24/04/2026
#ปรับราคากลางใหม่ให้ผู้เสนอราคาในขั้นตอนก่อนลงนามในสัญญาได้อย่างไร
เคสนี้เป็นทางออกที่ช่วยเหลือผู้ประกอบการให้รับงานในราคาที่เพิ่มขึ้นได้อีก 1 ทางเลือก (เวลาผมทำงานจะมีทางเลือกมากกว่า 1 ทางเลือกเสมอ) แต่ใช้กับกรณีหน่วยงานที่ตั้งวงเงินงบประมาณไว้เกินราคากลางพอสมควร เช่น มีงบประมาณ 20 ล้านบาท ทำราคากลางที่ 18 ล้านบาท ผู้ชนะเสนอราคาต่ำสุด 17,500,000 บาท กรณีนี้ทางออกที่จะช่วยผู้ประกอบให้รับงานโดยไม่ทิ้งการประกวดราคาในครั้งนี้คือ ใช้ ว 651 ข้อ 1.2.4 (1)
กรณีที่หน่วยงานของรัฐจัดทำแบบแสดงรายการ ปริมาณงาน และราคา คลาดเคลื่อนไปจากแบบรูปรายการงานก่อสร้าง เป็นเหตุให้ราคากลางที่หน่วยงานของรัฐกำหนดนั้น ต่ำเกินไปหรือสูงเกินความเป็นจริง ให้หน่วยงานของรัฐคำนวณราคากลางใหม่ให้ถูกต้อง เพื่อใช้เป็นราคาเปรียบเทียบ
***เคสนี้สามารถให้คณะกรรมการกำหนดราคากลางทบทวนราคาใหม่ ณ ปัจจุบัน อ้างเหตุคลาดเคลื่อน (ราคาไม่แน่นอน) เพื่อปรับราคากลางขึ้นจาก 18 ล้าน เป็น 19-20 ล้านบาทได้ หรือราคากลางอาจจะสูงกว่านั้นก็ตาม แต่รับราคาได้ไม่เกิน 20 ล้านบาทเท่ากับงบประมาณขณะนั้น สามารถช่วยเหลือปรับเพิ่มราคากลางจาก 18 ล้านขึ้นมาได้เลยและไปชดเชยค่า K ได้อีก ขั้นตอนการดำเนินการ
1) เมื่อประกาศผลผู้ชนะครั้งแรก ให้สอบถามผู้ยื่นข้อเสนอทุกรายว่าจะสามารถลงนามในสัญญาในราคาที่ตัวเองเสนอราคาได้หรือไม่ ในกรณีที่ลงนามได้ก็ไม่ต้องไปทำราคากลางใหม่ตาม ว 651 ในกรณีทั้ง 3 รายปฎิเสธทีจะเข้าทำสัญญา (ต้องมีหลักฐานแจ้งโต้ตอบกันภายหลังด้วย) เมื่อทั้ง 3 รายปฎิเสธจะเช้าทำสัญญาตอบกลับมาแล้ว
2) เจ้าหน้าที่พัสดุเสนอต่อหัวหน้าหน่วยงานของรัฐจะดำเนินการเลือกยกเลิกประกาศเชิญชวนหรือจะดำเนินการปรับราคากลางใหม่ตาม ว 651 ซึ่ง ข้อ1.2.4 (1) ยังเปิดช่องให้เมื่อราคากลางคลาดเคลื่อน (ราคาไม่แน่นอน) ณ ปัจจุบันราคากลางปรับเพิ่มขึ้น เมื่อหัวหน้าหน่วยงานของรัฐเลือกสั่งการเพื่อให้โครงการไปต่อโดยเลือกปรับราคากลางใหม่ในขั้นตอนนี้ ก็มอบหมายให้คณะกรรมการกำหนดราคากลางประชุมและคำนวณราคากลาง ณ ปัจจุบัน และรายงานต่อหัวหน้าหน่วยงานของรัฐ
3) เมื่อคณะกรรมการกำหนดราคากลางคำนวณราคากลาง ณ ปัจจุบันเสร็จก็มาลองเปรียบเทียบดูกับราคากลางฉบับเก่า ในกรณีที่ราคากลางปรับเพิ่มสูงขึ้นอย่างมีนัยสำคัญจากการคำนวณครั้งก่อน ((ซึ่งหากคำนวณไว้นานแต่ค้างอยู่กระบวนการจัดหาก็จะเห็นราคาค่อนข้างต่างเยอะ) ดังนั้น ตามหลักการของ ว 651 จึงให้เรียกผู้ชนะครั้งแรกมาคุยว่าจะทำได้หรือไม่ในราคากลางที่มีการปรับใหม่ ทั้งนี้ ย้ำว่าต้องให้โอกาสผู้ชนะการเสนอราคากลางเข้ามาคุยก่อน เพราะเค้าคือผู้ชนะและได้รับการคัดเลือกครั้งแรก ในกรณีที่ผู้ชนะลำดับที่ 1 ตกลงทำสัญญากับราคากลางใหม่และราคาไม่เกินงบประมาณ ก็ให้เสนอบันทึกข้อความข้อเท็จจริงเพื่อให้หัวหน้าหน่วยงานของรัฐพิจารณาสั่งการ
