22/08/2026
ĐÃ KÝ VÀO BIÊN BẢN HÒA GIẢI THÀNH Ở XÃ VỀ TRANH CHẤP ĐẤT ĐAI, CÓ ĐƯỢC ĐỔI Ý VÀ KHỞI KIỆN KHÔNG?
Trong tranh chấp đất đai, có trường hợp các bên đã ký biên bản hòa giải thành tại UBND xã nhưng sau đó một bên thay đổi ý kiến, không muốn tiếp tục thực hiện nội dung đã thỏa thuận.
Pháp luật đã quy định khá rõ cách xử lý đối với trường hợp này.
Thứ nhất, trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày lập biên bản hòa giải thành, nếu một bên có ý kiến khác với nội dung đã thống nhất thì phải thể hiện bằng văn bản.
Theo Điều 105 Nghị định 102/2024/NĐ-CP, trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày lập biên bản hòa giải thành mà các bên có ý kiến bằng văn bản khác với nội dung đã thống nhất thì Chủ tịch UBND cấp xã tổ chức lại cuộc họp Hội đồng hòa giải để xem xét ý kiến bổ sung và phải lập biên bản hòa giải thành hoặc hòa giải không thành.
Vì vậy, nếu vừa ký biên bản nhưng không còn đồng ý với nội dung đã thỏa thuận, việc cần làm là gửi ngay văn bản cho UBND cấp xã trong thời hạn 10 ngày, ghi rõ nội dung không đồng ý và đề nghị tổ chức lại cuộc họp hòa giải.
Thứ hai, hết thời hạn 10 ngày không đồng nghĩa với việc mất quyền khởi kiện.
Biên bản hòa giải thành tại UBND cấp xã không phải là bản án, quyết định của Tòa án và bản thân nó không làm mất quyền khởi kiện của đương sự.
Nếu tranh chấp tiếp tục phát sinh, người có quyền lợi bị xâm phạm vẫn có thể yêu cầu cơ quan có thẩm quyền giải quyết theo Điều 236 Luật Đất đai 2024; Theo đó các bên vẫn có quyền khởi kiện ra tòa án.
Tuy nhiên, biên bản hòa giải đã ký sẽ là tài liệu, chứng cứ được xem xét khi giải quyết vụ án. Vì vậy, nếu nội dung khởi kiện sau này trái với những gì mình đã thừa nhận trong biên bản thì người khởi kiện phải có chứng cứ để chứng minh.
Thứ ba, theo Điều 235 Luật Đất đai 2024, trường hợp hòa giải thành mà có thay đổi hiện trạng về ranh giới, diện tích hoặc người sử dụng đất thì các bên phải gửi văn bản công nhận kết quả hòa giải thành đến cơ quan có thẩm quyền để thực hiện việc đăng ký, cấp Giấy chứng nhận. Nếu kết quả hòa giải đã được sử dụng để đăng ký, chỉnh lý hoặc cấp Giấy chứng nhận thì việc một bên thay đổi ý kiến không tự làm thay đổi tình trạng pháp lý của thửa đất đã được đăng ký; muốn thay đổi phải thực hiện thủ tục pháp lý tương ứng đối với kết quả đăng ký hoặc Giấy chứng nhận đã được cấp.
Thứ tư, nếu sau khi ký biên bản, một bên cho rằng nội dung hòa giải không phản ánh đúng ý chí của mình hoặc việc thỏa thuận có vi phạm pháp luật thì khi tranh chấp được giải quyết, người đó phải đưa ra căn cứ và chứng cứ chứng minh.
Không thể chỉ trình bày rằng “tôi đã đổi ý” để phủ nhận những nội dung mình đã ký xác nhận. Tòa án sẽ xem xét biên bản hòa giải cùng toàn bộ tài liệu, chứng cứ khác để giải quyết quyền sử dụng đất đang tranh chấp.
Như vậy:
Đã ký biên bản hòa giải thành tại UBND xã vẫn có thể thay đổi ý kiến và vẫn có thể khởi kiện khi có căn cứ.