Hãng Luật Hiệp Thành

14/10/2026

Có những giọt nước mắt không phân biệt màu da, tiếng nói hay khoảng cách địa lý đã lặng lẽ rơi bên dòng người tiễn biệt sáng nay.

Lòng khâm phục ấy đã vượt qua mọi biên giới, chứng minh rằng sự hy sinh vì độc lập, tự do là biểu tượng cao đẹp chạm đến trái tim của cả nhân loại.

11/10/2026

Vai trò tích cực của dư luận và mạng xã hội trong việc phát hiện, xử lý các vụ án gần đây

Theo dõi những vụ án được khởi tố trong thời gian gần đây, có thể nhận thấy vai trò ngày càng rõ nét của dư luận và mạng xã hội trong việc phát hiện, phản ánh những dấu hiệu vi phạm pháp luật. Không ít vụ việc ban đầu chỉ xuất phát từ một bài đăng, một đoạn video hoặc phản ánh của người dân, nhưng sau khi thu hút sự quan tâm của cộng đồng đã được báo chí tìm hiểu, cơ quan chức năng xác minh và xử lý. Đây là một chuyển biến tích cực, cho thấy tiếng nói của người dân ngày càng có giá trị trong việc giám sát các hoạt động của đời sống xã hội.

Sự phát triển của mạng xã hội đã tạo điều kiện để những thông tin trước đây chỉ được biết đến trong phạm vi hẹp có thể nhanh chóng tiếp cận với cộng đồng. Người dân không còn đơn thuần là người tiếp nhận thông tin mà còn trực tiếp tham gia phát hiện, phản ánh và cung cấp những dữ liệu có giá trị. Đặc biệt, trong các lĩnh vực như kinh doanh, quảng cáo, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng hay quản lý xã hội, sự quan tâm của dư luận đã góp phần đưa nhiều vấn đề cần được làm rõ ra ánh sáng.

Điều đáng ghi nhận là sức mạnh của dư luận không chỉ nằm ở khả năng lan truyền thông tin mà còn ở việc thúc đẩy tính minh bạch và trách nhiệm. Khi những phản ánh có căn cứ được quan tâm, xác minh và xử lý, niềm tin của người dân vào việc lên tiếng trước những biểu hiện sai phạm cũng được củng cố. Đồng thời, sự giám sát của cộng đồng còn góp phần nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật của các tổ chức, cá nhân, nhất là những người có sức ảnh hưởng lớn trong xã hội.

Tất nhiên, không phải thông tin nào trên mạng xã hội cũng chính xác và không phải vụ việc nào được dư luận quan tâm cũng đồng nghĩa với việc đã có hành vi phạm tội. Vì vậy, việc tiếp nhận, chia sẻ thông tin vẫn cần sự tỉnh táo, khách quan và có trách nhiệm. Tuy nhiên, điều đó không làm giảm đi vai trò tích cực của dư luận, nhất là khi có sự phối hợp giữa phản ánh của người dân, hoạt động của báo chí và việc xác minh của các cơ quan có thẩm quyền.

Tôi cho rằng, một xã hội phát triển không chỉ cần những cơ quan quản lý hoạt động hiệu quả mà còn cần những người dân có ý thức quan tâm, giám sát và sẵn sàng lên tiếng trước những vấn đề chung. Dư luận không thay thế các cơ quan thực thi pháp luật, nhưng có thể trở thành một nguồn thông tin và động lực quan trọng thúc đẩy sự minh bạch, trách nhiệm và công bằng trong xã hội. Những vụ việc được phát hiện, xử lý thời gian gần đây phần nào cho thấy giá trị tích cực ấy của mạng xã hội khi được sử dụng đúng cách.

Ls Nguyễn Hào Hiệp

10/10/2026

10/10 - Đôi điều suy ngẫm về nghề Luật sư

Nhân Ngày truyền thống Luật sư Việt Nam 10/10, tôi muốn dành chút thời gian nhìn lại nghề nghiệp mà mình đã lựa chọn, những thay đổi của nghề trong nhiều năm qua và cả những vấn đề mà người làm luật sư đang phải đối diện.

Nhiều năm trước, khi bắt đầu hành nghề, tôi cũng như nhiều đồng nghiệp khác, có những kỳ vọng nhất định về công việc, về vị trí của luật sư trong xã hội và những giá trị mà nghề nghiệp này có thể mang lại. Nhưng càng làm lâu, càng tiếp xúc với nhiều vụ việc, nhiều khách hàng và nhiều hoàn cảnh khác nhau, tôi càng nhận thấy thực tế hành nghề phức tạp hơn rất nhiều so với những gì được học và hình dung ban đầu.

Những năm gần đây, nghề luật sư có nhiều thay đổi. Số lượng luật sư và tổ chức hành nghề tăng lên, thị trường dịch vụ pháp lý cạnh tranh hơn, yêu cầu của khách hàng cũng ngày càng cao. Khách hàng không chỉ cần một người am hiểu pháp luật mà còn đòi hỏi luật sư phải đưa ra phương án giải quyết cụ thể, đánh giá được rủi ro, dự liệu được kết quả và chịu trách nhiệm với công việc của mình. Trong khi đó, hệ thống pháp luật liên tục thay đổi, thực tiễn áp dụng không phải lúc nào cũng thống nhất, khiến việc tư vấn và giải quyết vụ việc ngày càng đòi hỏi sự thận trọng.

Một thực tế khác là hoạt động hành nghề luật sư ngày càng chịu tác động của yếu tố kinh tế. Luật sư cũng phải duy trì văn phòng, trả lương nhân sự, tìm kiếm khách hàng, quản lý chi phí và bảo đảm sự tồn tại của tổ chức hành nghề. Không ít văn phòng, công ty luật gặp khó khăn trong việc duy trì hoạt động, dù đội ngũ luật sư có chuyên môn và kinh nghiệm. Điều này cho thấy giỏi chuyên môn và quản trị tốt một tổ chức hành nghề là hai vấn đề khác nhau.

