27/12/2024
Liệu một người thụ hưởng giết hại người lập di chúc có được quyền thừa kế theo di chúc đó hay không?
>> Câu trả lời không mấy khó tìm: BLDS 2015 > Điều 621.1 Những người sau đây không được quyền hưởng di sản: a) Người bị kết án về hành vi cố ý xâm phạm tính mạng, sức khỏe hoặc về hành vi ngược đãi nghiêm trọng, hành hạ người để lại di sản, xâm phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm của người đó;
>> Tuy nhiên, học luật mà chỉ dừng lại ở việc tìm đúng điều luật và áp dụng thôi, thì tốt, nhưng chưa đủ. Đằng sau mỗi thuật ngữ pháp lý, cũng như đằng sau mỗi quy tắc pháp luật, luôn ẩn chứa nguyên tắc / lý lẽ mà người học cần cố gắng khám phá.
>> Bản án sau giúp ta hiểu sâu hơn nguyên lý nền tảng nằm sau câu chữ của văn bản luật.
Riggs v. Palmer
115 N.Y. 506, 26 N.Y. St. Rptr. 198, 22 N.E. 188 (N.Y. 1889)
Sự kiện
Francis B. Palmer lập di chúc để lại phần lớn tài sản của mình cho cháu trai Elmer E. Palmer, đồng thời dành một phần nhỏ cho hai người con gái và chu cấp cho vợ. Elmer, biết rõ nội dung di chúc và muốn chiếm đoạt tài sản ngay lập tức, đã cố ý giết ông nội mình. Sau khi Francis B. Palmer qua đời, Elmer yêu cầu được nhận tài sản với tư cách là người thụ hưởng chính. Tuy nhiên, hai người con gái đã phản đối quyền thừa kế của Elmer, dẫn đến một câu hỏi pháp lý: liệu một người thụ hưởng giết hại người lập di chúc có được quyền thừa kế theo di chúc đó hay không?
Vấn đề pháp lý
Vấn đề chính là liệu Elmer E. Palmer, người đã giết ông nội mình để hưởng di sản, có thể hợp pháp được hưởng quyền lợi từ di chúc của ông nội hay không.
Phán quyết
Tòa án phán quyết rằng Elmer E. Palmer không được thừa kế tài sản từ di chúc của ông nội mình. Cho phép một kẻ giết người hưởng lợi từ tội ác của mình sẽ đi ngược lại chính sách công và các nguyên tắc về công bằng và công lý. Hành vi của Elmer đã khiến anh ta mất tư cách được hưởng bất kỳ lợi ích nào từ di chúc.
Lập luận của Tòa án
Tòa án lập luận rằng mặc dù các quy định pháp luật điều chỉnh di chúc và thừa kế, nếu được diễn giải một cách chặt chẽ, có thể cho phép Elmer được hưởng thừa kế, nhưng kết quả đó sẽ hoàn toàn trái với ý định của luật pháp và chính sách công. Tòa viện dẫn các nguyên tắc pháp lý cơ bản, rằng không ai được phép hưởng lợi từ hành vi sai trái hoặc tội ác của mình.
Áp dụng cách diễn giải công bằng đối với các quy định liên quan, tòa án kết luận rằng các nhà lập pháp không bao giờ có ý định để luật pháp cho phép một kẻ giết người hưởng lợi từ tội ác của mình. Tòa nhấn mạnh rằng mục đích chung của luật thừa kế là đảm bảo việc chuyển giao tài sản một cách công bằng và có trật tự sau khi người lập di chúc qua đời, chứ không phải là phần thưởng cho các hành vi phạm tội.
Do đó, tòa bác bỏ cách diễn giải theo nghĩa đen của luật khi cách diễn giải đó dẫn đến sự bất công rõ ràng hoặc phi lý. Bằng việc từ chối quyền thừa kế của Elmer, tòa đã khẳng định các nguyên tắc rằng không ai được hưởng lợi từ hành vi gian lận, sai trái, bất công hoặc tội ác của mình, qua đó ngăn chặn Elmer chiếm đoạt tài sản thông qua hành vi phạm tội của mình.
Facts Francis B. Palmer made a will bequeathing most of his estate to his grandson, Elmer E. Palmer, with small...
