20/08/2026
🛑 ZUS nasila kontrole cudzoziemców na zleceniu - fikcyjny status studenta na celowniku
ZUS istotnie zwiększył intensywność kontroli przedsiębiorców zatrudniających cudzoziemców na podstawie umów zlecenia, zwłaszcza podmiotów korzystających ze zwolnienia ze składek na ubezpieczenia społeczne przysługującego osobom do 26. roku życia posiadającym status ucznia lub studenta.
Inspektorzy ZUS ujawniają coraz częściej schemat polegający na organizowaniu cudzoziemskim zleceniobiorcom fikcyjnego statusu słuchacza szkoły policealnej. W praktyce oznacza to, że pracodawcy lub pośrednicy finansują tłumaczenia dokumentów, opłaty za wpisowe oraz wystawianie zaświadczeń potwierdzających status ucznia, wyłącznie w celu formalnego spełnienia warunków zwolnienia składkowego. Osoby objęte tym procederem faktycznie nie uczestniczą w zajęciach dydaktycznych. Celem całego mechanizmu jest unikanie obowiązku odprowadzania składek oraz możliwość zaoferowania zleceniobiorcy wyższego wynagrodzenia netto kosztem Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Straty FUS z tytułu wykrytych nadużyć sięgają dziesiątek tysięcy złotych na pojedynczą firmę. Po wykryciu nieprawidłowości dotyczących choćby jednego lub kilku cudzoziemców❗ ZUS przyjmuje z góry założenie, że analogiczne nadużycie dotyczy wszystkich cudzoziemskich zleceniobiorców zatrudnionych w danej firmie. Na tej podstawie nalicza całą kwotę zaległych składek od wszystkich objętych zwolnieniem pracowników zagranicznych, bez indywidualnej weryfikacji każdej osoby z osobna.
Dla przedsiębiorców oznacza to ⚠️ryzyko finansowe nieproporcjonalnie wysokie wobec pierwotnie ustalonego naruszenia, a kwoty zaległości mogą być naliczane wstecz nawet do 5 lat.
W przypadku potwierdzenia nieprawidłowości ZUS może dokonać reklasyfikacji tytułu do ubezpieczeń, co uruchamia obowiązek zapłaty zaległych składek wraz z odsetkami.
Dla firm zatrudniających cudzoziemców na zleceniu ze zwolnieniem składkowym kluczowe staje się ⏰ niezwłoczne przeprowadzenie wewnętrznego audytu, który powinien obejmować:
📌 weryfikację, czy każda osoba korzystająca ze zwolnienia faktycznie posiada ważny i aktualny status ucznia lub studenta w rozumieniu przepisów,
📌 sprawdzenie, czy zaświadczenia o statusie studenckim lub uczniowskim zostały wystawione przez uprawnioną instytucję i czy można potwierdzić realność nauki,
📌ocenę, czy pracodawca lub podmiot pośredniczący nie był zaangażowany, nawet nieświadomie, w organizowanie formalnego statusu edukacyjnego wyłącznie na potrzeby zwolnienia składkowego,
📌zebranie i zabezpieczenie pełnej dokumentacji potwierdzającej podstawę stosowanego zwolnienia dla każdego cudzoziemskiego zleceniobiorcy z osobna.
🔑Odpowiedzialność płatnika składek nie jest wyłączona nawet wówczas, gdy pracodawca działał w dobrej wierze i oparł się na przedłożonych mu zaświadczeniach, jeżeli zaświadczenia te okazały się nieprawdziwe lub uzyskane w sposób niezgodny z prawem.
Źródło: https://tiny.pl/1tq97dj_k