Quan hệ giữa luật sư và khách hàng cũng có nhiều thay đổi. Khách hàng ngày càng có điều kiện tiếp cận thông tin pháp luật, tham khảo ý kiến từ nhiều nguồn và đặt ra những kỳ vọng cao hơn đối với kết quả giải quyết vụ việc. Tuy nhiên, không phải kỳ vọng nào cũng phù hợp với quy định pháp luật hoặc thực tế tố tụng. Có những vụ việc luật sư đã thực hiện đầy đủ trách nhiệm nhưng kết quả không thuận lợi. Cũng có những trường hợp việc trao đổi, thống nhất phạm vi công việc và trách nhiệm giữa các bên chưa rõ ràng, dẫn đến bất đồng, khiếu nại, thậm chí tranh chấp. Đây là những vấn đề mà người hành nghề cần nhìn nhận nghiêm túc, kể cả từ phía chính mình.

Trong hoạt động tố tụng, vai trò của luật sư đã có những chuyển biến nhất định, nhưng vẫn còn không ít vấn đề cần tiếp tục hoàn thiện. Quyền tiếp cận hồ sơ, thu thập chứng cứ, tham gia hỏi và tranh luận tại phiên tòa, cũng như việc xem xét, đánh giá quan điểm của luật sư trong quá trình giải quyết vụ án, trên thực tế vẫn có những khó khăn. Có những vụ việc mà luật sư phải dành rất nhiều thời gian để thực hiện những quyền tố tụng vốn đã được pháp luật ghi nhận. Khoảng cách giữa quy định pháp luật và thực tiễn áp dụng vẫn là vấn đề cần được quan tâm.

Sự phát triển của công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo, cũng đang đặt nghề luật sư trước những thay đổi đáng kể. Việc tra cứu, tổng hợp văn bản, nghiên cứu hồ sơ và xây dựng các phương án pháp lý đang có thêm nhiều công cụ hỗ trợ. Những công việc trước đây mất nhiều thời gian nay có thể thực hiện nhanh hơn. Điều này tạo thuận lợi nhưng cũng đặt ra yêu cầu phải thay đổi phương thức hành nghề. Trong tương lai, việc chỉ nắm được quy định pháp luật sẽ khó còn là lợi thế đủ lớn của một luật sư. Khả năng phân tích, đánh giá chứng cứ, kinh nghiệm thực tiễn và trách nhiệm nghề nghiệp sẽ ngày càng quan trọng.

Nhìn lại bản thân, tôi cũng nhận thấy những năm làm nghề vừa qua có nhiều thay đổi. Có những giai đoạn công việc thuận lợi, có những giai đoạn khó khăn; có những vụ việc đạt được kết quả như mong muốn, nhưng cũng có những vụ việc để lại nhiều suy nghĩ. Việc điều hành một công ty luật, quản lý nhân sự, duy trì khách hàng và trực tiếp tham gia giải quyết các vụ việc khiến tôi hiểu rõ hơn những áp lực mà người hành nghề phải đối diện. Không phải quyết định nào cũng đúng, không phải công việc nào cũng đạt kết quả tốt và không phải kinh nghiệm nào cũng có thể áp dụng cho mọi tình huống.

Sau nhiều năm, tôi cho rằng một trong những điều quan trọng nhất đối với luật sư là phải biết đánh giá đúng khả năng của mình, nói rõ với khách hàng về những rủi ro có thể xảy ra và không đưa ra những cam kết vượt quá khả năng kiểm soát. Uy tín nghề nghiệp không chỉ đến từ những vụ việc thành công mà còn thể hiện ở cách luật sư thực hiện trách nhiệm khi công việc không đạt kết quả như dự kiến.

Tôi cũng nghĩ rằng giới luật sư cần nhìn nhận thẳng thắn hơn về những hạn chế đang tồn tại trong chính hoạt động hành nghề. Bên cạnh những luật sư làm việc nghiêm túc, có trách nhiệm, vẫn còn những biểu hiện cạnh tranh thiếu lành mạnh, quảng cáo quá mức, hứa hẹn kết quả, xem nhẹ quy tắc đạo đức hoặc đặt lợi ích kinh tế lên trên nghĩa vụ nghề nghiệp. Những vấn đề này không nên bị né tránh, bởi chúng ảnh hưởng trực tiếp đến niềm tin của xã hội đối với luật sư.

Ngày 10/10 là dịp ghi nhận sự phát triển của nghề luật sư, nhưng theo tôi, cũng cần là dịp để nhìn lại những gì nghề nghiệp này đã và chưa làm được. Số lượng luật sư tăng lên là một tín hiệu phát triển, nhưng điều quan trọng hơn là chất lượng hành nghề, tính độc lập, trách nhiệm nghề nghiệp và mức độ đóng góp thực chất của luật sư vào hoạt động tư pháp cũng như đời sống xã hội.

Với cá nhân tôi, sau những năm tháng đã qua, cách nhìn về nghề luật sư cũng thực tế hơn. Tôi không còn cho rằng chỉ cần có kiến thức chuyên môn và sự cố gắng là đủ. Nghề này còn đòi hỏi khả năng thích nghi, quản trị, xử lý các mối quan hệ và chấp nhận những rủi ro không phải lúc nào cũng dự liệu được.

