30/08/2026
KHI NGƯỜI VAY ĐÃ VIẾT GIẤY NHẬN NỢ
[Tên các đương sự đã được mã hóa. Vụ án đang được Tòa án giải quyết; nội dung dưới đây phản ánh tài liệu có trong hồ sơ, chưa phải kết luận có hiệu lực pháp luật]
Bà A nhiều lần giao tiền cho bà B trên cơ sở quan hệ quen biết và tin tưởng. Khi việc thanh toán phát sinh vướng mắc, hai bên đối chiếu công nợ.
Ngày 25/01/2024, bà B trực tiếp lập giấy xác nhận “có vay tiền” của bà A số tiền 2,4 tỷ đồng.
Sau khi lập giấy, bà B không phủ nhận ngay nghĩa vụ này. Theo các tin nhắn trong hồ sơ, ngày 25/5/2024, bà B tiếp tục thể hiện sẽ thu xếp trả tiền và trả hết cho bà A. Đến ngày 16/9/2025, bà B vẫn nhắc đến “2,4 tỷ” của bà A, nhưng cho rằng đó là tiền hợp tác kinh doanh bị thua lỗ.
Từ đây phát sinh tranh chấp:
Khoản tiền 2,4 tỷ đồng là khoản vay phải hoàn trả hay vốn hợp tác mà bà A phải chịu rủi ro?
Chuỗi chứng cứ bảo vệ bên cho vay
Quyền lợi của bà A không chỉ dựa trên một tờ giấy riêng lẻ, mà được củng cố bởi một chuỗi tài liệu có liên hệ với nhau:
* Chứng từ thể hiện dòng tiền thực tế đã được giao;
* Giấy nhận nợ do chính bà B lập, sử dụng rõ cụm từ “có vay tiền”;
* Các tin nhắn sau đó tiếp tục thể hiện việc bà B sẽ thu xếp trả tiền;
* Nội dung trao đổi vẫn nhắc đến số tiền 2,4 tỷ đồng;
* Tài liệu thể hiện việc các bên đã nhiều lần đối chiếu số dư công nợ.
Lập luận cho rằng đây là tiền hợp tác đầu tư cần được chứng minh bằng những tài liệu cụ thể: hai bên đã thỏa thuận hợp tác vào việc gì, tỷ lệ góp vốn bao nhiêu, ai quản lý vốn, lợi nhuận và thua lỗ được phân chia thế nào?
Nếu không có những chứng cứ đó, trong khi người nhận tiền đã tự mình lập giấy xác nhận “có vay” và sau đó nhiều lần hứa trả, thì việc thay đổi cách gọi khoản tiền thành “vốn hợp tác bị lỗ” chưa đủ để đương nhiên loại trừ nghĩa vụ hoàn trả.
Không thể khấu trừ một khoản tiền hai lần
Bị đơn còn cho rằng khoản 500 triệu đồng đã thanh toán ngày 26/9/2023 phải tiếp tục được trừ vào số tiền 2,4 tỷ đồng.
Tuy nhiên, tin nhắn ngày 03/10/2023 — tức sau lần thanh toán này — vẫn thể hiện số dư là 2,9 tỷ đồng, chưa tính lãi. Đến ngày 25/01/2024, bà B mới lập giấy nhận nợ 2,4 tỷ đồng.
Trình tự thời gian trên là căn cứ quan trọng cho thấy khoản 500 triệu đồng có khả năng đã được tính khi các bên chốt lại công nợ. Nếu tiếp tục khấu trừ thêm một lần nữa, cùng một khoản thanh toán có thể bị tính hai lần, gây thiệt hại cho bên cho vay.
Phải tách tiền gốc và tiền lãi
Hồ sơ cũng cho thấy cần kiểm tra việc hình thành số tiền 2,4 tỷ đồng để xác định có hay không việc cộng dồn lãi vào nợ gốc.
Nếu có phần lãi vượt giới hạn hoặc cách tính lãi chưa phù hợp, Tòa án cần bóc tách và loại trừ phần đó theo Điều 468 Bộ luật Dân sự năm 2015.
Tuy nhiên, sai sót về cách tính lãi — nếu được chứng minh — không làm mất đi nghĩa vụ hoàn trả khoản tiền gốc thực tế đã vay. Cần phân định rõ:
* Tiền gốc đã giao;
* Tiền đã thanh toán;
* Phần lãi hợp pháp;
* Phần lãi vượt giới hạn hoặc nhập vào gốc không đúng quy định.
Giá trị của một lời xác nhận
Trong một vụ án vay tài sản, Tòa án không chỉ xem xét tên gọi mà một bên đưa ra sau khi tranh chấp phát sinh. Bản chất giao dịch phải được xác định từ toàn bộ quá trình: giao tiền, sử dụng tiền, đối chiếu công nợ, lập giấy nhận nợ và những lần tiếp tục hứa trả.
Khi người nhận tiền đã viết rõ mình “có vay”, xác nhận số tiền cụ thể và sau đó nhiều lần thể hiện ý chí trả nợ, các chứng cứ ấy phải được xem xét đầy đủ để bảo vệ quyền sở hữu tài sản và quyền yêu cầu thực hiện nghĩa vụ của bên cho vay.
Niềm tin có thể là điểm khởi đầu của một khoản vay. Nhưng khi tranh chấp xảy ra, dòng tiền, giấy nhận nợ và những lời xác nhận nhất quán mới là cơ sở để pháp luật bảo vệ người đã giao tiền.
CÔNG TY LUẬT TNHH HOA SEN
Bảo vệ quyền lợi bằng chứng cứ và pháp luật.
