11/10/2024
XÁC ĐỊNH QUYỀN SỞ HỮU ĐỐI VỚI KHU VỰC ĐỂ XE Ô TÔ CỦA NHÀ CHUNG CƯ
Nguồn án lệ:
Bản án số 82/2020/DS-PT ngày 06 và 23/3/2020 của Tòa án nhân dân thành phố Hà Nội về vụ án “Yêu cầu tuyên bố hợp đồng dịch vụ vô hiệu, yêu cầu công nhận quyền sở hữu tầng hầm” giữa nguyên đơn là Công ty CP ĐT XD & PT đô thị S (Chủ đầu tư) với bị đơn là Ban Quản trị H; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan gồm 03 người.
Tình huống án lệ:
Khu vực để xe ô tô của chung cư được xây dựng theo quy chuẩn và không được phân bổ vào giá bán căn hộ trong hợp đồng mua bán căn hộ chung cư.
Giải pháp pháp lý:
Trường hợp này, Tòa án phải xác định khu vực để xe ô tô của chung cư thuộc quyền sở hữu riêng của chủ đầu tư.
NỘI DUNG VỤ ÁN:
[1] NGUYÊN ĐƠN (Chủ đầu tư) bày:
Công ty CP ĐT XD & PT đô thị S (gọi tắt là Công ty S) làm chủ đầu tư dự án Tòa nhà Chung cư hỗn hợp H, tại địa chỉ km 10 đường A, phường B, quận C, Hà Nội
Theo hồ sơ pháp lý dự án được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền phê duyệt, Tòa nhà gồm 34 tầng nổi (chưa bao gồm tầng kỹ thuật và tầng mái) và 02 tầng hầm. Trong đó, khu thương mại dịch vụ, văn phòng từ tầng 1 đến tầng 8 do Công ty S trực tiếp kinh doanh hoặc cho thuê kinh doanh. Khu vực 02 tầng hầm và các tầng thương mại dịch vụ của tòa nhà thuộc quyền sở hữu riêng của Công ty, được đưa vào danh mục bất động sản đầu tư để trích khấu hao theo quy định; Chi phí xây dựng khu tầng hầm và khu dịch vụ thương mại được tính riêng không phân bổ vào giá bán khu căn hộ của tòa nhà. Từ tháng 11/2008, Công ty mở bán căn hộ và cuối năm 2010 tòa nhà chính thức đi vào sử dụng.
Ngày 26/9/2016, Công ty S và các chủ sở hữu tại tòa nhà đã tổ chức Hội nghị nhà chung cư lần đầu để bầu BQT và ban hành quy chế hoạt động của BQT tòa nhà hỗn hợp H. BQT tòa nhà được UBND quận Hà Đông công nhận theo Quyết định số 10974/QĐ - UBND ngày 15/11/2016.
Sau khi BQT tòa nhà được thành lập, Công ty TNHH MTV QL và KDDV D vẫn tiếp tục là đơn vị thực hiện quản lý, vận hành tòa nhà. Tuy nhiên, đến ngày 24/8/2017, BQT tòa nhà đại diện là ông Đỗ Thái S1 - Trưởng BQT đã ký hợp đồng dịch vụ quản lý vận hành nhà chung cư số 01/2017/HĐDV với đơn vị cung cấp dịch vụ quản lý vận hành nhà chung cư mới là Công ty G nhưng không tuân theo quy định của pháp luật, đó là: nội dung hợp đồng dịch vụ quản lý vận hành có điều khoản xâm phạm đến quyền sở hữu của Chủ đầu tư, cụ thể: BQT tòa nhà đã tự định đoạt phần tài sản thuộc quyền sở hữu riêng của Công ty S khi chưa được sự đồng ý của Công ty: tại điểm n khoản 1 Điều 3 của Hợp đồng dịch vụ giữa Ban quản trị và Công ty cổ phần G, hai bên đã tự thoả thuận dịch vụ trông giữ xe tại 02 tầng hầm của tòa nhà, nơi thuộc quyền sở hữu riêng của Công ty S.
Trong Hợp đồng mua bán căn hộ cũng như trong toàn bộ tài liệu hồ sơ liên quan, không có điều khoản nào ghi nhận hay thể hiện nội dung tầng hầm trông giữ xe ô tô, xe máy và các tầng từ tầng 1 đến tầng 8 là thuộc sở hữu chung của tòa nhà, tuy nhiên BQT tòa nhà đã tự ý thuê Công ty G chiếm giữ và thu tiền trông giữ xe bất chính tại 02 tầng hầm từ tháng 9/2017 đến nay…
Công ty S đề nghị Tòa án công nhận phần diện tích trông giữ xe theo hồ sơ hoàn công tại tầng hầm khu vực để xe ô tô thuộc quyền sở hữu của Chủ đầu tư. Buộc BQT tòa nhà và Công ty G trả lại phần diện tích này cho Công ty S.
