10/08/2026
BỊ XÚC PHẠM, BÔI NHỌ TRÊN MẠNG XÃ HỘI, NGƯỜI BỊ HẠI CÓ QUYỀN YÊU CẦU BỒI THƯỜNG KHÔNG?
Chỉ vì một mâu thuẫn cá nhân, không ít người đã lựa chọn đăng bài viết, bình luận hoặc chia sẻ thông tin trên Facebook, Zalo với những lời lẽ xúc phạm, bịa đặt hoặc lan truyền thông tin sai sự thật nhằm hạ thấp danh dự, nhân phẩm và uy tín của người khác. Có trường hợp chỉ sau vài giờ, bài viết đã được chia sẻ rộng rãi, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến công việc, cuộc sống và các mối quan hệ của người bị nhắc đến.
Nhiều người cho rằng đây chỉ là những lời nói trên mạng xã hội, cùng lắm thì xóa bài hoặc xin lỗi là xong, không phải chịu trách nhiệm trước pháp luật. Ngược lại, cũng có người nghĩ rằng nếu bị bôi nhọ thì chỉ có thể yêu cầu gỡ bài viết mà không thể yêu cầu xử lý hay bồi thường thiệt hại.
Tuy nhiên, pháp luật Việt Nam không xem không gian mạng là nơi nằm ngoài sự điều chỉnh của pháp luật. Tùy theo tính chất, mức độ vi phạm và hậu quả gây ra, người có hành vi bôi nhọ, xúc phạm người khác trên Facebook, Zalo có thể bị xử phạt vi phạm hành chính, bị truy cứu trách nhiệm hình sự và phải bồi thường thiệt hại.
1. Hành vi bôi nhọ, xúc phạm người khác trên Facebook, Zalo có vi phạm pháp luật không:
Theo Điều 34 Bộ luật Dân sự năm 2015, danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân là bất khả xâm phạm và được pháp luật bảo vệ.
Đồng thời, Điều 584 Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định:
"Người nào có hành vi xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, uy tín, tài sản, quyền, lợi ích hợp pháp khác của người khác mà gây thiệt hại thì phải bồi thường, trừ trường hợp Bộ luật này, luật khác có liên quan quy định khác."
Như vậy, việc đăng tải bài viết, hình ảnh, video hoặc bình luận trên Facebook, Zalo có nội dung xúc phạm, bịa đặt hoặc làm ảnh hưởng đến danh dự, nhân phẩm, uy tín của người khác là hành vi xâm phạm quyền nhân thân được pháp luật bảo vệ. Tùy từng trường hợp, người thực hiện hành vi có thể phải chịu trách nhiệm dân sự, hành chính hoặc hình sự.
2. Người bôi nhọ trên mạng xã hội có thể bị xử phạt vi phạm hành chính không:
Theo điểm a khoản 1 Điều 101 Nghị định số 15/2020/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 14/2022/NĐ-CP), hành vi lợi dụng mạng xã hội để cung cấp, chia sẻ thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật, xuyên tạc, vu khống hoặc xúc phạm uy tín của cơ quan, tổ chức, danh dự, nhân phẩm của cá nhân sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định.
Như vậy, không phải cứ đăng bài trên Facebook hay Zalo là được quyền nói gì cũng được. Trường hợp cá nhân sử dụng mạng xã hội để xúc phạm, bôi nhọ hoặc lan truyền thông tin sai sự thật gây ảnh hưởng đến người khác thì ngoài việc buộc gỡ bỏ nội dung vi phạm, người thực hiện hành vi còn có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật.
3. Khi nào có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự:
Không phải mọi trường hợp xúc phạm trên mạng xã hội đều bị xử lý hình sự. Tuy nhiên, nếu hành vi có tính chất nghiêm trọng, gây ảnh hưởng lớn đến danh dự, nhân phẩm hoặc bịa đặt thông tin nhằm hạ thấp uy tín của người khác thì người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự cụ thể:
Theo Điều 155 Bộ luật Hình sự năm 2015 (được sửa đổi, bổ sung năm 2017) quy định về Tội làm nhục người khác. Người có hành vi xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự của người khác có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của điều luật này.
Điều 156 Bộ luật Hình sự năm 2015 (được sửa đổi, bổ sung năm 2017) quy định về Tội vu khống. Trường hợp bịa đặt hoặc loan truyền những điều biết rõ là sai sự thật nhằm xúc phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm hoặc gây thiệt hại đến quyền, lợi ích hợp pháp của người khác thì tùy tính chất, mức độ vi phạm có thể bị xử lý hình sự.
Việc có bị truy cứu trách nhiệm hình sự hay không sẽ do cơ quan tiến hành tố tụng xem xét trên cơ sở hành vi cụ thể, hậu quả xảy ra và các tài liệu, chứng cứ của vụ việc.
4. Người bị bôi nhọ có quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại không:
Theo Điều 592 Bộ luật Dân sự năm 2015, thiệt hại do danh dự, nhân phẩm, uy tín bị xâm phạm bao gồm:
- Chi phí hợp lý để hạn chế, khắc phục thiệt hại;
- Thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút;
- Các thiệt hại khác theo quy định của pháp luật.
Ngoài ra, người gây thiệt hại còn phải bồi thường một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh thần cho người bị xâm phạm. Mức bồi thường do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì Tòa án sẽ quyết định theo quy định của pháp luật.
Do đó, khi bị bôi nhọ hoặc xúc phạm trên Facebook, Zalo, người bị hại không chỉ có quyền yêu cầu người vi phạm gỡ bỏ bài viết, xin lỗi và cải chính công khai mà còn có quyền yêu cầu bồi thường thiệt hại nếu chứng minh được hành vi vi phạm đã gây ảnh hưởng đến quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
5. Cần làm gì khi bị bôi nhọ trên mạng xã hội:
Khi phát hiện mình bị bôi nhọ hoặc xúc phạm trên Facebook, Zalo, người bị hại nên nhanh chóng lưu giữ các tài liệu, chứng cứ như bài viết, bình luận, hình ảnh, video, tin nhắn, đường liên kết (link) bài viết, thời gian đăng tải và các tài liệu liên quan khác.
Tùy từng trường hợp, người bị hại có thể yêu cầu người vi phạm chấm dứt hành vi, gỡ bỏ nội dung, xin lỗi, cải chính công khai, yêu cầu bồi thường thiệt hại hoặc đề nghị cơ quan có thẩm quyền xem xét xử lý theo quy định của pháp luật.
Do đó, mạng xã hội là nơi để kết nối, chia sẻ thông tin và bày tỏ quan điểm, nhưng không phải là nơi để tùy tiện xúc phạm, bôi nhọ hay lan truyền thông tin sai sự thật về người khác. Mọi hành vi xâm phạm danh dự, nhân phẩm, uy tín của cá nhân trên Facebook, Zalo đều có thể phải chịu trách nhiệm trước pháp luật, từ xử phạt vi phạm hành chính, bồi thường thiệt hại cho đến truy cứu trách nhiệm hình sự nếu đủ căn cứ.
Mọi thông tin cần hỗ trợ, tư vấn xin vui lòng liên hệ:
- Công ty Luật TNHH Nhật Bình - Chi nhánh số 2
- Trưởng chi nhánh: Luật sư Phan Văn Tú
- Địa chỉ liên lạc: Số 254, Ấp Tam Đông, xã Đông Thạnh, Thành phố Hồ Chí Minh
- Hotline: 0963.665.079
- Zalo: 0332.734.032
- Website: https://www.luatsuuytin.vn/
Rất hân hạnh được phục vụ Quý khách hàng.
Trân trọng!