10/09/2026
Có vi bằng ghi nhận bên kia không đến công chứng là đủ để chứng minh vi phạm hợp đồng đặt cọc?
Một tình huống khá thường gặp: hai bên đã đặt cọc mua bán nhà đất, đã hẹn ngày ra công chứng, nhưng đến gần ngày giao dịch thì quan hệ bắt đầu có vấn đề. Một bên muốn mời Thừa hành viên tới chờ và lập vi bằng nếu phía còn lại không xuất hiện.
Cách làm này có thể rất hữu ích, nhưng không nên hiểu rằng cứ có vi bằng ghi nhận “bên kia không tới” thì đã đủ kết luận người đó vi phạm hợp đồng đặt cọc.
Một số bản án trong kho nghiên cứu của chúng tôi cho thấy điều này khá rõ.
Bản án số 33/2022/DS-ST ngày 22/9/2022 của TAND thành phố Đông Hà, tỉnh Quảng Trị là trường hợp đáng chú ý. Hai bên cùng cho rằng phía còn lại không thực hiện đúng thỏa thuận vào ngày hẹn công chứng, nhưng không bên nào cung cấp được tài liệu đủ để chứng minh câu chuyện của mình. Tòa ghi nhận bên mua không chứng minh được đã liên hệ thế nào, còn bên bán cũng không chứng minh được mình đã thực sự đến phòng công chứng trong khi đối phương vắng mặt.
Trường hợp khác, Bản án số 377/2023/DS-PT ngày 05/12/2023 của TAND tỉnh Đắk Lắk, bên bán có lập hẳn vi bằng ghi nhận mình có mặt tại Văn phòng công chứng còn bên mua không đến. Tuy nhiên, vi bằng được lập ngày 23/8/2022 trong khi thời hạn đặt cọc đã kết thúc ngày 22/8/2022. Tòa phúc thẩm vì vậy xác định vi bằng này không có giá trị chứng minh cho lỗi vi phạm mà bên lập muốn viện dẫn.
Một góc nhìn khác xuất hiện trong Quyết định giám đốc thẩm số 65/2024/DS-GĐT ngày 04/9/2024 của TAND cấp cao tại Đà Nẵng. Hồ sơ cho thấy các bên đã nhiều lần trao đổi, gia hạn và thay đổi lịch công chứng. Chuỗi tin nhắn Zalo được lập vi bằng sau đó trở thành nguồn quan trọng để Tòa xem lại toàn bộ diễn biến, thay vì chỉ nhìn vào một ngày ai đến, ai không đến.
Gần đây hơn, Bản án số 102/2026/DS-PT ngày 04/02/2026 của TAND tỉnh Đồng Nai cho thấy một dạng chứng cứ khác. Trong vụ án, vi bằng ghi nhận cuộc nói chuyện điện thoại thể hiện một bên trực tiếp nói rằng không đồng ý tiếp tục giao dịch. Tòa án đã đặt nội dung này cùng các chứng cứ khác để xác định lỗi trong việc không tiếp tục thực hiện hợp đồng đặt cọc.
Nhìn từ những vụ án này, khi tiếp nhận hồ sơ “chờ công chứng”, vấn đề quan trọng không chỉ là:
“Có cử Thừa hành viên đến đứng chờ hay không?”
Mà phải xem trước:
hợp đồng đặt cọc quy định ngày, giờ, địa điểm và nghĩa vụ của mỗi bên thế nào;
ngày hẹn đó còn nằm trong thời hạn thực hiện hợp đồng hay đã được gia hạn;
hai bên đã trao đổi, thay đổi lịch ra sao;
người yêu cầu lập vi bằng có thực sự sẵn sàng thực hiện nghĩa vụ của mình không;
và trong ngày làm việc, những sự kiện nào cần được Thừa hành viên trực tiếp ghi nhận.
Thừa hành viên có thể ghi nhận sự kiện có thật mình trực tiếp chứng kiến: ai có mặt, thời điểm nào, đã chờ bao lâu, đã liên hệ đối phương thế nào, phản hồi ra sao, hồ sơ được xuất trình và diễn biến thực tế tại địa điểm công chứng.
Nhưng Thừa hành viên không thay Tòa án kết luận “bên A vi phạm hợp đồng”, “bên B phải mất cọc” hay “bên này phải phạt cọc”.
Một vi bằng tốt không phải là vi bằng viết sẵn kết luận có lợi cho khách hàng.
Một vi bằng tốt là vi bằng giữ đúng những sự kiện cần thiết (theo thực tế diễn ra) để sau này luật sư, các bên và Tòa án có cơ sở đánh giá toàn bộ tranh chấp.
Nếu hợp đồng đặt cọc có giá trị lớn và ngày công chứng đã gần tới, nên gửi trước hợp đồng, thỏa thuận gia hạn và các tin nhắn liên quan để xác định đúng thời điểm – đúng sự kiện – đúng phạm vi cần ghi nhận.
VĂN PHÒNG THỪA PHÁT LẠI BẾN THÀNH
📞 086 525 1138
🌐 thuaphatlaibenthanh.vn