18/08/2026
Có một hình ảnh tôi không bao giờ quên: gần nửa đêm, trên sông Đáy, nước bắt đầu ngược dòng. Tôi ngủ thiếp đi trên thuyền vì mệt, còn bố tôi thì vẫn một mình chèo, lặng lẽ đưa thuyền xuôi theo con nước để về nhà. Sáng hôm sau, mọi thứ lại tiếp tục như bình thường — tôi đi học, rồi chiều về lại hái lá d**g, lá chuối, cùng mẹ đóng gói để sáng hôm sau mang đi bán ở chợ Phát Diệm, cách nhà hơn mười cây số. Có những mùa hè, 2-3 giờ sáng tôi đã dậy đi cất vó tép.
Tôi kể lại điều này không phải để than về tuổi thơ vất vả, mà vì tôi tin đó chính là nơi bắt đầu của mọi thứ tôi có hôm nay. Một đứa trẻ quen với việc dậy sớm, quen với việc không có gì là tự nhiên mà có, sẽ mang một niềm tin rất bền vào bên trong: muốn có được điều gì, phải tự mình đi tìm. Tôi đã sống với niềm tin đó suốt ba mươi mấy năm qua, qua từng lớp học, từng công việc, và cả những lần thất bại.
Một cô bé giỏi Toán nhưng hay lạc đường
Tôi học rất nghiêm túc, có lẽ vì trong thâm tâm tôi luôn biết học là con đường ngắn nhất để đi xa hơn nơi mình sinh ra. Cấp 1 tôi trong top học sinh giỏi nhất trường, cấp 2 vào lớp chuyên Toán - Lý, lọt vòng 2 kỳ thi học sinh giỏi tỉnh năm lớp 9, rồi được tuyển thẳng vào trường cấp ba danh giá nhất huyện, học lớp chọn khối A. Đến giờ, sau ba mươi năm, tôi vẫn giải nhanh được những bài Toán, bài Lý mà con tôi mang về nhà — thứ tư duy logic ấy chưa bao giờ rời bỏ tôi.
Nhưng đời không công bằng đến thế: một người giỏi tự nhiên như tôi lại cực kỳ hay lạc đường. Chồng tôi thì ngược lại — anh nhớ chính xác từng con đường đã đi qua dù chỉ một lần. Nên mỗi khi ra đường có chồng đi cùng, tôi luôn thấy yên tâm một cách lạ lùng. Tôi kể chi tiết nhỏ này vì tôi nghĩ nó nói lên rất nhiều về hôn nhân của mình: mỗi người giỏi một việc, và mình dựa vào nhau đúng chỗ mình yếu.
Nếu nhìn vào con đường sự nghiệp của tôi, sẽ thấy nó chẳng thẳng chút nào. Tôi học văn bằng một ngành Marketing tại Đại học Kinh tế Quốc dân (K41), đi dạy gia sư kín tuần từ thứ Hai đến thứ Sáu để phụ gia đình lo học phí và sinh hoạt. Ra trường, tôi vào Viettel Post, đi từ vị trí trợ lý tổng hợp, nhân viên chăm sóc khách hàng, nhân viên kinh doanh, rồi lần lượt lên giám đốc bưu cục, phó giám đốc chi nhánh, và cuối cùng là giám đốc một chi nhánh — nhận nhiệm vụ ấy khi con tôi mới sinh được ba tháng.
Nghe thì có vẻ là một hành trình thăng tiến đẹp, nhưng phía sau đó là những đêm trực điện thoại xử lý hàng hóa, áp lực dồn liên tục không có điểm dừng. Năm 2011, tôi quyết định nghỉ việc. Đó không phải một quyết định dễ dàng, nhưng tôi biết mình cần một thứ khác — dù lúc đó tôi cũng chưa hình dung rõ nó là gì.
