30/03/2026
NGƯỜI DÂN CÓ QUYỀN GÌ KHI KHÔNG ĐỒNG Ý VỚI VIỆC THU HỒI ĐẤT, BỒI THƯỜNG, HỖ TRỢ TÁI ĐỊNH CƯ?
Trong quá trình thu hồi đất, không phải lúc nào người dân cũng đồng thuận với quyết định của cơ quan nhà nước, đặc biệt là đối với mức bồi thường hoặc phương án tái định cư. Tuy nhiên, pháp luật hiện hành không đặt người dân vào thế bị động, mà đã thiết lập các quyền cụ thể để bảo vệ lợi ích hợp pháp của mình.
Trước hết, người dân có quyền được biết và được cung cấp thông tin. Theo Luật Đất đai 2024, việc thu hồi đất và phương án bồi thường phải được công khai, minh bạch; đồng thời, Luật Tiếp cận thông tin 2016 cho phép công dân yêu cầu cơ quan nhà nước cung cấp thông tin liên quan. Đây là cơ sở để người dân kiểm tra tính hợp pháp của việc thu hồi.
Bên cạnh đó, Hiến pháp, Luật Tiếp công dân ghi nhận người dân có quyền kiến nghị đối với việc thu hồi đất, phương án bồi thường... Pháp luật đất đai cũng quy định việc lấy ý kiến và niêm yết công khai phương án trước khi phê duyệt. Thông qua đó, người dân có thể kiến nghị điều chỉnh nếu phát hiện sai sót về diện tích, loại đất hoặc mức giá bồi thường, hoặc những vấn đề khác chưa phù hợp.
Trong trường hợp không đồng ý với quyết định đã ban hành, người dân có quyền khiếu nại theo Luật Khiếu nại 2011. Đây là thủ tục hành chính nhằm yêu cầu cơ quan có thẩm quyền xem xét lại quyết định khi có căn cứ cho rằng quyền lợi của mình bị xâm phạm.
Cuối cùng, người dân có quyền khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án theo Luật Tố tụng hành chính 2015. Đây là cơ chế bảo vệ quyền lợi độc lập, cho phép Tòa án đánh giá tính hợp pháp của quyết định thu hồi đất và phương án bồi thường.
Tóm lại, khi không đồng ý với việc thu hồi đất, người dân có 4 quyền cơ bản: được biết, được tham gia ý kiến, được khiếu nại và được khởi kiện. Việc hiểu và thực hiện đúng các quyền này là điều kiện quan trọng để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình theo quy định pháp luật.
Văn phòng Luật sư Quốc tế L&P.