Luật sư Vĩnh Phúc

30/08/2026

11/08/2026

“Tôi đánh để dạy dỗ các cháu.”
Đó là lời giải thích mà không ít người từng đưa ra sau những vụ bạo hành trẻ em. Nhưng dưới góc độ pháp luật, “dạy dỗ” chưa bao giờ là lý do để hợp pháp hóa hành vi bạo lực.
Việc Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Phú Thọ khởi tố, bắt tạm giam đối tượng đánh 5 chú tiểu tại chùa Bầu về tội Cố ý gây thương tích một lần nữa khẳng định nguyên tắc đó. Nhiều người đặt câu hỏi: Tại sao không phải là tội “Hành hạ người khác” mà lại là “Cố ý gây thương tích”?
Thực tế, việc định tội không dựa vào cảm xúc của dư luận mà dựa trên chứng cứ, kết quả điều tra và dấu hiệu pháp lý của hành vi. Nếu một người cố ý dùng vũ lực tác động lên cơ thể người khác gây tổn hại sức khỏe thì hoàn toàn có thể bị xử lý về tội Cố ý gây thương tích theo Điều 134 Bộ luật Hình sự. Đặc biệt, khi nạn nhân là trẻ em – nhóm đối tượng được pháp luật bảo vệ đặc biệt – thì trách nhiệm hình sự càng được xem xét nghiêm khắc hơn. Điều đáng nói ở đây không chỉ là những vết thương trên cơ thể các cháu mà điều khiến xã hội day dứt là địa điểm xảy ra vụ việc.

Ngôi chùa vốn được xem là nơi gieo mầm từ bi, nuôi dưỡng đạo đức và che chở những đứa trẻ có hoàn cảnh đặc biệt. Khi bạo lực lại xuất hiện ngay trong môi trường đáng lẽ phải an toàn nhất, thì tổn thương để lại không chỉ là những vết bầm tím mà còn là nỗi sợ hãi, sự mất niềm tin và những sang chấn tâm lý có thể kéo dài nhiều năm. Một đứa trẻ có thể quên đi vết roi Nhưng rất khó quên cảm giác bị chính người mà mình tin tưởng đánh đập.

Ở góc độ pháp lý, vụ việc cũng đặt ra một vấn đề khác: trách nhiệm của những người có mặt tại hiện trường. Nếu có người biết hành vi bạo hành đang diễn ra nhưng không có biện pháp ngăn chặn, hoặc người có trách nhiệm quản lý trẻ em buông lỏng việc bảo vệ các cháu, thì tùy tính chất, mức độ và vai trò của từng người, cơ quan điều tra hoàn toàn có thể tiếp tục xem xét trách nhiệm pháp lý. Đây cũng là lời cảnh báo đối với tất cả các cơ sở đang chăm sóc trẻ em, dù là trường học, cơ sở bảo trợ xã hội hay cơ sở tôn giáo. Tiếp nhận trẻ em không chỉ là trách nhiệm nuôi dưỡng mà đó còn là nghĩa vụ bảo vệ tuyệt đối quyền được an toàn về thân thể, sức khỏe và nhân phẩm của các em. Pháp luật có thể xử lý người gây ra thương tích nhưng điều xã hội cần hơn là không còn ai cho rằng đánh trẻ là một cách giáo dục. Bởi giáo dục có thể nghiêm khắc nhưng nghiêm khắc không bao giờ đồng nghĩa với bạo lực.

07/06/2026

Những con số được phản ánh trong phóng sự "74 hợp đồng kỳ nghỉ: Cái giá gần 20 tỷ đồng của những lời hứa" khiến nhiều người không khỏi giật mình. Chỉ với 74 hợp đồng, số tiền khách hàng đã bỏ ra lên tới gần 20 tỷ đồng. Điều đáng nói là phần lớn những người ký kết không phải các nhà đầu tư chuyên nghiệp mà là những người cao tuổi, người nghỉ hưu hoặc các gia đình có tiền tích lũy nhiều năm.

Dưới góc nhìn pháp lý, câu chuyện không đơn thuần là tranh chấp hợp đồng dân sự. Đằng sau đó là những vấn đề đáng suy ngẫm về tính minh bạch của hoạt động kinh doanh, trách nhiệm cung cấp thông tin của doanh nghiệp và cơ chế bảo vệ người tiêu dùng trước các mô hình bán hàng dựa trên những lời hứa về tương lai.
Mô hình sở hữu kỳ nghỉ (Timeshare) xuất hiện từ châu Âu từ nhiều thập niên trước. Về bản chất, khách hàng trả trước một khoản tiền lớn để đổi lấy quyền sử dụng dịch vụ nghỉ dưỡng trong một khoảng thời gian nhất định mỗi năm.

Nếu được vận hành đúng, đây là một sản phẩm du lịch hợp pháp.
Tuy nhiên, vấn đề phát sinh khi quyền nghỉ dưỡng được quảng bá như một tài sản đầu tư, có khả năng sinh lời, tăng giá hoặc dễ dàng chuyển nhượng trong tương lai. Theo phản ánh của chương trình, nhiều khách hàng được thuyết phục rằng đây không chỉ là một sản phẩm du lịch mà còn là một kênh đầu tư hấp dẫn, thậm chí có thể để lại cho con cháu như một loại tài sản giá trị.
Chính từ đây bắt đầu xuất hiện khoảng cách giữa giá trị thực tế của hợp đồng và kỳ vọng mà khách hàng được dẫn dắt để tin tưởng.