Nghề luật sư đã thay đổi rất nhiều và chắc chắn sẽ còn tiếp tục thay đổi. Điều tôi quan tâm lúc này không phải là nghề sẽ phát triển nhanh đến đâu, mà là trong quá trình phát triển ấy, chất lượng hành nghề, vị thế thực chất của luật sư và niềm tin của xã hội có được cải thiện tương xứng hay không.

Nhân Ngày truyền thống Luật sư Việt Nam 10/10, xin chúc các đồng nghiệp sức khỏe, công việc ổn định và tiếp tục có những đóng góp thiết thực cho nghề nghiệp.

Luật sư Nguyễn Hào Hiệp
10/10/2026

29/09/2026

AI đang làm thay đổi khái niệm chứng cứ trong tố tụng

Có một câu hỏi mà tôi cho rằng ngành luật sẽ phải đối diện ngày càng nhiều trong những năm tới: Nếu một đoạn ghi âm có đúng giọng nói của một người, một video có đúng khuôn mặt của một người, nhưng người đó chưa bao giờ nói hoặc thực hiện những điều xuất hiện trong đoạn ghi âm, video ấy thì sao?

Ngày trước, khi tranh luận về chứng cứ, chúng ta thường hỏi: “Có video không?”, “Có ghi âm không?”, “Có tin nhắn không?”, “Có ảnh chụp màn hình không?”. Nhưng trong thời đại AI, những câu hỏi ấy có lẽ đã không còn đủ. Bởi có hình ảnh không đồng nghĩa với hình ảnh đó là thật; có giọng nói không đồng nghĩa với người đó đã nói; có một đoạn hội thoại xuất hiện trên màn hình không đồng nghĩa với cuộc hội thoại đó đã diễn ra đúng như vậy.

Công nghệ AI, đặc biệt là Deepfake và các công cụ nhân bản giọng nói, đang khiến việc tạo ra hình ảnh, âm thanh và video giả ngày càng dễ dàng. Một người có thể nhận được một cuộc gọi bằng giọng nói gần như giống hệt người thân của mình. Một doanh nghiệp có thể nhận được một email tưởng như do chính đối tác gửi. Một người có thể xuất hiện trong một video mà trên thực tế họ chưa từng có mặt. Một đoạn hội thoại có thể được dựng lại bằng hình ảnh và giọng nói của những người thật. Điều đáng lo là AI không chỉ tạo ra một thông tin sai; AI có thể tạo ra một thứ trông giống như bằng chứng về một sự việc chưa từng xảy ra.

Khi những dữ liệu như vậy xuất hiện trong một vụ tranh chấp, câu hỏi pháp lý không còn đơn giản là “Đây có phải là video hay không?”. Câu hỏi phải sâu hơn: Video này được tạo ra như thế nào? Dữ liệu gốc ở đâu? Ai tạo lập? Có bị chỉnh sửa hay không? Có thể xác định được nguồn gốc và tính toàn vẹn của dữ liệu hay không? Có dữ liệu độc lập nào khác để đối chiếu hay không?

Thực ra, pháp luật đã có những nguyên tắc để xử lý vấn đề này. Trong tố tụng, dữ liệu điện tử có thể là nguồn chứng cứ, nhưng giá trị của nó không đơn giản nằm ở việc “có một file”. Đối với dữ liệu điện tử, những vấn đề như cách thức khởi tạo, lưu trữ, truyền gửi, tính toàn vẹn của dữ liệu và khả năng xác định người khởi tạo đều có ý nghĩa quan trọng trong việc đánh giá chứng cứ. Nói cách khác, pháp luật từ lâu đã không nhìn nhận theo kiểu “có file là có chứng cứ”, mà phải xem xét dữ liệu đó được hình thành như thế nào và có đáng tin cậy hay không.

Vậy AI chỉ khiến yêu cầu này trở nên cấp thiết hơn.
Trong thực tiễn hành nghề, chúng ta ngày càng gặp nhiều loại chứng cứ như ảnh chụp màn hình Zalo, tin nhắn Messenger, email, file ghi âm, video, ảnh chụp chuyển khoản, lịch sử cuộc gọi hay dữ liệu camera. Nhưng một ảnh chụp màn hình chỉ là một lát cắt của một cuộc hội thoại. Nó có thể không thể hiện nội dung trước đó, nội dung sau đó, tài khoản thực sự thuộc về ai, dữ liệu được tạo ra trên thiết bị nào và có bị chỉnh sửa hay không. Vì vậy, khi tiếp nhận một chứng cứ điện tử, câu hỏi của luật sư không nên chỉ dừng lại ở “Anh có ảnh chụp màn hình không?”, mà cần đi xa hơn: “Điện thoại gốc đâu?”, “Tài khoản gốc đâu?”, “File gốc đâu?”, “Dữ liệu được trích xuất bằng cách nào?”, “Có thể kiểm tra tính toàn vẹn của dữ liệu không?”.

Đây chính là sự thay đổi rất lớn trong tư duy về chứng cứ. Trước đây, chúng ta thường có một niềm tin tương đối tự nhiên rằng “mắt thấy, tai nghe” thì đáng tin. Một bức ảnh dường như ghi lại một sự kiện; một đoạn ghi âm dường như ghi lại lời nói; một video dường như ghi lại hành động. Nhưng AI đang phá vỡ giả định đó. Hình ảnh có thể được tạo ra. Giọng nói có thể được sao chép. Khuôn mặt có thể được thay thế. Video có thể được dựng lại. Nội dung có thể được tạo ra hàng loạt. Vì vậy, việc đánh giá chứng cứ có thể ngày càng chuyển từ câu hỏi “Nội dung này thể hiện điều gì?” sang câu hỏi “Dữ liệu này được hình thành như thế nào và có thể xác minh đến đâu?”.