Cùng năm đó, tôi thành lập Công ty TNHH TM DV Thiên Di — tiền thân của Công ty Luật Thiên Di bây giờ. Và như một sự thật ít ai kể ra trong những câu chuyện "khởi nghiệp thành công": bước đầu tiên của tôi thất bại. Tôi thử làm dịch vụ vận tải hàng nặng, nhưng kế hoạch chưa đủ chín, nên phải đến năm 2013 công ty mới thực sự sống được, khi tôi làm lại từ đầu với công việc công bố thực phẩm, rồi tự mày mò để làm chủ dần các mảng mỹ phẩm, trang thiết bị y tế, thức ăn chăn nuôi, thức ăn thủy sản và các loại giấy đủ điều kiện sản xuất.
Tôi vẫn nhớ khoảng thời gian đó: vừa điều hành một công ty mới gượng dậy sau thất bại, vừa chăm con nhỏ, tôi vẫn quyết tâm học thêm văn bằng hai ngành Luật Tổng hợp — và tốt nghiệp loại giỏi vào năm 2018, tại Đại học Trà Vinh theo hình thức đào tạo từ xa. Cũng trong năm 2018 tôi lấy chứng chỉ đào tạo chuyên sâu về Luật sở hữu trí tuệ. Tấm bằng cử nhân Luật loại giỏi mở ra cho tôi một cơ hội mà tôi trân trọng: được học lớp đào tạo luật sư chất lượng cao, dưới sự giảng dạy của những người Thầy Cô rất giỏi trong ngành luật Việt Nam, trong đó có Cô Nguyễn Minh Hằng, Cô Trương Thị Hòa. Tôi tốt nghiệp khóa học đó vào năm 2025.
Cái duyên với sở hữu trí tuệ
Luật Thiên Di là nơi tôi đồng hành cùng khách hàng qua những thủ tục mà nhiều người thấy rối rắm: công bố thực phẩm, mỹ phẩm, trang thiết bị y tế, thức ăn chăn nuôi, đăng ký nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp, sáng chế, xử lý xâm phạm nhãn hiệu. Nhưng nếu hỏi vì sao tôi lại gắn bó sâu với sở hữu trí tuệ đến vậy, câu trả lời thật ra rất giản dị: đó là câu hỏi khách hàng hỏi tôi nhiều nhất. Càng làm, tôi càng nhận ra tài sản trí tuệ có giá trị lớn đến mức nào — điều mà nhiều nước trên thế giới đã coi trọng từ lâu, nhưng ở Việt Nam vẫn chưa được nhìn nhận đúng mức. Tôi muốn là một phần của sự thay đổi đó.
Tôi lớn lên với hai đời sống tâm linh song song, và chưa bao giờ thấy chúng mâu thuẫn. Tôi tìm hiểu Phật giáo nguyên thủy, thực hành thiền, hay nghe pháp thoại của Đức Đạt Lai Lạt Ma, Sư Minh Niệm, có khi lên cả Zoom để nghe sư giảng pháp trực tuyến. Nhưng gốc rễ của tôi là một người con Công giáo — tôi được một nữ tu đỡ đầu khi vừa tròn một tháng tuổi, và đến giờ tôi vẫn đi lễ đều đặn mỗi tuần. Có một điều khá lạ: dù mang gốc Công giáo, tôi lại thấy kinh và pháp bên Phật giáo dễ hiểu, dễ thấm với mình hơn.
Gia đình luôn là trung tâm của mọi quyết định tôi đưa ra. Tôi mong hai con trai lớn lên tự lập, sống hạnh phúc, khỏe mạnh cả thể chất lẫn tinh thần, biết tự học và tự chịu trách nhiệm với cuộc đời mình. Tôi cũng luôn mong cha mẹ hai bên được an dưỡng, và luôn giữ trong lòng những lời cầu nguyện cho những người thân yêu.