Vấn đề pháp lý không nằm ở hợp đồng, mà nằm ở cách bán hợp đồng. Trong thực tiễn hành nghề, tôi cho rằng rất nhiều doanh nghiệp không vi phạm pháp luật ở bản hợp đồng. Điều đáng quan tâm hơn nằm ở quá trình tiếp thị, tư vấn và chào bán. Nếu doanh nghiệp giới thiệu rằng sản phẩm có khả năng sinh lời trong khi không có cơ sở chứng minh; Nếu doanh nghiệp khẳng định việc chuyển nhượng là dễ dàng nhưng trên thực tế không tồn tại thị trường giao dịch; Nếu doanh nghiệp sử dụng những thông tin tạo cảm giác khan hiếm, đặc biệt hoặc cơ hội chỉ có trong ngày để thúc ép khách hàng ký kết thì những hành vi đó có thể dẫn đến việc khách hàng hiểu sai bản chất giao dịch.

Về mặt pháp luật dân sự, giao dịch được xác lập trên cơ sở bị lừa dối có thể là căn cứ để yêu cầu Tòa án xem xét tuyên bố giao dịch vô hiệu.
Trong khi đó, pháp luật bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng cũng yêu cầu doanh nghiệp phải cung cấp thông tin trung thực, đầy đủ và chính xác về sản phẩm, dịch vụ trước khi giao kết hợp đồng.
Nói cách khác, một hợp đồng có thể được soạn thảo hoàn toàn hợp pháp nhưng quá trình đưa khách hàng đến việc ký hợp đồng lại có thể chứa đựng nhiều yếu tố cần được xem xét.

Vì sao người cao tuổi thường trở thành mục tiêu?
Một chi tiết gây ám ảnh trong phóng sự là nhiều nạn nhân là người lớn tuổi, có tiền tích lũy hoặc tiền dưỡng già. Đây không phải hiện tượng ngẫu nhiên. Trong các mô hình bán hàng giá trị lớn, nhóm khách hàng cao tuổi thường được xem là đối tượng dễ bị tác động bởi các yếu tố tâm lý hơn là các chỉ số đầu tư.
Họ có xu hướng: Tin tưởng vào lời giới thiệu trực tiếp; Ít kiểm chứng thông tin trên mạng; Dễ bị ảnh hưởng bởi yếu tố uy tín, danh tiếng; Quan tâm đến việc để lại tài sản cho con cháu; Ngại tranh chấp sau khi phát sinh vấn đề.

Khi những buổi giới thiệu được tổ chức bài bản, kết hợp quà tặng, ưu đãi, không gian sang trọng và đội ngũ tư vấn chuyên nghiệp, nhiều người dễ dàng đưa ra quyết định chỉ trong vài giờ đồng hồ.
Dưới góc độ luật học hành vi, đây được gọi là hiện tượng ra quyết định dưới tác động cảm xúc thay vì dựa trên đánh giá rủi ro khách quan.

Có dấu hiệu hình sự hay không?
Đây là câu hỏi được nhiều người quan tâm. Không phải mọi trường hợp bán hợp đồng kỳ nghỉ đều là lừa đảo. Tuy nhiên, nếu cơ quan điều tra xác định doanh nghiệp ngay từ đầu đã biết rõ các cam kết về lợi nhuận, chuyển nhượng hoặc tăng giá là không có thật nhưng vẫn sử dụng các thông tin đó để huy động tiền của khách hàng thì câu chuyện có thể không còn dừng ở quan hệ dân sự. Khi đó cần làm rõ: Nội dung tư vấn thực tế cho khách hàng; tài liệu quảng cáo được sử dụng; Các cam kết bằng văn bản hoặc ghi âm; Dòng tiền thu được từ khách hàng; Khả năng thực hiện những lời hứa đã đưa ra. Nếu chứng minh được yếu tố gian dối nhằm chiếm đoạt tài sản thì hoàn toàn có thể đặt ra trách nhiệm hình sự theo quy định của Bộ luật Hình sự.

Tất nhiên, việc đánh giá thuộc thẩm quyền của cơ quan tiến hành tố tụng và phải dựa trên chứng cứ cụ thể. Và khoảng trống pháp lý cần được lấp đầy. Vụ việc được phản ánh trong chương trình cho thấy một thực tế đáng lo ngại: nhiều người bỏ ra hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng nhưng lại không hiểu đầy đủ mình đang mua cái gì. Điều này đặt ra yêu cầu phải siết chặt hơn việc quản lý các mô hình sở hữu kỳ nghỉ.

Một hợp đồng chỉ thực sự có giá trị khi người ký hiểu rõ mình đang mua gì, được gì và có thể mất gì. Nếu những lời hứa được sử dụng như công cụ để thay thế sự thật, thì sớm hay muộn, những tranh chấp pháp lý và hệ lụy xã hội sẽ xuất hiện như một hệ quả tất yếu.
Ls.Nguyễn Hào Hiệp