Điều đáng lo nhất là nếu một người sử dụng AI để tạo ra một video giả nhằm lừa đảo, chúng ta còn có thể nhận diện được nguy cơ. Nhưng nếu một dữ liệu giả được đưa vào một tranh chấp pháp lý và được sử dụng để chứng minh một sự kiện, vấn đề trở nên phức tạp hơn rất nhiều. AI khi đó không chỉ tác động đến mạng xã hội mà bắt đầu tác động trực tiếp đến quá trình chứng minh sự thật. Một chứng cứ giả có thể khiến một người mất tiền, ảnh hưởng đến một hợp đồng, danh dự của một cá nhân, quyền lợi của một doanh nghiệp, thậm chí ảnh hưởng đến kết quả giải quyết một vụ án.

Tuy nhiên, cũng không nên vì AI mà đi đến thái cực ngược lại rằng tất cả ảnh, video hay ghi âm đều không đáng tin. AI không làm cho chứng cứ điện tử mất giá trị. Ngược lại, nó buộc chúng ta phải đánh giá chứng cứ điện tử một cách khoa học và chặt chẽ hơn. Một dữ liệu điện tử có nguồn gốc rõ ràng, được thu thập đúng cách, có thể kiểm tra tính toàn vẹn, có thông tin từ hệ thống độc lập và được đối chiếu với các chứng cứ khác vẫn có thể có giá trị rất lớn. Vấn đề không phải là “dữ liệu điện tử có đáng tin hay không?”, mà là “chúng ta có đủ cơ sở để xác định dữ liệu điện tử này đáng tin đến mức nào?”.

Có lẽ đây mới là thay đổi quan trọng nhất mà AI mang lại đối với khái niệm chứng cứ. Trước đây, chúng ta thường nghĩ chứng cứ là thứ giúp chứng minh một sự kiện đã xảy ra. Nhưng trong môi trường số, chúng ta phải quan tâm thêm một tầng khác: Chứng cứ đó được tạo ra như thế nào? Và với AI, thậm chí phải hỏi thêm: Liệu sự kiện mà chứng cứ phản ánh có thực sự xảy ra hay chỉ là một sản phẩm được tạo dựng?
Đó là ranh giới rất quan trọng giữa sự thật, dữ liệu về sự thật và dữ liệu mô phỏng sự thật.

Vì vậy, tôi cho rằng mỗi người trong thời đại AI cần hình thành một thói quen mới: đừng vội tin một thứ chỉ vì chúng ta nhìn thấy nó trên màn hình. Đừng vội kết luận một người đã nói một câu chỉ vì nghe đúng giọng họ. Đừng vội kết luận một người đã làm một việc chỉ vì nhìn thấy khuôn mặt họ trong video. Đừng vội coi một ảnh chụp màn hình là toàn bộ sự thật của một cuộc trò chuyện. Và đặc biệt, đừng biến một dữ liệu chưa được kiểm chứng thành “sự thật” chỉ bằng cách chia sẻ nó cho hàng nghìn người khác.

Trong thời đại trước, chúng ta thường nói “trăm nghe không bằng một thấy”. Nhưng trong thời đại AI, có lẽ chúng ta phải nói lại rằng: thấy chưa chắc đã là thật; nghe chưa chắc đã là thật; và có một đoạn video chưa chắc đã chứng minh được sự kiện trong video đã từng xảy ra.
AI không làm cho sự thật biến mất. Nhưng AI đang khiến việc chứng minh sự thật trở nên khó hơn.
Và vì thế, trong tương lai, năng lực quan trọng không chỉ là tìm được chứng cứ, mà còn phải là xác minh được chứng cứ.
Bởi sau cùng, công lý không thể được xây dựng trên những thứ chỉ “trông giống sự thật”. Công lý phải được xây dựng trên những gì có thể kiểm chứng là sự thật.
— Luật sư Nguyễn Hào Hiệp

17/09/2026

🙅‍♀️🙅‍♀️BÃI BỎ TOÀN BỘ 18 NGHỊ ĐỊNH CỦA CHÍNH PHỦ TỪ NGÀY 01/12/2026
💁‍♂️💁‍♂️Chính phủ vừa ban hành Nghị định 356/2026/NĐ-CP, ngày 14/9/2026 bãi bỏ một số nghị định của Chính phủ.
💥Theo đó, tại điều 1 Nghị định đã bãi bỏ toàn bộ 18 Nghị định của Chính phủ👇
👉👉(Xem thêm chi tiết tại Nghị định 356/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 01/12/2026).👇👇

04/09/2026

Vụ giết người ở Đồng Nai: Khi nào chống trả kẻ tấn công là phòng vệ chính đáng?

Một trong những điều ám ảnh nhất trong vụ án xảy ra tại Đồng Nai không chỉ nằm ở hậu quả đặc biệt nghiêm trọng khi 3 mẹ con trong một gia đình bị sát hại, mà còn nằm ở diễn biến trước đó: nghi phạm mang dao đến một gia đình không có mâu thuẫn với mình, sau khi không thể đột nhập vào nhà bạn gái thì trèo sang nhà bên cạnh và tấn công một gia đình hoàn toàn không quen biết. Theo thông tin được báo chí đăng tải, người chồng trong gia đình này đã từng cầm dao chống trả khi bị nghi phạm tấn công nhưng sau đó bị đâm trọng thương và phải chạy ra ngoài. Nghi phạm tiếp tục quay lại căn nhà và gây ra thảm kịch.