Về công việc, tôi đặt cho mình một mục tiêu không nhỏ: trở thành một trong những luật sư hàng đầu Việt Nam về sở hữu trí tuệ và pháp lý sản phẩm, đồng thời đưa Luật Thiên Di đủ vững mạnh để giúp được nhiều người hơn — nhân viên có nơi phát huy năng lực, gia đình có chỗ dựa, và cộng đồng có thêm những giá trị ý nghĩa. Tôi cũng dự định mở rộng sang tư vấn luật đất đai, thừa kế, hôn nhân gia đình, lao động — những mảng tôi được đào tạo kỹ trong quá trình học nghề luật sư, và đang được các luật sư giàu kinh nghiệm hướng dẫn tập sự. Đặc biệt, tôi rất thích tư vấn luật lao động, vì tôi thích làm việc trực tiếp với con người. Ngoài ra, mỗi ngày tôi vẫn dành thời gian luyện tiếng Anh — nghe kênh Englishavenue, luyện nói theo phương pháp shadowing — bởi tôi tin việc học chưa bao giờ là đủ, và tôi còn muốn học thêm những ngôn ngữ mới trong những năm tới.
Vì sao tôi vẫn làm nghề này mỗi ngày
Tôi luôn tin rằng đằng sau mỗi hồ sơ pháp lý tưởng chừng khô khan — một cái tên nhãn hiệu, một bộ hồ sơ công bố, một đơn đăng ký sáng chế — là công sức thật, tâm huyết thật của một người đang cố xây dựng điều gì đó cho riêng mình. Là người đi từ một đứa trẻ dậy sớm bắt tôm cá hướng đến một luật sư sở hữu trí tuệ, tôi hiểu rất rõ cảm giác phải bắt đầu lại sau thất bại, phải tự học khi không có ai chỉ đường, và phải kiên trì với một mục tiêu dài hơi mà không ai đảm bảo sẽ thành công. Chính vì hiểu điều đó, tôi luôn muốn là người đồng hành thật sự với khách hàng của mình — không chỉ làm hồ sơ, mà đi cùng họ đến khi mọi thứ được giải quyết ổn thỏa.
Có những hồ sơ tôi rất tự hào vì độ khó của nó — như hồ sơ đăng ký phụ gia thực phẩm mà pháp luật Việt Nam khi đó chưa cho phép sử dụng. Chúng tôi phải tìm bằng được tài liệu từ ba nước trở lên đã cho phép dùng loại phụ gia đó, chứng minh nó an toàn với con người, rồi trình lên hội đồng khoa học — và đã có những lần hồ sơ được xét duyệt thành công.
Tôi không đi một mình trên hành trình này. Tôi luôn biết ơn những nhân viên đã đồng hành với tôi từ những ngày đầu công ty còn chật vật, và vẫn ở lại đến hôm nay. Riêng mảng công việc ngoài Hà Nội, tôi may mắn có cô bạn thân Ngọc Anh sát cánh từ ngày đầu thành lập và sự hỗ trợ của chị gái về mặt kế toán Và trên hết, tôi có chồng — người đã chăm các con để tôi có thời gian đi học, người đồng hành, chia sẻ, cùng tôi xây dựng công ty từ những viên gạch đầu tiên. Với nhiều người, những gì tôi đang có hôm nay có thể chỉ là một sự nghiệp bình thường. Nhưng với tôi, mỗi phần trong đó là kết quả của rất nhiều nỗ lực, và rất nhiều người đã ở bên cạnh tôi trên đường đi.
Tôi chưa bao giờ thấy hào hứng với công việc như lúc này — khi Việt Nam ngày càng coi trọng sở hữu trí tuệ và chất lượng sản phẩm hơn. Tôi tin cơ hội cho những người làm nghề như tôi đang thực sự rộng mở, cả bây giờ và trong nhiều năm tới. Và tôi biết, cô bé từng dậy lúc 2-3 giờ sáng đi cất vó tép năm nào vẫn còn nguyên trong tôi — chỉ là bây giờ, thứ tôi "đi tìm" mỗi ngày đã khác đi rất nhiều.
