20/01/2026
TỰ HÀO TRONG KHUÔN KHỔ PHÁP LUẬT – ĐỪNG ĐỂ NIỀM VUI TRỞ THÀNH NỖI ĐAU
Ăn mừng văn minh để niềm vui không phải trả giá bằng tai nạn và trách nhiệm pháp lý
Không khí hân hoan, tự hào của người dân khi cùng nhau chia sẻ niềm vui sau các sự kiện thể thao, văn hóa là biểu hiện tích cực của tinh thần đoàn kết xã hội. Pháp luật tôn trọng và bảo vệ quyền thể hiện cảm xúc chính đáng đó. Tuy nhiên, khi cảm xúc cộng đồng vượt ra ngoài giới hạn kiểm soát, niềm vui có thể nhanh chóng biến thành rủi ro, thậm chí là bi kịch.
Trong một Nhà nước pháp quyền, mọi quyền tự do của công dân đều phải được thực hiện trong khuôn khổ pháp luật, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội và an toàn giao thông. Đường phố không phải là không gian “ngoại lệ” cho cảm xúc đám đông.
Vụ tai nạn giao thông xảy ra tại khu vực trung tâm TP Huế khiến 3 người bị thương vừa qua là lời cảnh tỉnh rõ ràng. Thực tế cho thấy, trong không khí phấn khích tập thể, một bộ phận người tham gia giao thông đã thiếu kiểm soát hành vi, đặc biệt khi tụ tập, di chuyển theo các đoàn xe tự phát thường được gọi là “đi bão”.
Từ góc độ pháp lý, “đi bão” không nằm ngoài sự điều chỉnh của pháp luật. Mọi hành vi diễn ra trên đường bộ, dù xuất phát từ mục đích ăn mừng hay cổ vũ, đều phải tuân thủ các quy định chung về trật tự an toàn giao thông.
Theo Điều 8 Luật Giao thông đường bộ năm 2008, các hành vi như chạy quá tốc độ, lạng lách, đánh võng, vượt đèn đỏ, không chấp hành tín hiệu giao thông, gây cản trở giao thông… đều bị nghiêm cấm. Pháp luật không có bất kỳ ngoại lệ nào cho các hành vi vi phạm chỉ vì lý do ăn mừng.
Những quy định này không mang tính hình thức, mà xuất phát từ yêu cầu bảo vệ tính mạng con người và trật tự xã hội. Trong bối cảnh đường phố đông đúc, mật độ phương tiện tăng cao, việc vi phạm giao thông trong tâm lý hưng phấn đám đông càng làm gia tăng nguy cơ tai nạn, đe dọa trực tiếp đến an toàn của cộng đồng.
Nhiều người vẫn cho rằng vi phạm giao thông trong lúc ăn mừng chỉ dừng lại ở mức phạt tiền. Thực tế, ranh giới giữa xử phạt hành chính và trách nhiệm hình sự là rất mong manh. Theo Nghị định 100/2019/NĐ-CP, người vi phạm có thể bị phạt tiền, tước giấy phép lái xe, tạm giữ phương tiện. Đáng chú ý, nếu hành vi vi phạm gây hậu quả nghiêm trọng, người điều khiển phương tiện còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 260 Bộ luật Hình sự 2015, với mức hình phạt lên đến 15 năm tù.
Pháp luật hình sự không xem cảm xúc hưng phấn hay tác động của đám đông là căn cứ loại trừ trách nhiệm. Khi tai nạn xảy ra, cơ quan chức năng chỉ xem xét hành vi, lỗi và hậu quả thực tế.
Tai nạn giao thông cũng không kết thúc tại hiện trường hay sau một bản án. Đối với nạn nhân, đó có thể là thương tật vĩnh viễn, mất khả năng lao động, gánh nặng điều trị và tổn thương tinh thần kéo dài. Đối với người gây tai nạn, ngoài trách nhiệm hình sự còn phải bồi thường thiệt hại theo quy định của Bộ luật Dân sự, kéo theo áp lực kinh tế và hệ lụy xã hội lâu dài cho cả gia đình.
Đáng lo ngại, thực trạng này lại phổ biến trong một bộ phận giới trẻ – những người giàu năng lượng nhưng dễ bị cuốn theo tâm lý đám đông và đánh giá thấp rủi ro. Một khoảnh khắc bốc đồng trên đường phố có thể xóa sạch nhiều năm học tập, lao động và xây dựng tương lai.
Giải pháp để niềm vui không trở thành bi kịch
Để bảo đảm quyền thể hiện niềm vui, niềm tự hào của người dân nhưng vẫn giữ vững trật tự, an toàn xã hội, cần sự vào cuộc đồng bộ từ nhiều phía.
Trước hết, mỗi người dân, đặc biệt là giới trẻ, cần nhận thức rõ rằng ăn mừng không đồng nghĩa với việc được phép vi phạm pháp luật. Việc không tụ tập, không di chuyển theo các đoàn xe tự phát, không lạng lách, vượt đèn đỏ hay bấm còi gây náo loạn giao thông chính là cách thể hiện văn minh và trách nhiệm với cộng đồng. Ưu tiên các hình thức ăn mừng an toàn, hạn chế sử dụng phương tiện cá nhân trong thời điểm đông người là lựa chọn cần được khuyến khích.
Về phía gia đình và nhà trường, việc nhắc nhở, quản lý con em trong các thời điểm nhạy cảm sau các sự kiện lớn là hết sức cần thiết. Giáo dục pháp luật và kỹ năng kiểm soát cảm xúc đám đông cần được lồng ghép thực chất hơn, gắn với các vụ việc, hậu quả cụ thể để nâng cao ý thức phòng ngừa.
Đối với cơ quan quản lý và lực lượng chức năng, cần chủ động xây dựng phương án phân luồng, kiểm soát giao thông trong các dịp dự báo có ăn mừng tập thể; tăng cường tuần tra, xử lý sớm các hành vi tụ tập, gây mất trật tự, tránh để hậu quả nghiêm trọng xảy ra rồi mới can thiệp. Việc kết hợp hài hòa giữa tuyên truyền, nhắc nhở và xử phạt nghiêm minh sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý.
Bên cạnh đó, truyền thông cần định hướng dư luận theo hướng cổ vũ những hình ảnh ăn mừng văn minh, an toàn; hạn chế việc lan truyền, tôn vinh các hành vi “đi bão” nguy hiểm, vi phạm pháp luật. Niềm vui không nên được xây dựng trên rủi ro cho xã hội.
Về lâu dài, cần nghiên cứu quy hoạch các không gian công cộng, khu vực đi bộ, quảng trường phù hợp để người dân có thể chia sẻ cảm xúc tập thể một cách an toàn; đồng thời tăng cường phối hợp giữa chính quyền, lực lượng chức năng và các tổ chức xã hội trong quản lý hoạt động tập trung đông người.
Tự hào là quyền chính đáng. Nhưng trong không khí tự hào chung, tuân thủ luật giao thông chính là cách thể hiện văn minh, trách nhiệm và tôn trọng tính mạng con người. Pháp luật không ngăn cản niềm vui, mà đặt ra giới hạn để bảo đảm rằng niềm vui ấy không phải trả giá bằng nước mắt của cộng đồng.
Đi “bão”, nếu có, phải là đi trong khuôn khổ pháp luật; ăn mừng, nếu có, phải là ăn mừng an toàn – để niềm vui thực sự trọn vẹn và bền lâu.
.
HUẾ - Tai nạn giữa hai xe máy tại ngã 6 Hùng Vương rạng sáng 17.1 khiến 3 người bị thương, phải nhập viện cấp cứu.