[2] BỊ ĐƠN: BQT tòa nhà hỗn hợp H
- Ông Đỗ Thái S1 trình bày:
Đối với yêu cầu xác định diện tích trông giữ xe tại tầng hầm thuộc chủ đầu tư. Căn cứ vào nội dung của hợp đồng thì không có bất cứ điều khoản nào quy định tầng hầm này thuộc quyền quản lý, sử dụng của chủ đầu tư, như vậy diện tích 2 tầng hầm này là diện tích sở hữu chung… Do vậy sẽ không trả lại cho chủ đầu tư diện tích trông giữ xe tại 2 tầng hầm này mà tính giá trị để trả cho chủ đầu tư.
[3] Ý KIẾN CỦA ĐẠI DIỆN VIỆN KIỂM SÁT
Tại thời điểm mua bán căn hộ từ cuối năm 2008 - 2010, chưa có quy định về quyền sở hữu chung, riêng nên trong hợp đồng mua bán căn hộ với cư dân chưa thể hiện rõ diện tích chung, riêng.
Căn cứ Công văn số 279/BXD ngày 18/10/2017 của Bộ Xây dựng hướng dẫn Công ty S; Căn cứ Quyết định số 12 ngày 25/4/2008 của Hội đồng quản trị Công ty S về việc phê duyệt dự án đầu tư xây dựng công trình tòa nhà hỗn hợp H;
Căn cứ Công văn số 2.0005/18/CV-AC ngày 6/11/2017 và Công văn số 2.0014/18/CV-AC ngày 18/01/2018 của Công ty TNHH kiểm toán và tư vấn E xác nhận: “Doanh thu và chi phí từ việc kinh doanh 2 tầng hầm đã được hạch toán và kê khai thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp hàng năm. Chi phí xây dựng tòa nhà hỗn hợp H phân bổ cho 2 tầng hầm là 30.229.191.000 đồng được ghi nhận tăng tài sản cố định của Công ty, không phân bổ vào giá thành căn hộ chung cư”.
Có đủ căn cứ xác định diện tích trông giữ xe tại hai tầng hầm 1, 2 tại tòa nhà hỗn hợp H thuộc quyền quản lý của Công ty S.
Tuy nhiên theo quy định tại điểm c khoản 2, khoản 3 Điều 49 Nghị định 71/2010/NĐ-CP quy định về phần sở hữu chung nhà chung cư thì nơi để xe (xe đạp, xe cho người tàn tật, xe động cơ hai bánh) được xác định là sở hữu chung của nhà chung cư. Đối với khu vực để xe ô tô, do không phân bổ vào giá bán căn hộ nên thuộc sở hữu riêng của chủ đầu tư là có căn cứ.
[4] NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Căn cứ xác định quyền sở hữu diện tích trông giữ xe tại hai tầng hầm:
[i] Công ty S được CQNN có thẩm quyền cấp phép là chủ đầu tư dự án Tòa nhà hỗn hợp H. Dự án này có 34 tầng nổi (chưa bao gồm tầng kỹ thuật và tầng mái) và 2 tầng hầm, trong đó từ tầng 1 đến tầng 8 là khu dịch vụ, thương mại, văn phòng.
[ii] Xét thấy, thời điểm Công ty được duyệt dự án đầu tư xây dựng Tòa nhà hỗn hợp H cũng như thời điểm Công ty thực hiện dự án và ký Hợp đồng mua bán căn hộ với khách hàng được thực hiện từ cuối năm 2008 - 2010. Căn cứ Luật Nhà ở năm 2005 và Nghị định 71/2010/NĐ-CP ngày 23/6/2010 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật nhà ở, tại điểm b, khoản 1, Điều 49 quy định: “Phần diện tích thuộc sở hữu riêng của chủ đầu tư (chủ đầu tư giữ lại, không bán và cũng không phân bổ giá trị phần diện tích thuộc sở hữu riêng này vào giá bán căn hộ cho các chủ sở hữu căn hộ)”
[iii] Một số căn cứ pháp lý khác rút gọn không đề cập vào đây.
[5] Vì các lẽ trên,HỘI ĐỒNG XÉT XỬ QUYẾT ĐỊNH
Chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của Chủ Đầu tư (Công ty S) đối với Ban quản trị Tòa nhà hỗn hợp H:
CÔNG NHẬN DIỆN TÍCH TRÔNG GIỮ XE Ô TÔ TẠI TẦNG HẦM 1 VÀ TẦNG HẦM 2 CỦA TÒA NHÀ HỖN HỢP H THUỘC QUYỀN SỞ HỮU CỦA CÔNG TY CP ĐTXD VÀ PT ĐÔ THỊ S.
DIỆN TÍCH TẦNG HẦM NƠI ĐỂ XE (XE ĐẠP, XE CHO NGƯỜI TÀN TẬT, XE ĐỘNG CƠ HAI BÁNH) ĐƯỢC XÁC ĐỊNH LÀ SỞ HỮU CHUNG CỦA NHÀ CHUNG CƯ
[6] Nguồn trích dẫn: ÁN LỆ SỐ 51/2021/AL (đã được sơ lược các nội dung không liên quan)