05/09/2026
KỲ 3: VỤ MẤT TÍCH Ở JEJU – CÔNG AN CÓ ĐƯỢC ĐỊNH VỊ ĐIỆN THOẠI, KIỂM TRA CAMERA KHÔNG?
Điện thoại, camera và giao dịch ngân hàng giúp xác định vị trí cuối cùng của người mất tích. Tuy nhiên, người dân rất khó tự mình xin trích xuất camera hoặc yêu cầu cung cấp dữ liệu định vị, thông tin liên lạc của người mất tích. Như vậy, gia đình cần làm gì để yêu cầu cơ quan Công an thu thập?
Ở Kỳ 1 và Kỳ 2 về vụ mất tích tại Jeju, Luật Viên Minh đã phân tích vai trò của việc trình báo sớm khi người thân mất tích có dấu hiệu tội phạm và cách khiếu nại khi vụ việc không được giải quyết thỏa đáng.
Kỳ 3 tiếp tục phân tích cách đề nghị Công an kịp thời thu thập dữ liệu điện thoại, camera và giao dịch ngân hàng để lần ra manh mối của người mất tích.
Thực tế, người dân rất khó tự mình yêu cầu nhà mạng, ngân hàng hoặc nơi có camera cung cấp những dữ liệu này. Đây được xem là dữ liệu cá nhân, chỉ được cung cấp theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền trong những trường hợp pháp luật quy định và cũng không phải là thủ tục hành chính để người dân yêu cầu.
Trước tiên, người dân cần trình báo việc mất tích và cung cấp cơ sở cho rằng người mất tích đang gặp nguy hiểm. Nếu xác định vụ việc có dấu hiệu tội phạm, Công an sẽ tiếp nhận và xác minh theo quy định.
1. Vụ Jeju, lỗ hổng pháp luật Hàn Quốc khiến người trưởng thành mất tích dễ bị bỏ sót
Vụ mất tích của bà Jang Mi Ran bị khép lại chỉ sau vài giờ tìm kiếm không chỉ là sai sót của một cảnh sát mà còn cho thấy lỗ hổng pháp luật Hàn Quốc về việc tìm kiếm người trưởng thành mất tích.
Theo pháp luật Hàn Quốc, chỉ ba đối tượng được áp dụng tìm kiếm ngay khi tiếp nhận tin mất tích: trẻ em dưới 18 tuổi; người khuyết tật; người sa sút trí tuệ.
Để phục vụ điều tra, pháp luật cho phép cảnh sát áp dụng các biện pháp nghiệp vụ như thu thập dữ liệu điện tử, thẻ giao thông, thẻ ngân hàng, định vị, ADN và phát thông báo tìm kiếm.
Người trưởng thành không thuộc nhóm này. Họ được xem là “rời nhà” và không được áp dụng cơ chế bảo vệ khẩn cấp. Lý do là để bảo đảm tự do cá nhân và bảo mật thông tin đời sống riêng tư. Đồng thời, tránh việc lợi dụng tìm người đang trốn bạo lực gia đình, chủ nợ hay sự kiểm soát khác.
Tuy nhiên, lỗ hổng pháp luật ở chỗ không có cơ chế phân biệt được người trưởng thành đã tự nguyện rời nhà hay đang là nạn nhân của tội phạm. Cảnh sát bị hạn chế tiếp cận dữ liệu để tìm kiếm họ. Hậu quả là có thể bỏ lỡ thời điểm vàng tìm nạn nhân và tạo thời gian để hung thủ xóa dấu vết.
Theo số liệu của Cơ quan Cảnh sát quốc gia Hàn Quốc, hơn 70.000 người trưởng thành được trình báo mất tích trong năm 2025. Có 48,1% hồ sơ được khép trong vòng một giờ, 82,9% trong vòng 12 giờ và khoảng 99% trong vòng một tháng. Phần lớn được khép vì người mất tích đã trở về hoặc được xác nhận an toàn. Tuy nhiên, có 931 trường hợp sau đó được tìm thấy đã tử vong.
Nếu xảy ra tại Việt Nam, gia đình có thể đề nghị Công an định vị điện thoại, trích xuất camera và kiểm tra giao dịch ngân hàng không?
