08/06/2016
MỘT SỐ ĐIỂM MỚI VỀ HIỆU LỰC CỦA BỘ LUẬT HÌNH SỰ
Tại Điều 5 Bộ luật Hình sự năm 2015 quy định về hiệu lực của Bộ luật này đối với những hành vi phạm tội trên lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Bên cạnh sự kế thừa những ưu điểm của Bộ luật hiện hành thì Điều luật này đã bổ sung một số điểm mới, khắc phục được những bất cập về hiệu lực không gian của các quy phạm pháp luật trước đó. Cụ thể:
Một là, bổ sung quy định hiệu lực của Bộ luật Hình sự năm 2015 đối với hành vi phạm tội hoặc hậu quả của hành vi phạm tội xảy ra trên tàu bay, tàu biển mang quốc tịch Việt Nam hoặc tại vùng đặc quyền kinh tế, thềm lục địa của Việt Nam. Theo đó, những trường hợp bị coi là phạm tội theo quy định của Bộ luật Hình sự là: Hành vi phạm tội trên tàu bay, tàu biển mang quốc tịch Việt Nam khi tàu bay, tàu biển đó đang ở ngoài lãnh thổ Việt Nam hoặc hành vi phạm tội được thực hiện tại vùng đặc quyền kinh tế, thềm lục địa của Việt Nam; hậu quả của những hành vi phạm tội trên tàu bay, tàu biển mang quốc tịch Việt Nam hoặc tại vùng đặc quyền kinh tế, thềm lục địa của Việt Nam.
Hai là, Bộ luật Hình sự hiện hành quy định cụ thể tại Điều 5 về hiệu lực áp dụng của Bộ luật đối với những hành vi phạm tội trên lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, trong đó mặc định trường hợp người nước ngoài phạm tội trên lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội Việt Nam thì vấn đề trách nhiệm hình sự của họ được giải quyết bằng con đường ngoại giao. Tuy nhiên, Bộ luật Hình sự 2015 đã có sự thay đổi cơ bản, đó là: Đối với người nước ngoài phạm tội trên lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thuộc đối tượng được hưởng quyền miễn trừ ngoại giao hoặc lãnh sự theo pháp luật Việt Nam, theo điều ước quốc tế mà Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên hoặc theo tập quán quốc tế, thì vấn đề trách nhiệm hình sự của họ được giải quyết theo quy định của Điều ước quốc tế hoặc theo tập quán quốc tế đó.
Trường hợp điều ước quốc tế đó không quy định hoặc không có tập quán quốc tế thì trách nhiệm hình sự của họ được giải quyết bằng con đường ngoại giao. Việc bổ sung quy định này xuất phát từ trách nhiệm của Việt Nam trong việc thực thi các Điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viện.