Từ diễn biến ấy, một câu hỏi pháp lý tưởng như đơn giản nhưng thực tế lại vô cùng phức tạp được đặt ra: Nếu một người bất ngờ bị kẻ khác dùng dao tấn công, họ được quyền chống trả đến đâu để bảo vệ tính mạng của mình và người thân?
Theo đó, pháp luật hình sự không buộc một người phải đứng yên trước một hành vi xâm phạm trái pháp luật. Ngược lại, Điều 22 Bộ luật Hình sự năm 2015 ghi nhận một nguyên tắc rất quan trọng: một người có quyền chống trả người đang có hành vi xâm phạm quyền, lợi ích chính đáng của mình hoặc của người khác, nếu sự chống trả đó là cần thiết. Và quan trọng hơn, pháp luật xác định rõ: phòng vệ chính đáng không phải là tội phạm. Nhưng điều đáng nói là phòng vệ chính đáng không phải là một “quyền trả đũa”. Bản chất của nó là quyền được chống lại sự xâm hại để chấm dứt sự xâm hại. Đây chính là ranh giới căn bản mà khi phân tích các vụ án liên quan đến phòng vệ chính đáng, chúng ta cần nhìn nhận. Một người đang bị tấn công bằng dao không thể bị đặt vào vị trí của một người đang ngồi trong phòng họp để cân nhắc từng phương án. Họ không có thời gian để tính toán rằng nên đánh vào đâu, dùng lực bao nhiêu, làm thế nào để đối phương chỉ bị thương mà không nguy hiểm đến tính mạng. Khi một lưỡi dao đang hướng về phía mình, phản ứng đầu tiên của con người là bảo vệ sự sống.

Vì vậy, đánh giá hành vi phòng vệ không thể chỉ nhìn vào hậu quả cuối cùng rồi quay ngược lại kết luận về tính hợp pháp của hành vi. Không thể nói rằng: người tấn công chết thì người chống trả đương nhiên phạm tội. Và cũng không thể nói rằng: người kia là kẻ tấn công thì người bị tấn công muốn chống trả thế nào cũng được. Cả hai cách hiểu này đều đơn giản hóa một vấn đề pháp lý vốn phụ thuộc rất lớn vào diễn biến cụ thể của từng giây, từng phút trong cuộc xung đột. Điều 22 Bộ luật Hình sự sử dụng cụm từ “chống trả lại một cách cần thiết”. Đây không phải là yêu cầu sự chống trả phải giống hệt, cân bằng tuyệt đối hay “tương xứng” về mặt cơ học với hành vi tấn công. Điều cần xem xét là sự chống trả có nhằm vào việc ngăn chặn hành vi xâm hại đang xảy ra hay không, và mức độ chống trả có rõ ràng quá mức cần thiết so với tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi xâm hại hay không. Nói cách khác, pháp luật không đặt ra một bài toán kiểu: “Đối phương dùng dao thì anh chỉ được dùng một thứ có mức độ nguy hiểm tương đương.” Trong thực tế, cùng là một hành vi dùng dao nhưng mức độ nguy hiểm hoàn toàn có thể khác nhau. Một người cầm dao đứng cách xa và chưa có hành động tấn công khác với một người cầm dao lao thẳng vào nạn nhân. Một người chỉ có một mình lại khác với tình huống nhiều người cùng tấn công. Một cuộc xô xát ở nơi công cộng lại khác hoàn toàn với việc một kẻ đột nhập vào nhà lúc ban đêm, nơi nạn nhân bị bất ngờ và không biết đối phương còn có thể làm gì tiếp theo. Hoàn cảnh càng nguy hiểm thì yêu cầu về cường độ chống trả để bảo vệ tính mạng càng phải được đánh giá trong chính hoàn cảnh nguy hiểm đó.
Đây cũng là lý do không nên dùng “sự bình tĩnh của người đứng ngoài” để phán xét “sự hoảng loạn của người đang bị tấn công”. Người quan sát sau khi sự việc kết thúc có thể nhìn thấy toàn bộ diễn biến. Nhưng người bị tấn công tại thời điểm đó có thể chỉ có vài giây để quyết định mình phải làm gì để sống sót.
Và đôi khi, quyết định ấy không phải là quyết định giữa “đúng” và “sai” một cách rõ ràng, mà chỉ là quyết định giữa chống trả và nguy cơ bị tước đoạt tính mạng.

Một vấn đề khác cũng đặc biệt đáng lưu ý là pháp luật không chỉ bảo vệ quyền lợi của chính người phòng vệ. Điều 22 còn ghi nhận quyền chống trả để bảo vệ người khác.
Điều này có ý nghĩa rất lớn trong những vụ việc xảy ra trong gia đình. Nếu một người nhìn thấy vợ, chồng, con nhỏ hoặc một người khác đang bị kẻ cầm dao tấn công, pháp luật không yêu cầu họ phải đứng ngoài cuộc chỉ vì bản thân họ chưa bị tấn công.
Trong những trường hợp như vậy, hành vi can thiệp để bảo vệ người khác có thể là phòng vệ chính đáng nếu đáp ứng các điều kiện của Điều 22. Bởi xét đến cùng, pháp luật hình sự bảo vệ không chỉ quyền được sống của “tôi”, mà còn bảo vệ quyền được sống, được an toàn của người khác.
Tuy nhiên, quyền phòng vệ chính đáng cũng có một giới hạn rất rõ: khi sự tấn công đã chấm dứt thì mục đích của phòng vệ cũng phải chấm dứt. Đây là điểm phân biệt giữa phòng vệ và trả thù. Nếu một người đang cầm dao lao vào tấn công và người bị hại chống trả để làm cho đối phương không còn khả năng tiếp tục tấn công, đó là một vấn đề. Nhưng nếu đối phương đã bị khống chế, đã bỏ chạy hoặc đã mất khả năng tiếp tục xâm hại mà người chống trả vẫn tiếp tục truy đuổi, đánh, chém để trả thù thì bản chất hành vi đã thay đổi. Phòng vệ chính đáng nhằm chặn đứng nguy hiểm; trả thù nhằm gây thiệt hại cho người đã gây ra nguy hiểm. Khoảnh khắc chuyển từ “ngăn chặn” sang “trả đũa” chính là một trong những điểm pháp lý quan trọng nhất cần được làm rõ trong mỗi vụ án. Điều 22 cũng quy định trường hợp vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng, tức là người phòng vệ chống trả rõ ràng quá mức cần thiết và không phù hợp với tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi xâm hại. Khi đó, người có hành vi vượt quá có thể phải chịu trách nhiệm hình sự. Bởi quyền được tự bảo vệ trước sự tấn công trái pháp luật là một quyền mà pháp luật hình sự thừa nhận và bảo vệ.

