08/05/2025
Chính phủ ban hành Nghị định 94/2025/NĐ-CP: Bước tiến quan trọng trong quản lý và phát triển Fintech tại Việt Nam
Ngày 1/4/2025, Chính phủ chính thức ban hành Nghị định số 94/2025/NĐ-CP, thiết lập khung pháp lý đầu tiên cho Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) trong lĩnh vực ngân hàng. Đây được xem là dấu mốc lớn cho ngành công nghệ tài chính (fintech) tại Việt Nam, tạo hành lang pháp lý rõ ràng cho việc phát triển các sản phẩm tài chính ứng dụng công nghệ hiện đại.
⸻
Mục tiêu: Hỗ trợ đổi mới sáng tạo và phổ cập tài chính
Theo Điều 4 của Nghị định, việc xây dựng Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát nhằm thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực ngân hàng, hiện đại hóa hệ thống tài chính, đồng thời tăng cường phổ cập tài chính một cách minh bạch, thuận tiện, an toàn và hiệu quả. Mục tiêu này phù hợp với định hướng phát triển kinh tế số và nền tài chính toàn diện tại Việt Nam trong giai đoạn tới.
⸻
Đối tượng áp dụng rộng rãi
Nghị định 94 áp dụng cho nhiều đối tượng, bao gồm:
• Tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài được thành lập và hoạt động theo quy định của Luật Các tổ chức tín dụng 2024;
• Công ty công nghệ tài chính (fintech) có đề xuất sản phẩm, dịch vụ phù hợp với cơ chế thử nghiệm;
• Cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền, đặc biệt là Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, đơn vị chủ trì thực hiện;
• Khách hàng sử dụng dịch vụ thử nghiệm;
• Và các tổ chức, cá nhân khác có liên quan đến quá trình thử nghiệm.
⸻
Danh mục sản phẩm, dịch vụ được thử nghiệm
Theo quy định, chỉ những sản phẩm, dịch vụ có tính đổi mới, chưa được điều chỉnh bởi pháp luật hiện hành, hoặc có khả năng tạo ra lợi ích rõ ràng cho thị trường mới được đưa vào cơ chế thử nghiệm. Các nhóm dịch vụ fintech được phép thử nghiệm bao gồm:
• Chấm điểm tín dụng: Sử dụng công nghệ để đánh giá mức độ tín nhiệm của cá nhân và tổ chức ngoài hệ thống ngân hàng truyền thống.
• Chia sẻ dữ liệu tài chính qua Open API: Cho phép các bên thứ ba truy cập dữ liệu ngân hàng thông qua các giao diện lập trình mở, thúc đẩy sự phát triển của các dịch vụ tài chính tích hợp.
• Cho vay ngang hàng (P2P lending): Một trong những mô hình mới cho phép các cá nhân cho vay và vay tiền trực tiếp thông qua nền tảng công nghệ, không qua trung gian tài chính truyền thống.
⸻
Thời gian và phạm vi thử nghiệm: Giám sát chặt chẽ
Mỗi đề án thử nghiệm sẽ được giới hạn về thời gian, quy mô, số lượng khách hàng và khu vực áp dụng. Trong thời gian thử nghiệm, sản phẩm và dịch vụ sẽ được giám sát chặt chẽ bởi Ngân hàng Nhà nước nhằm đảm bảo hệ thống tài chính an toàn, đồng thời kiểm soát rủi ro cho người tiêu dùng.
Kết thúc thời gian thử nghiệm, cơ quan quản lý sẽ đánh giá kết quả và quyết định có cho phép triển khai rộng rãi hay không, hoặc điều chỉnh khung pháp lý tương ứng nếu cần thiết.
⸻
Ý nghĩa thực tiễn và triển vọng phát triển
Nghị định 94/2025/NĐ-CP ra đời đúng thời điểm Việt Nam đang tăng tốc chuyển đổi số toàn diện. Nó không chỉ tạo cơ hội cho các doanh nghiệp fintech khởi nghiệp mà còn giúp các ngân hàng truyền thống mở rộng không gian đổi mới, nâng cao năng lực cạnh tranh.
Đây cũng là một bước đi quan trọng để Việt Nam tiếp cận với các mô hình sandbox tài chính đang phổ biến trên thế giới như ở Singapore, Anh, Úc, hay Hàn Quốc.
⸻
Kết luận
Nghị định 94 đánh dấu một bước tiến pháp lý lớn trong việc hình thành và phát triển hệ sinh thái fintech tại Việt Nam. Với khung pháp lý rõ ràng và cơ chế thử nghiệm linh hoạt, các công ty công nghệ tài chính giờ đây có thể tự tin hơn trong việc triển khai sản phẩm mới, trong khi cơ quan quản lý vẫn đảm bảo được vai trò kiểm soát rủi ro và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
⸻
Toàn văn Nghị định 94/2025/NĐ-CP có thể tham khảo tại Luât sư 911
