ang DA, sa pamamagitan ng BFAR, ng FAO No. 266 na nag-aatas sa lahat ng komersyal na sasakyang pangingisda na may watawat ng Pilipinas na gumamit ng Vessel Monitoring Measures (VMM). Kabilang sa mga hakbang na ito ang Vessel Monitoring System (VMS) para matunton at mamonitor ang mga sasakyan, at ang Electronic Reporting System (ERS) para magtala at magpadala ng datos hinggil sa pangingisda. Iniatas din ng nasabing FAO ang pagkuha ng mga numero ng Maritime Mobile Service Identity mula sa National Telecommunications Commission (NTC).
Kwinestiyon ng Royale Fishing Corporation, Bonanza Fishing, at Market Resources, Inc., at RBL Fishing Corporation (Royale Fishing, et al.), mga nagpapatakbo ng mga komersyal na sasakyang pangingisda sa Pilipinas, ang konstitusyonalidad ng FAO No. 266 sa RTC sa pamamagitan ng petition for declaratory relief.
Iginiit nila na ang tuloy-tuloy na pagmonitor ay nilalabag ang kanilang mga karapatan, naglalantad ng kumpidensyal na impormasyon sa negosyo at mga trade secrets, at nagkakait sa kanila ng pantay na proteksyon ng batas dahil tanging mga komersyal na sasakyang pangingisda lang ang inatasang sumunod dito. Ito ay kahit saklaw din ng Fisheries Code ang munisipal at mga sasakyang pandagat na nangingisda sa malalayong katubigan.
Pinagtibay ng Korte Suprema ang Desisyon ng RTC na labag sa Konstitusyon ang FAO No. 266.
Ipinaliwanag nito na ang mga hukuman ay naglalapat ng magkakaibang antas ng pagsusuri sa pagrepaso ng mga regulasyon ng gobyerno. Habang mas mahigpit na antas ang inilalapat sa mga regulasyong nakaaapekto sa mga pangunahing karapatan at partikular na klasipikasyon, ang rational basis test naman ang inilalapat sa mga kasong hindi nabibilang sa mga nabanggit na pamantayan.
Sa pagsusuring ito, kailangang magpakita ang pamahalaan ng isang lehitimong interes at ng isang makatwirang ugnayan sa pagitan ng interes na iyon at ng mga pamamaraang ginamit. Ayon sa Korte Suprema, nabigo ang Republika rito dahil hindi nito sapat na naipakita na may makatwirang kaugnayan sa pagpuksa ng mga paglabag sa illegal, unreported, and unregulated (IUU) fishing ang mga kinakailangang VMS at ERS.
Sinabi ng Korte Suprema na hindi epektibo ang VMS sa pagtukoy ng mga paglabag sa IUU fishing bukod sa pangingisda sa loob ng mga protektado o ipinagbabawal na lugar. Napansin din nito na hindi na naiiba sa mga umiiral na kinakailangang ulat na sinusunod na ng mga sasakyang pangingisda ang inaasahang lalabas na datos mula sa VMS.
Nagdesisyon din ang Korte Suprema na ang FAO No. 266 ay nagpahintulot ng pagmonitor na labis sa kung ano ang pinapayagan ng RA 8550. Ayon sa Fisheries Code, ang monitoring ay ang tuloy-tuloy na pag-obserba sa pangingisda na ipinapahayag sa pamamagitan ng mga salik tulad ng bilang ng mga araw o oras ng pangingisda, mga katangian ng yamang-dagat, at mga ani ng mapagkukunan.
Ayon sa Korte Suprema, ang kahulugang ito ay hindi saklaw ang patuloy na pagtunton sa mga lokasyon o patutunguhan ng mga komersyal na sasakyang pangingisda. Binigyang-diin nito na hindi iniaatas ng RA 10654 sa mga operator na ibunyag ang kanilang lokasyon 24/7, bilang pagkilala na ang mga lugar ng pangingisda ay kumpidensyal na impormasyon sa negosyo.
Basahin ang press release sa https://sc.judiciary.gov.ph/?p=170021.
Basahin ang Desisyon sa https://sc.judiciary.gov.ph/?p=169871.
Basahin ang Dissenting Opinion ni Senior Associate Justice Marvic M.V.F. Leonen sa https://sc.judiciary.gov.ph/?p=169872.
Basahin ang Separate Opinion ni Justice Alfredo Benjamin S. Caguioa sa https://sc.judiciary.gov.ph/?p=169884.
Basahin ang Separate Concurring Opinion ni Justice Ramon Paul L. Hernando sa https://sc.judiciary.gov.ph/?p=169898.
Basahin ang Separate Concurring Opinion ni Justice Jhosep Y. Lopez sa https://sc.judiciary.gov.ph/?p=169910.
Basahin ang Concurrence and Dissent ni Justice Amy C. Lazaro-Javier sa https://sc.judiciary.gov.ph/?p=169918.
Basahin ang Concurring and Dissenting Opinion ni Justice Henri Jean Paul B. Inting sa https://sc.judiciary.gov.ph/?p=169926.
Sumunod sa Credit Attribution Policy ng SC PIO: https://sc.judiciary.gov.ph/credit-attribution-policy/.