Lưu ý: Những thông tin về diễn biến vụ án Đồng Nai trong bài viết được sử dụng theo thông tin báo chí và không phải là kết luận cuối cùng của cơ quan tiến hành tố tụng. Việc xác định một hành vi cụ thể có phải phòng vệ chính đáng hay vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng phải căn cứ vào toàn bộ chứng cứ và diễn biến thực tế của vụ việc

Luật sư Nguyễn Hào Hiệp.

04/09/2026

Hạn mức công nhận đất ở và hạn mức giao đất ở của 34 tỉnh thành trên cả nước mới nhất tại đây 👇👇👇

01/09/2026

31/08/2026

📌 NHỮNG CHÍNH SÁCH, QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT ĐÁNG CHÚ Ý CÓ HIỆU LỰC TRONG THÁNG 9/2026 – NGƯỜI DÂN, DOANH NGHIỆP CẦN BIẾT

Tháng 9/2026 tiếp tục là thời điểm có nhiều quy định pháp luật mới chính thức có hiệu lực, trải rộng trên nhiều lĩnh vực như đất đai, căn cước – định danh điện tử, an sinh xã hội, thuế, lao động, xuất nhập khẩu, tài sản mã hóa, giáo dục và hoạt động của doanh nghiệp.

Dưới đây là một số chính sách đáng chú ý mà người dân và doanh nghiệp nên cập nhật:

🔴 1. THỬA ĐẤT ĐƯỢC ĐỊNH DANH BẰNG MÃ 12 CHỮ SỐ

Từ ngày 01/9/2026, Nghị định 326/2026/NĐ-CP về định danh địa điểm chính thức có hiệu lực.

Theo quy định mới, thửa đất thuộc nhóm đối tượng được định danh địa điểm. Mỗi địa điểm sẽ được cấp một mã định danh riêng, gồm 12 chữ số, nhằm phục vụ việc kết nối, tích hợp và khai thác dữ liệu giữa các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành.

Đáng chú ý, việc Nghị định có hiệu lực từ 01/9 không có nghĩa tất cả thửa đất trên cả nước sẽ được cấp mã ngay trong ngày này. Những trường hợp đã có đầy đủ dữ liệu tối thiểu sẽ được đồng bộ; trường hợp chưa đủ thông tin sẽ thực hiện theo lộ trình thu thập, bổ sung và hoàn thiện dữ liệu.

Đây được xem là một bước quan trọng trong quá trình số hóa dữ liệu đất đai và quản lý địa điểm.

Một điểm đáng chú ý khác là khi thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu định danh địa điểm, về nguyên tắc có thể hạn chế việc yêu cầu người dân cung cấp lại những thông tin, giấy tờ mà cơ quan nhà nước đã có dữ liệu.

(Thư Viện Pháp Luật)

🔴 2. TRẺ DƯỚI 6 TUỔI CÓ THỂ ĐƯỢC ĐĂNG KÝ CẤP THẺ CĂN CƯỚC NGAY KHI ĐĂNG KÝ KHAI SINH

Từ ngày 01/9/2026, theo Nghị định 301/2026/NĐ-CP, cha mẹ có thể đăng ký cấp thẻ Căn cước cho trẻ dưới 6 tuổi ngay trong quá trình thực hiện thủ tục liên thông điện tử về đăng ký khai sinh, đăng ký thường trú và cấp thẻ bảo hiểm y tế.

Điểm đáng chú ý là người dân không phải thực hiện thêm một thủ tục riêng nếu có nhu cầu cấp thẻ Căn cước cho trẻ trong quá trình đăng ký khai sinh liên thông.

Quy định này tiếp tục thúc đẩy việc giải quyết thủ tục hành chính theo hướng liên thông, điện tử và giảm số lần người dân phải đi lại, cung cấp hồ sơ.

(Thư Viện Pháp Luật)

🔴 3. VNeID TIẾP TỤC ĐƯỢC MỞ RỘNG VAI TRÒ TRONG CHI TRẢ AN SINH XÃ HỘI

Một trong những thay đổi đáng chú ý trong tháng 9 là Nghị định 320/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ 28/9/2026.

Theo đó, khái niệm “tài khoản hưởng an sinh xã hội” được quy định là thông tin định danh trên ứng dụng VNeID, có thể tích hợp tài khoản thanh toán, ví điện tử hoặc tài khoản tiền di động để tiếp nhận các khoản hỗ trợ, hưu trí và các khoản chi trả an sinh xã hội hợp pháp.

Như vậy, VNeID đang ngày càng trở thành một nền tảng quan trọng trong quá trình kết nối giữa dữ liệu dân cư – định danh điện tử – dịch vụ công – an sinh xã hội.

Người dân cũng cần lưu ý: tài khoản sử dụng để hưởng an sinh xã hội phải là tài khoản chính chủ và thông tin phải phù hợp với tài khoản định danh điện tử.