2. Căn cứ nào để Công an yêu cầu cung cấp camera, dữ liệu điện thoại và giao dịch ngân hàng?
Theo khoản 1 Điều 88 và khoản 3 Điều 147 Bộ luật Tố tụng hình sự, cơ quan tiến hành tố tụng có quyền thu thập thông tin, tài liệu, đồ vật từ cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan để kiểm tra, xác minh nguồn tin. Quyền này được thực hiện ngay từ giai đoạn tiếp nhận tin báo về tội phạm mà không cần phải chờ khởi tố vụ án. Đồng thời, cơ quan có thẩm quyền còn được tiến hành khám nghiệm hiện trường, khám nghiệm tử thi, trưng cầu giám định, yêu cầu định giá tài sản.
Điều 107 Bộ luật Tố tụng hình sự còn quy định việc thu thập dữ liệu điện tử phải được thực hiện kịp thời, lập biên bản và bảo đảm tính nguyên vẹn. Khi không thể thu giữ thiết bị, cơ quan tố tụng có thể sao lưu và yêu cầu đơn vị đang quản lý bảo toàn dữ liệu.
Sau khi đánh giá vụ mất tích có dấu hiệu nguy hiểm, cơ quan Công an có thể phối hợp với công ty viễn thông để xác minh:
Thông tin đăng ký thuê bao;
Trạng thái hoạt động của số điện thoại;
Thời điểm thiết bị kết nối mạng gần nhất;
Trạm thu phát sóng mà thiết bị đã kết nối;
Dữ liệu liên lạc cần thiết;
Khu vực phát sinh tín hiệu cuối cùng.
Cần hiểu rằng “định vị điện thoại” không phải lúc nào cũng cho ra một tọa độ GPS chính xác. Trong nhiều trường hợp, nhà mạng chỉ xác định được khu vực có trạm phát sóng mà thiết bị kết nối. Độ chính xác còn phụ thuộc vào việc thiết bị có đang hoạt động hay không.
Theo Điều 31 Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân năm 2025, dữ liệu vị trí cá nhân là dữ liệu được xác định bằng công nghệ định vị để biết vị trí và giúp xác định một người cụ thể. Luật cũng quy định không được theo dõi vị trí của cá nhân, trừ trường hợp có sự đồng ý của chủ thể dữ liệu hoặc có yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền theo quy định của pháp luật. Như vậy, ngoài trường hợp có sự đồng ý của chủ thể hoặc yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền, kể cả cha mẹ, vợ chồng, con cái cũng không thể tự yêu cầu cung cấp dữ liệu vị trí của người trưởng thành.
Gia đình chỉ có thể tự kiểm tra vị trí nếu trước đó người mất tích đã chủ động chia sẻ tài khoản, thiết bị hoặc chức năng tìm kiếm như Find My hoặc Google Find My Device. Không nên thuê các dịch vụ quảng cáo “định vị số điện thoại”, cài phần mềm theo dõi hoặc tìm cách truy cập trái phép thiết bị. Công an đã cảnh báo những dịch vụ này vừa có nguy cơ lừa đảo, vừa có thể xâm phạm dữ liệu cá nhân.
3. Camera có thể được trích xuất ngay trong giai đoạn xác minh
Camera giúp xác định người mất tích xuất hiện ở đâu, đi cùng ai, sử dụng phương tiện gì và hướng di chuyển cuối cùng. Khi gia đình xác định được địa điểm cuối cùng của người mất tích, cần xác định các camera xung quanh như nhà ở, chung cư, khách sạn, cửa hàng, bãi xe, cây xăng, đường giao thông hoặc nhà dân có khả năng ghi lại hình ảnh người mất tích. Đồng thời, cung cấp cho Công an vị trí camera và khoảng thời gian cần trích xuất.
Ví dụ, người mất tích rời chung cư lúc 19 giờ 30 phút bằng xe máy. Gia đình có thể đề nghị kiểm tra camera bãi xe, cổng chung cư và các camera trên tuyến đường từ khoảng 19 giờ đến 20 giờ. Nếu xác định được hướng di chuyển từ camera đầu tiên thì tiếp tục tìm camera trên hành trình.
Năm 2022, trong vụ sinh viên Nguyễn Văn Nghĩa mất tích sau khi đến Bến xe Miền Đông, camera đã ghi nhận Nghĩa rời bến xe và được một người đàn ông đi xe máy chở đi. Từ hình ảnh này, Công an tiếp tục xác minh người đàn ông và hành trình sau đó.
