21/01/2013
Dành cho những ai đang có ý định kinh doanh
Năm 2012, thực sự là một năm khó khăn cho đa số các doanh nghiệp Việt Nam bởi những tác động tiêu cực từ nền kinh tế thế giới. Trước bối cảnh trên, mỗi doanh nghiệp cần phải xây dựng cho mình những kế hoạch kinh doanh, những chiến lược mới để củng cố và đương đầu với thử thách trong thời gian tới.
Với tình hình phức tạp hiện nay, hàng ngày vẫn có hàng ngàn doanh nghiệp được thành lập và cũng có hàng hàng doanh nghiệp nộp hồ sơ giải thể hoặc tuyên bố phá sản tại Việt Nam. Bằng kinh nghiệm thực tế, tôi xin được đóng góp một số ý kiến đối với ai đang có ý định kinh doanh qua ví dụ sau:
Anh A: muốn thành lập một công ty hoạt động ngành nghề mua bán Thép
Anh B: sắp giải thể một công ty hoạt động ngành nghề mua bán Thép do anh thành lập từ năm 2007.
Anh A sau một thời gian làm công vất vả trong công ty kinh doanh thép với chức danh là trưởng phòng sale, , anh có một khối lượng khách hàng lớn sau 10 năm kinh nghiệm trong nghề, nhận thấy hoa hồng trong công ty quá ít, nếu có công ty riêng anh ta sẽ có toàn bộ lợi nhuận từ hợp đồng sẽ ký được, và anh nhận thấy rằng nhiều người bạn của anh đã thành lập công ty và thành công đối với lĩnh vực kinh doanh trên, sẵn có một lượng vốn kha khá trong tay, anh quyết định mở công ty buôn bán thép.
Anh B thành lập một công ty buôn bán thép từ năm 2007, năm 2007, 2008, 2009 công ty phát triển rất tốt, trong 3 năm liền doanh số công ty hơn chục tỷ đồng. Tuy nhiên đến năm 2010, tình hình thép biến động và tăng đột biến, với những hợp đồng đã kí trước kia, anh ta không thể tiếp tục, bỡi lẽ nếu tiếp tục anh ta sẽ thua lỗ, nhưng nếu không tiếp tục anh ta sẽ phải chịu phạt hợp đồng, kèm theo sự yếu kém trong cách quản lý, anh ta không thể đòi được những khoản nợ từ khách hàng của mình ( lý do họ không có khả năng thanh toán), sự việc kéo dài từ năm 2011, 2012, không thể nào thanh toán tiền lương cho nhân viên, phí thuê văn phòng, không tìm kiếm được bất kì khoản vay nào và cuối cùng anh phải giải thể công ty.
Vậy công ty của anh A sẽ ra sao? Những lý do và điều kiện mà anh A đang có đã đủ để xây dựng công ty vững mạnh hay không? Sẽ bị giải thể như công ty anh B chứ? Tôi sẽ đi phân tích từng lý do và điều kiện để làm rõ các vấn đề trên:
1. Kinh nghiệm là người bán hàng trong 10 năm
Kinh nghiệm bán hàng rất quan trọng vì nó quyết định doanh thu, lợi nhuận của công ty. Đối với 1 sản phẩm giá trị 10 đồng, ngoài lương người bán hàng sẽ được hoa hồng của sản phẩm đó là ví dụ là 1 đồng, rất nhiều người họ suy nghĩ rất đơn giản là nếu họ có công ty, việc họ tìm kiếm được nhiều khách hàng và kí được nhiều hợp đồng thì họ sẽ được hưởng 10 đồng. Nếu chỉ vì lý do này mà Anh A muốn thành lập công ty thì anh A cần phải suy nghĩ lại bởi lẽ với hợp đồng 10 đồng sau khi trừ hoa hồng thì chỉ còn lại là 9 đồng, với 9 đồng ấy, chủ doanh nghiệp sẽ phải phân phối đều để chi trả cho những chi phí: tiền vốn cố định trong hàng hóa tồn, chi phí thiết kế và tư vấn nhận diện thương hiệu, thiết kế website, nghiên cứu thị trường, in ấn catalo, lương nhân viên, thuê văn phòng, điện, nước, wife, bảo trì, dọn vệ sinh công ty,chi phí đi lại, tiếp khách, và hàng ngàn các loại phí khác, áp lực các khoản chi trong hoạt động doanh nghiệp là rất lớn. Vậy thì với 9 đồng còn lại, liệu chẳng có đủ để chi trả các khoản trên? Hoặc chăng là anh A sẽ kí được 1000 hợp đồng trên tháng đối với công ty bắt đầu thành lập? Và kinh nghiệm bán hàng có đồng hành với kinh nghiệm quản lý công ty?
2. Khối lượng khách hàng đã được thiết lập từ trước.
Anh A rất tự tin bởi anh đang sở hữu một số lượng khách hàng lớn, nhưng “thương trường là chiến trường”, khách hàng họ luôn lựa chọn những gì tốt nhất có giá tốt nhất để kiếm được lợi nhuận nhiều nhất. Hiện tại Anh A đang là trưởng phòng sales cho một công ty lớn, sản phẩm anh ta đang bán thỏa mãn những nhu cầu của những khách hàng trên. Nhưng có chắc chắn một điều là khi anh ta ra làm riêng, liệu họ có chuyển sang ký hợp đồng với anh A nữa hay không, hay tại thời điểm này khi anh ta gợi ý, khách hàng muốn giữ mối quan hệ nên họ chỉ hứa suông cho anh A vui lòng. Cứ cho rằng anh A sẽ kí được một số hợp đồng với họ vừa khi thành lập một công ty mới, nhưng nếu tính đường dài, nếu khách hàng tìm được đối tác tốt hơn và có giá tốt nhất, chắc chắn họ sẽ lựa chọn lại. Vậy anh A có đủ tự tin để giữ các mối quan hệ trên? Và có chắc chắn là sẽ luôn là như vậy?
