07/08/2026
ประเด็น : มอบโฉนดที่ดินให้ผู้ให้กู้ยึดถือไว้เป็นประกันการกู้เงิน
แม้จะฟังข้อเท็จจริงตามที่จำเลยนำสืบว่า โจทก์ได้กู้เงินจำเลยและได้มอบโฉนดที่ดินให้จำเลยยึดถือไว้เป็นประกันการกู้เงิน ตามสัญญากู้มิได้กำหนดวันชำระเงินไว้ สิทธิเรียกร้องของจำเลยที่จะให้โจทก์ชำระเงินตามสัญญากู้เริ่มนับตั้งแต่วันกู้เป็นต้นไป และมีอายุความ 10 ปี ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 164 นับตั้งแต่วันกู้เงินถึงวันที่โจทก์ฟ้องเป็นเวลาเกิน 10 ปีแล้ว
จำเลยมิได้นำสืบให้เห็นว่าสิทธิเรียกร้องของจำเลยไม่ขาดอายุความเพราะเหตุใด เมื่อหนี้ที่จำเลยอาศัยเป็นมูลเหตุยึดถือโฉนดฉบับพิพาทของโจทก์ไว้ขาดอายุความเสียแล้ว จำเลยก็ไม่มีสิทธิยึดถือโฉนดไว้เป็นประกันหนี้นั้นต่อไป
ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า
การที่โจทก์กู้เงินและมอบโฉนดให้จำเลยยึดถือไว้เป็นประกันเงินกู้ ไม่เข้าลักษณะจำนำ กรณีไม่ต้องด้วยมาตรา 189 จำเลยไม่มีสิทธิยึดหน่วงโฉนดของโจทก์ไว้ ต้องคืนให้โจทก์
(วรรคแรกวินิจฉัยโดยที่ประชุมใหญ่ ครั้งที่ 19/2521)
กฎหมายที่เกี่ยวข้อง:
ป.พ.พ. มาตรา 164, มาตรา 169, มาตรา 189, มาตรา 241, มาตรา 369 และมาตรา 747
สรุปสั้น ๆ: การมอบโฉนดที่ดินให้ผู้ให้กู้ถือไว้เป็นประกัน โดยไม่ได้จดทะเบียนจำนอง ไม่ทำให้เกิดสิทธิจำนอง และเมื่อหนี้ที่อาศัยเป็นเหตุยึดถือโฉนดขาดอายุความแล้ว ผู้ให้กู้ไม่มีสิทธิยึดถือโฉนดไว้ต่อไป ต้องคืนแก่เจ้าของโฉนด.