4) ขั้นตอนนี้สำคัญสุดคือเรืองของการทำในระบบ e-GP อันนี้ต้องสอบถามก่อนทำขั้นตอน 1-3 เรื่องของทฤษฎีและภาคปฎิบัติทางกฎหมายไม่มีปัญหา แต่ปัญหาคือเรื่องของระบบ ท่านต้องปรึกษากรมบัญชีกลางหรือคลังจังหวัดว่า ในกรณีนี้จะต้องเป็นลักษณะต้องเปิดระบบให้ผู้ชนะเสนอราคาเข้ามาใหม่ไหม หรือสามารถจะใส่ช่องถัดจากช่องที่ผู้เสนอราคาเข้ามา เป็นช่องราคาที่ลงนามในสัญญาได้เลย อันนี้ท่านจะต้องถามเจ้าของระบบ เพราะผมไม่ได้เชี่ยวชาญเรื่องระบบ e-GP สำหรับขั้นตอนราคากลางคงไม่ต้องกลับไปแก้ไขราคากลางในระบบแล้วครับ ให้ใช้เอกสารมือบันทึกข้อความเสนอแนบไว้เป็นหลักฐานในการคำนวณราคากลางใหม่ เพราะคิดว่าในขั้นตอนราคากลางระบบ e-GP ไม่น่าจะถอยกลับไปได้แล้ว
หมายเหตุ เคสนี้เข้า กรณี 1.2.4 (1) คือ กรณีครั้งแรกราคากลางต่ำไป เมื่อทำราคากลางใหม่แล้ว มีการปรับราคากลางใหม่สูงขึ้น ดังนั้น (1) ไม่ได้เขียนห้ามท่านเรียกผู้ชนะการเสนอราคามายื่นเสนอราคาใหม่ แค่ระบุว่าถ้าเสนอราคาต่ำกว่าราคากลางและเสนอราคาถูกต้องและราคาต่ำกว่าวงเงินที่จะจ้างสามารถไปต่อได้ ไม่ได้เขียนว่า ราคากลางทำใหม่แล้วสูงขึ้นกว่าเดิม แล้วห้ามพิจารณาให้ผู้ยื่นข้อเสนอ ผู้ชนะเสนอราคาใหม่ ดังนั้น จึงใช้หลักดุลพินิจเพื่อประโยชน์ของราชการ ให้มีการเรียกเสนอราคาใหม่ เพราะทั้ง 3 รายปฎิเสธเข้าทำสัญญาเนื่องจากราคามีการปรับเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญ ถ้ายกเลิกกว่าจะทำใหม่ราคากลางพุ่งขึ้นไปอีก โครงการก็ล้มอีก และหน่วยงานท่านก็ไม่ได้ใช้งบทำโครงการ อะไรคือความเสียหายครับ ทั้งนี้ ผมก็กล่าวไว้แล้วว่าอยู่ที่เรื่องของระบบ e-GP จะรองรับด้วยหรือไม่ เพราะในทฤษฎีและภาคปฎิบัติ กฎหมายไม่ได้ห้ามและใช้ดุลพินิจเพื่อประโยชน์ของราชการ แต่ต้องสอดคล้องกับระบบ e-GP ที่เปิดให้ทำได้ในระบบด้วย เพราะหากไม่แก้ไขปัญหา โครงการก็ไม่ได้ทำ เพราะราคาวัสดุก่อสร้างที่ได้เพิ่มขึ้น ยิ่งเสียเวลาไปทำกระบวนการใหม่ราคาก็พุ่งขึ้นอีก สุดท่้ายโครงการไม่ได้ทำ เพราะท่านคิดนอกกรอบตามหลักกฎหมายไม่ได้นั้นเอง
***สุดท้าย ทุกปัญหามีทางออกเสมอแค่ท่านเขี่ยวชาญกฎหมายมากพอ ปัญหาขั้นตอนอื่นๆ ไว้ว่่างๆ จะมาเขียนบทความอธิบายทางออกให้ครับ พอดีผมติดงานติวสอบค่าวิชาชีพพัสดุที่จะต้องเตรียมติวสอบให้ FC ไม่ค่อยมีเวลามาสอนการทำงานเท่าไหร่ หลายท่าน (ส่วนใหญ่ไม่ใข้ลูกศิษย์ที่อบรมกับผม ลูกศิษย์ที่อบรมกับผมไม่ค่อยมีปัญหาพวกนี้ เพราะได้ครูดีสอน ส่วนใหญ่ลูกศิษย์ผมตัวท๊อปเยอะ ไม่ได้อวยลูกศิษย์ตัวเอง แต่ลูกศิษย์ผมนี้ส่วนใหญ่ตัวท๊อประดับหัวหน้างานเยอะ ขนมของกินผมเลยไม่เคยขาดเลย5555) อยากให้มาสอนเทคนิคกระบวนการพิจารณางด ลดค่าปรับหรือขยายสัญญาอย่างไร ต้องดูอย่างไรบ้าง เพจอื่นน่าจะมีคนสอนแล้วมั้งครับ ลองไปติดตามเพจอื่นก่อนเลยครับ เคสนี้พอดีลูกน้องเก่าผม มือใหม่ประสบปัญหาเลยมาเขียนให้ลูกน้องเก่าอ่านและเผื่อพวกท่านด้วย ถ้ามีเวลาจะเขียนเรื่องอื่นๆ ให้ครับ