3. Thành lập công ty vì thấy nhiều người thành công trong lĩnh vực.
Đây là một triệu chứng “bệnh” rất nặng trong nền kinh tế Việt Nam, bao nhiêu năm qua, ta thấy lặp đi lặp lại cảnh "được mùa rớt giá" và bà con nông dân đua nhau chặt cây này để trồng cây khác, khi giá thu mua giảm xuống, để rồi lại nuối tiếc, xuýt xoa hay như việc đầu tư chứng khoán, bất động sản và cả kinh doanh ngân hàng theo kiểu phong trào suốt nhiều năm qua đã và đang để lại những hệ quả nặng nề, như nợ đọng, nợ khó đòi và nợ làm tăng áp lực bất ổn kinh tế vĩ mô và cả vi mô, khiến cả chục nghìn doanh nghiệp đóng cửa, hàng trăm "đại gia" lao đao. Nếu với lý do trên để kinh doanh, tôi tin rằng và một niềm tin chắc chắn rằng không sớm thì muộn công ty anh A rồi cũng sẽ như công ty anh B mà thôi.
4. Vốn kha khá
Vốn kinh doanh chính là nguồn vốn của 1 doanh nghiệp. Đây chính là nguồn từ toàn bộ tài sản của doanh nghiệp bao gồm nợ vay, các khoản phải trả khách hàng hay nhà cung cấp, là vốn chủ sở hữu của doanh nghiệp, trong hoạt động kinh doanh, vốn là điều kiện tiên quyết để thực hiện hoạt động kinh doanh, vấn đề đặt ra là vốn không bao giờ là đủ bởi lẽ nó phục thuộc vào mô hình kinh doanh, ngành nghề hoạt động của doanh nghiệp. Nếu doanh nghiệp không biết cách quản lý nguồn vốn của mình thì sẽ gây ra thất thoát vốn hoặc nguồn vốn hoạt động không hiệu quả. Vậy anh A đủ tự tin trong việc quản lý nguồn vốn của mình?
Ngoài những lý do và điều kiện anh A đang có, thì công ty anh A còn sẽ phải đối mặt với những vấn đề phát sinh như chi phí hàng tăng đột biến không kiểm soát được, nợ khó đòi giống như công ty anh B và còn chưa kể các vấn đề liên quan cần được kiểm soát như: Bảo hiểm xã hội cho người lao động, tranh chấp lao động, thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp, các khoản phí và lệ phí khác cho nhà nước, chế độ kế toán, kiểm toán, giải quyết mâu thuẫn nội bộ doanh nghiệp ( nếu có) hoặc các tranh chấp phát sinh về hợp đồng thương mại.
Theo ý kiến chủ quan của tôi, với những lý do và điều kiện anh A đang có và kèm theo việc không kiểm soát được các vấn đề trên thì doanh nghiệp anh A cũng sẽ bị giải thể hoặc phá sản. Thực tiễn tôi đã tư vấn thành lập doanh nghiệp rất nhiều, nhưng sau đó chính tôi lại tiến hành thủ tục giải thể chính doanh nghiệp đó.
Tôi đặt vấn đề này không nhằm làm nhụt chí những anh chị đang có ý định kinh doanh mà chỉ nhằm để các anh chị lưu ý và cân nhắc trước khi thực hiện ý định của mình.
Theo kinh nghiệm cá nhân, sau một thời gian áp dụng, tôi vẫn cảm thấy những nguyên tắc của mình vẫn hợp lý ở một số khía cạnh nào đó đối với ai có ý định kinh doanh và kể cả những ai đang kinh doanh như sau:
1. Nghiên cứu thị trường để xác định cho mình kế hoạch kinh doanh theo những từ khóa sau:
- What: chúng ta sẽ thực hiện công việc kinh doanh gì?
- Where: công việc đó sẽ thực hiện ở đâu, và vị trí đó sẽ ảnh hưởng đến công việc kinh doanh như thế nào?
- Who: ai sẽ là người cộng tác tốt nhất, và ai là khách hàng sẽ được hướng đến
- When: thời điểm thích hợp để thực hiện
- How: cách thực hiện các công việc trên như thế nào?
2. Xây dựng kinh nghiệm chuyên môn vững vàng đối với bất kì một loại hình kinh doanh nào.
3. Giữ nguyên tắc “ không nói mình làm nghề gì chỉ chẳng ai biết mình làm gì”, tìm kiếm khách hàng ở tất cả mọi tầng lớp, mọi ngành nghề vì cơ hội kinh doanh sẽ đến nếu bạn biết tạo ra cơ hội.
4. Dự đoán được tất cả rủi ro pháp lý sẽ gặp khi ký kết bất kì các thỏa thuận hoặc hợp đồng nào. ( Lời khuyên: nên có một luật sư doanh nghiệp đồng hành trong toàn bộ quá trình hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp)
5. Khách hàng là số 1.
Tôi biết rằng mỗi người đều những điều kiện và lý do để kinh doanh khác nhau và nhiều trường hợp khác hoàn toàn vì những lý do tôi đưa ra trong ví dụ trên. Điều tôi muốn truyền tải là khi có ý định kinh doanh hãy xây dựng kế hoạch và có chiến lược.