Gia đình có thể trực tiếp hỏi chủ camera và đề nghị giữ lại dữ liệu. Tuy nhiên, nếu dữ liệu có giá trị chứng minh thì cần báo Công an để thu thập theo đúng trình tự.
Quan trọng nhất là phải thực hiện sớm. Thông thường, camera chỉ lưu dữ liệu trong một thời gian ngắn và tự động xóa do ghi đè. Vụ Jeju là ví dụ rõ nhất: 118 camera vẫn còn dữ liệu khi bà Jang được trình báo mất tích, nhưng đến khi cảnh sát yêu cầu cung cấp thì toàn bộ dữ liệu đã bị xóa.
4. Giao dịch ngân hàng cũng có thể giúp xác định vị trí người mất tích
Nếu vụ mất tích có liên quan đến lừa đảo, bắt cóc, mua bán người hoặc dụ dỗ nạn nhân ra nước ngoài, giao dịch ngân hàng có thể là đầu mối quan trọng để tìm người.
Nạn nhân có thể chuyển tiền trước khi mất liên lạc, bị yêu cầu rút tiền, chuyển tiền cho một tài khoản khác hoặc tài khoản vẫn tiếp tục phát sinh giao dịch sau khi mất tích. Những giao dịch này có thể giúp xác định thời điểm, địa điểm và người có liên quan.
Giao dịch rút tiền tại ATM có thể xác định thời gian, địa điểm rút tiền và camera tại máy ATM. Thanh toán bằng thẻ có thể dẫn đến cửa hàng nơi giao dịch phát sinh. Chuyển khoản có thể xác định tài khoản nhận tiền và người có liên quan.
Theo Điều 13 Luật Các tổ chức tín dụng năm 2024, tổ chức tín dụng không được tiết lộ thông tin của khách hàng, trừ trường hợp khách hàng cho phép hoặc có yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền theo quy định của pháp luật. Như vậy, tương tự như dữ liệu cá nhân, kể cả cha mẹ, vợ chồng hoặc con cũng không được ngân hàng cung cấp thông tin giao dịch của người mất tích. Thay vào đó, gia đình cần cung cấp thông tin cho Công an và đề nghị xác minh. Xét thấy cần thiết, Công an có thể yêu cầu ngân hàng cung cấp thông tin.
Đáng chú ý, theo Nghị định 117/2018/NĐ-CP, trường hợp yêu cầu cung cấp thông tin để giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm thì không phải chờ đến khi đã có quyết định khởi tố vụ án.
Từ một giao dịch ngân hàng, Công an có thể tiếp tục xác minh camera, địa điểm hoặc người liên quan. Vì vậy, dữ liệu ngân hàng không chỉ giúp kiểm tra dòng tiền mà còn có thể lần ra dấu vết và hành trình của người mất tích.
5. Bài học từ vụ mất tích tại Jeju
Điện thoại, camera và giao dịch ngân hàng có thể giúp xác định những dấu vết cuối cùng của người mất tích. Nhưng giá trị của những dữ liệu này phụ thuộc rất lớn vào thời điểm thu thập.
Khi trình báo người thân mất tích có dấu hiệu tội phạm, gia đình cần cung cấp ngay số điện thoại, địa điểm xuất hiện cuối cùng, phương tiện di chuyển, tài khoản ngân hàng và vị trí những camera có khả năng ghi nhận hành trình. Nếu có dữ liệu có nguy cơ bị xóa hoặc ghi đè, cần đề nghị Công an kịp thời thu thập và bảo toàn.
Vụ Jeju cho thấy điều đáng tiếc nhất không phải là không có dữ liệu để tìm kiếm. Dữ liệu đã từng tồn tại, nhưng khi cần đến thì đã không còn.
Công ty Luật TNHH Viên Minh có nhiều năm kinh nghiệm tư vấn và tham gia giải quyết các vụ án hình sự, từ giai đoạn tiếp nhận, giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm đến điều tra, truy tố và xét xử. Nếu bạn cần tư vấn về việc trình báo, tố giác tội phạm hoặc cần luật sư bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp trong vụ án hình sự, hãy liên hệ Viên Minh để được luật sư trực tiếp tư vấn và hỗ trợ.
CÔNG TY LUẬT TNHH VIÊN MINH
📍 Lầu 5, 70 Hoàng Diệu, Phường Xóm Chiếu, TP. Hồ Chí Minh
📞 Hotline: 0977 761 893
🌐 luatvienminh.vn