(Thư Viện Pháp Luật)

🔴 4. TÀI SẢN MÃ HÓA: VI PHẠM CÓ THỂ BỊ PHẠT ĐẾN 200 TRIỆU ĐỒNG

Từ ngày 01/9/2026, Nghị định 284/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tài sản mã hóa và thị trường tài sản mã hóa có hiệu lực.

Mức phạt tiền tối đa đối với hành vi vi phạm có thể lên tới:

👉 200 triệu đồng đối với tổ chức;

👉 100 triệu đồng đối với cá nhân.

Đặc biệt, hành vi cung cấp dịch vụ liên quan đến tài sản mã hóa khi chưa được cấp phép hoặc quảng cáo, tiếp thị liên quan đến tài sản mã hóa khi chưa được cấp phép có thể bị phạt từ 180 – 200 triệu đồng đối với tổ chức.

Đối với cá nhân thực hiện hành vi tương tự, mức phạt bằng 1/2 mức phạt áp dụng đối với tổ chức.

Đây là nội dung đặc biệt đáng lưu ý đối với các doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân đang hoạt động trong lĩnh vực tài sản số, tài sản mã hóa và các hoạt động quảng cáo, tiếp thị liên quan.

(Thư Viện Pháp Luật)

🔴 5. DOANH NGHIỆP CẦN LƯU Ý QUY ĐỊNH MỚI VỀ LAO ĐỘNG

Nghị định 283/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm xã hội và người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng có hiệu lực từ 10/9/2026.

Đáng chú ý, hành vi lôi kéo, dụ dỗ, hứa hẹn, quảng cáo gian dối hoặc sử dụng thủ đoạn khác để lừa gạt người lao động hoặc tuyển dụng người lao động nhằm mục đích bóc lột, cưỡng bức lao động, nếu chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, có thể bị phạt từ 50 – 75 triệu đồng.

Doanh nghiệp, đơn vị tuyển dụng và các tổ chức cung ứng lao động cần đặc biệt lưu ý khi xây dựng nội dung tuyển dụng, ký hợp đồng và tổ chức hoạt động tuyển dụng người lao động.

(Thư Viện Pháp Luật)

🔴 6. VIỆT NAM CẤM NHẬP KHẨU HÀNG HÓA ĐƯỢC SẢN XUẤT BẰNG CƯỠNG BỨC LAO ĐỘNG

Từ ngày 05/9/2026, Nghị định 292/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật Quản lý ngoại thương có hiệu lực.

Một nội dung đáng chú ý là quy định cấm nhập khẩu các sản phẩm, hàng hóa được khai thác, sản xuất hoặc chế tạo toàn bộ hoặc một phần bằng hành vi cưỡng bức lao động, trong phạm vi các trường hợp được quy định.

Đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu, đây là vấn đề cần quan tâm trong quá trình lựa chọn nhà cung cấp, kiểm tra nguồn gốc hàng hóa và xây dựng hồ sơ, tài liệu chứng minh chuỗi cung ứng.

Nghị định cũng ban hành nhiều danh mục liên quan đến hàng hóa cấm xuất khẩu, cấm nhập khẩu, hàng hóa xuất nhập khẩu theo giấy phép, hàng hóa có điều kiện và hàng hóa lưỡng dụng.

(Thư Viện Pháp Luật)

🔴 7. ĐIỀU KIỆN THÀNH LẬP SỞ GIAO DỊCH HÀNG HÓA ĐƯỢC QUY ĐỊNH CỤ THỂ HƠN

Từ ngày 15/9/2026, Nghị định 302/2026/NĐ-CP có hiệu lực, quy định chi tiết một số nội dung về hoạt động mua bán hàng hóa qua Sở giao dịch hàng hóa.

Doanh nghiệp đề nghị thành lập Sở giao dịch hàng hóa phải đáp ứng nhiều điều kiện, trong đó đáng chú ý là:

👉 Được thành lập tại Việt Nam;

👉 Nếu có vốn đầu tư nước ngoài thì tổng tỷ lệ vốn góp của nhà đầu tư nước ngoài không quá 49%;

👉 Có vốn điều lệ từ 1.500 tỷ đồng trở lên;

👉 Có hệ thống công nghệ thông tin đáp ứng yêu cầu về quản lý, vận hành, an toàn và bảo mật;

👉 Có mô hình tổ chức hoạt động và giải pháp, lộ trình niêm yết hàng hóa sản xuất tại Việt Nam.

(Thư Viện Pháp Luật)

🔴 8. THAY ĐỔI ĐIỀU KIỆN THÀNH LẬP CỤM CÔNG NGHIỆP

Nghị định 303/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ 15/9/2026, sửa đổi, bổ sung một số quy định về quản lý và phát triển cụm công nghiệp.

Theo quy định mới, trong trường hợp địa bàn cấp xã đã thành lập cụm công nghiệp thì điều kiện về tỷ lệ lấp đầy hoặc quỹ đất công nghiệp chưa cho thuê được điều chỉnh theo hướng phù hợp hơn với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và yêu cầu sử dụng đất hiệu quả.

Đây là quy định mà các nhà đầu tư, doanh nghiệp đang nghiên cứu đầu tư hạ tầng cụm công nghiệp, nhà xưởng, sản xuất công nghiệp cần đặc biệt quan tâm.

(Thư Viện Pháp Luật)

🔴 9. BỘ TÀI CHÍNH BÃI BỎ 25 VĂN BẢN TRONG LĨNH VỰC THUẾ

Từ ngày 12/9/2026, Thông tư 110/2026/TT-BTC có hiệu lực, bãi bỏ toàn bộ 22 Thông tư và 03 Quyết định trong lĩnh vực thuế.

