19/03/2026
📝ĐỀ XUẤT CỦA BỘ TƯ PHÁP VỀ VIỆC TRAO QUYỀN KIỂM TRA HÀNH CHÍNH LUẬT SƯ CHO ỦY BAN NHÂN DÂN CẤP XÃ
⭐️ Mới đây, tại Dự thảo Luật Luật sư (sửa đổi) đang đuợc Bộ Tư pháp soạn thảo và dự định trình Quốc hội trong năm 2026 có đưa ra đề xuất việc giao cho UBND cấp xã kiểm tra hành chính Luật sư.
⭐️ Xoay quanh vấn đề này đã có nhiều ý kiến cho rằng quan điểm này còn thiếu tính phù hợp. Theo đó, Tiến sĩ - Luật sư Nguyễn Thị Kim Vinh trình bày một số ý cơ bản về bất cập tại quy định trên, như sau:
(i) Thứ nhất, gây xung đột về nguyên tắc tự quản lý Luật sư và hành nghề Luật sư. Căn cứ tại Điều 6 Luật Luật sư 2006 về quản lý Luật sư và hành nghề Luật sư hoạt động dựa trên nguyên tắc kết hợp quản lý nhà nước với chế độ tự quản của tổ chức xã hội - nghề nghiệp của Luật sư hay tổ chức hành nghề Luật sư. Trường hợp giao UBND cấp xã quản lý hành chính đối với hoạt động Luật sư trên địa bàn là gây xung đột về nguyên tắc tự quản nghề nghiệp, lúc này chế độ tự quản của tổ chức xã hội – nghề nghiệp của Luật sư sẽ bị rất hạn chế.
(ii) Thứ hai, Luật sư là ngành nghề kinh doanh có điều kiện, đòi hỏi Cơ quan quản lý phải có chuyên môn quản lý Luật sư phải là người có đủ tiêu chuẩn, điều kiện hành nghề theo quy định tại Điều 2, Điều 3 Luật Luật sư 2006. Hoạt động nghề nghiệp của Luật sư gắn liền với hệ thống Tư pháp tại Việt Nam, không chỉ là dịch vụ thông thường trên thị trường. Theo Điều 83 Luật Luật sư hiện hành quy định về trách nhiệm quản lý nhà nước về Luật sư và hành nghề Luật sư, Bộ Tư pháp là Cơ quan chịu trách nhiệm chính và không đề cập đến vai trò của UBND cấp xã trong lĩnh vực này. Việc không giao quyền kiểm tra Luật sư cho UBND cấp xã là phù hợp với bối cảnh hiện tại do hoạt động đặc thù của Luật sư đòi hỏi phải được giám sát bởi các Cơ quan có trình độ pháp lý và năng lực Tư pháp tương xứng. Trong khi đó, căn cứ theo quy định tại Điều 22 Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025, UBND cấp xã hiện nay chỉ có quyền hạn, nghĩa vụ quản lý hành chính và dịch vụ công trên địa bàn cấp xã.
(iii) Thứ ba, dễ xảy ra nguy cơ xung đột lợi ích giữa Cơ quan quản lý và tổ chức hành nghề Luật sư. Trong quá trình hành nghề, Luật sư có thể thường xuyên đại diện cho các khách hàng của mình trong các tranh chấp với chính quyền địa phương cấp xã như: xử lý vi phạm hành chính, khiếu nại, tố cáo, hòa giải tranh chấp, … Do đó, nếu UBND cấp xã có quyền kiểm tra hoạt động của chính Luật sư – chủ thể đang có quyền lợi đối lập với họ trong các vụ việc thì việc xung đột lợi ích có thể xảy ra.
(iv) Thứ tư, vấn đề về “Bảo mật thông tin khách hàng” có thể sẽ không được đảm bảo. Việc UBND cấp xã thực hiện quản lý hành chính nhà nước trên địa bàn phải bảo đảm trong sạch, công khai, minh bạch (ví dụ: báo cáo, kiểm tra hồ sơ), có thể vô tình làm lộ bí mật khách hàng của Luật sư. Trong khi quy tắc làm việc và nghĩa vụ của Luật sư là phải giữ bí mật thông tin của khách hàng khi thực hiện dịch vụ pháp lý và sau khi đã kết thúc dịch vụ đó. Đây là sự đối lập về tính chất giữa quản lý hành chính nhà nước và bảo mật Tư pháp.
Từ những cơ sở nêu trên, TS LS Kim Vinh kiến nghị nên tập trung tăng cường phối hợp giữa Sở Tư pháp và Đoàn Luật sư để đảm bảo tính thống nhất. UBND xã sẽ phù hợp với vai trò phản ánh, báo cáo lên Sở Tư pháp để Cơ quan chuyên môn vào cuộc khi phát hiện dấu hiệu vi phạm trên địa bàn. Giải pháp tối ưu được đưa ra là đẩy mạnh chuyển đổi số và chuyên môn hóa công tác thanh tra để quản lý hiệu quả mà không xâm phạm đặc thù nghề Tư pháp.
📌Link bài viết:
Luật sư đề nghị giữ nguyên quyền kiểm tra hành chính của Sở Tư pháp như hiện nay, không nên giao cho UBND cấp xã.