Nhiều văn bản được ban hành từ những giai đoạn rất lâu trước đây, liên quan đến các chính sách thuế, ưu đãi thuế, miễn giảm thuế, gia hạn thuế, cưỡng chế thuế, cấp mã số doanh nghiệp, tem và một số thủ tục hành chính thuế.

Việc bãi bỏ các văn bản đã không còn phù hợp nhằm tiếp tục tinh gọn hệ thống pháp luật, loại bỏ các quy định cũ và đồng bộ với hệ thống pháp luật thuế hiện hành.

Doanh nghiệp và người làm kế toán cần lưu ý khi tra cứu, áp dụng căn cứ pháp lý trong các hồ sơ thuế từ tháng 9/2026 trở đi.

(Thư Viện Pháp Luật)

🔴 10. MỘT SỐ QUY ĐỊNH MỚI TRONG LĨNH VỰC GIÁO DỤC

Từ 01/9/2026, Thông tư 59/2026/TT-BGDĐT quy định về nhà giáo hợp đồng toàn thời gian sau khi nghỉ hưu và nhà giáo thỉnh giảng bắt đầu có hiệu lực.

Theo đó, nhà giáo sau khi nghỉ hưu có thể được cơ sở giáo dục ký hợp đồng toàn thời gian nếu đáp ứng các điều kiện theo quy định.

Ngoài ra, trong tháng 9/2026 còn có nhiều quy định mới liên quan đến tài nguyên giáo dục mở, chương trình giáo dục, giáo dục mầm non, giáo dục đại học và công nhận văn bằng do cơ sở giáo dục nước ngoài cấp.

Đáng chú ý, từ ngày 07/9/2026, Khung cơ cấu hệ thống giáo dục quốc dân được quy định theo 9 cấp độ từ 0 đến 8, tạo cơ sở cho việc xác định cấp độ chương trình giáo dục và khả năng liên thông trong hệ thống giáo dục quốc dân.

(Thư Viện Pháp Luật)

🔴 11. LUẬT TIẾP CẬN THÔNG TIN 2026 CÓ HIỆU LỰC

Theo hệ thống văn bản pháp luật được cập nhật, Luật Tiếp cận thông tin 2026 có hiệu lực từ ngày 01/9/2026.

Việc luật mới có hiệu lực tiếp tục tạo cơ sở pháp lý cho việc thực hiện quyền tiếp cận thông tin của người dân cũng như trách nhiệm cung cấp thông tin của cơ quan, tổ chức có thẩm quyền.

Đây là lĩnh vực có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo đảm quyền của người dân trong tiếp cận thông tin và nâng cao tính minh bạch trong hoạt động quản lý nhà nước.

(Thư Viện Pháp Luật)

🔴 12. TỪ THÁNG 9, CẦN ĐẶC BIỆT CHÚ Ý ĐẾN VIỆC CẬP NHẬT VĂN BẢN PHÁP LUẬT

Điểm đáng chú ý của tháng 9/2026 không chỉ nằm ở một vài chính sách riêng lẻ mà là sự thay đổi đồng thời ở nhiều lĩnh vực.

Đối với người dân, cần quan tâm đến căn cước trẻ em, VNeID, an sinh xã hội, dữ liệu đất đai và quyền tiếp cận thông tin.

Đối với doanh nghiệp, cần rà soát các quy định về lao động, bảo hiểm xã hội, thuế, xuất nhập khẩu, tài sản mã hóa, cụm công nghiệp và hoạt động thương mại.

Đối với nhà đầu tư, đặc biệt là các lĩnh vực đất đai, bất động sản, công nghiệp, tài sản số và thương mại hàng hóa, việc cập nhật chính sách mới là điều rất cần thiết trước khi ký kết hợp đồng hoặc triển khai dự án.

⚖️ PHÁP LUẬT KHÔNG CHỈ LÀ NHỮNG QUY ĐỊNH ĐỂ “BIẾT”, MÀ QUAN TRỌNG HƠN LÀ BIẾT QUY ĐỊNH NÀO ĐANG ÁP DỤNG VÀ ÁP DỤNG NHƯ THẾ NÀO.

Một quy định mới có thể tác động trực tiếp đến quyền lợi, nghĩa vụ, chi phí, hồ sơ và rủi ro pháp lý của cá nhân, doanh nghiệp.

Vì vậy, khi bước sang tháng 9/2026, người dân và doanh nghiệp nên chủ động rà soát những vấn đề pháp lý đang thực hiện, đặc biệt là hợp đồng, lao động, thuế, đất đai, đầu tư, kinh doanh và các thủ tục hành chính, để tránh việc tiếp tục áp dụng căn cứ pháp lý đã được thay thế hoặc không còn phù hợp.

📌 Công ty Luật TNHH Hiệp Thành tiếp tục cập nhật các chính sách, quy định pháp luật mới và cung cấp dịch vụ tư vấn pháp lý cho cá nhân, doanh nghiệp trong các lĩnh vực:

• Tư vấn doanh nghiệp
• Đầu tư trong nước và đầu tư nước ngoài
• Đất đai – bất động sản
• Hợp đồng – thương mại
• Lao động – bảo hiểm xã hội
• Thuế và pháp lý doanh nghiệp
• Sở hữu trí tuệ
• Tố tụng dân sự – kinh doanh thương mại
• Tố tụng hình sự
• Khiếu nại, tố cáo và giải quyết tranh chấp

📞 Hotline/Zalo: 0942 141 668
📧 Email: [email protected]
🌐 hiepthanhlawfirm.com

Công ty Luật TNHH Hiệp Thành – Lan tỏa uy tín, Hội tụ niềm tin.

Lưu ý: Nội dung trên là bài tổng hợp các chính sách đáng chú ý có hiệu lực trong tháng 9/2026, không thay thế ý kiến tư vấn pháp lý đối với từng vụ việc cụ thể.