19/08/2025
PHẦN II: TÉ TÝ NƯỚC ….. THEO MƯA!
Hôm trước trời sau khi mưa thì tạnh và nắng đã hửng lên … nên không té tiếp …, hôm nay trời lại mưa, IC có vẻ hơi ẩm ẩm nên xin té tiếp một ít về vụ “GÀ LÔI TRẮNG”
Sau bài viết chơi chơi của mình về “TÉ TÝ NƯỚC ….. THEO MƯA!” có nhiều tin nhắn và cuộc gọi cho mình để trao đổi về góc độ pháp lý của vụ án này, tựu chung lại có 03 nội dung chính như sau:
1. Thông tư số: 27/2025/TT-BNN&MT ngày 24/6/2025 có hiệu lực hay Nghị định số 84/2021/NĐ-CP có hiệu lực và tòa án cấp phúc thẩm có khả năng sẽ áp dụng quy định nào đối với TKT?
2. Tại sao chỉ nêu về định giá 13 con gà lôi trắng để xem xét trách nhiệm hình sự của TKT mà không xem xét về giá trị thu lợi bất chính …
3. Có giám định được gà lôi trắng hoang dã với gà lôi trắng đã tạp lai (sau F0) và nếu là gà lôi trắng tạp lai thì TKT có bị truy cứu trách nhiệm hình sự hay không?
Với kiến thức hạn hẹp, mình mạnh dạn xin bình loạn để trả lời một số bạn quan tâm và hầu quý vị đang đợi trời tạnh mưa tý nhá.
Về nội dung thứ nhất:
Nếu đối chiếu theo luật ban hành quy phạm pháp luật về hình thức thì giá trị pháp lý của Nghị định sẽ cao hơn thông tư, do đó, nếu văn bản quy phạm pháp luật là Nghị định và Thông tư cùng quy định về một chế tài thì phải áp dụng quy phạm pháp luật được quy định tại văn bản có tính pháp lý cao hơn là Nghị định.
Tuy nhiên, trong trường hợp cụ thể này, khi cả nước bước vào cuộc cách mạng sắp sếp lại bộ máy nhà nước thì Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 190/2025/QH15 ngày 19 tháng 02 năm 2025 của Quốc hội quy định về xử lý một số vấn đề liên quan đến sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước và tiếp đó Chính phủ đã ban hành Nghị định số 136/2025/NĐ-CP ngày 12 tháng 6 năm 2025 của Chính phủ quy định phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường.
Dựa trên việc ủy quyền của Chính phủ tại Nghị định số 136/2025/NĐ-CP, Bộ trưởng Bộ NN&MT đã ban hành Thông tư số: 27/2025/TT-BNN&MT ngày 24/6/2025 có hiệu lực ngày 01/7/2025. Do Thông tư số: 27/2025/TT-BNN&MT ngày 24/6/2025 được ban hành theo sự ủy quyền của Chính phủ nên Thông tư số: 27/2025/TT-BNN&MT có giá trị tương đương Nghị định vì Bộ trưởng được quyền ban hành theo ủy quyền hợp pháp của Chính phủ.
Dù khác nhau về tên gọi, nhưng thực tế, Thông tư số: 27/2025/TT-BNN&MT ngày 24/6/2025 nếu hiểu một cách tường tận chính là Nghị định do Chính phủ ban hành. Đối chiếu với luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật thì văn bản ban hành sau đương nhiên có giá trị pháp lý và thay thế văn bản trước.
Tuy nhiên, vấn đề ở đây là các việc đều rất mới, việc Bộ trưởng nhận ủy quyền của Chính phủ thì phải ban hành văn bản tên gọi là gì? thì chưa được hướng dẫn cụ thể, trong lĩnh vực hành chính thì việc ban hành quyết định hành chính của cấp dưới khi được ủy quyền của cấp trên thì tương đối đơn giản, nhưng việc ủy quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật cho cấp dưới thì vừa mới diễn ra, phải vừa chạy vừa xếp hàng là thế ….
Mặt khác, do khác nhau về tên gọi nên còn nhiều bỡ ngỡ khi tra cứu và áp dụng trong thực tế và cơ quan được ủy quyền đôi khi chưa làm hết chức năng hoặc không dám quy định thay thế văn bản trước đó vì sợ “phạm húy”.
Còn mình tự suy đoán (quan điểm cá nhân) khả năng cao về phiên tòa phúc thẩm đến gần hết % là sẽ áp dụng Thông tư số: 27/2025/TT-BNN&MT và Điều 29 BLHS 2015 để miễn trách nhiệm hình sự cho TKT về tội danh theo điều 244 BLHS 2015 do chuyển biến tình hình về pháp luật, hủy án sơ thẩm để điều tra lại … bạn nào không tin thì tiếp tục chờ kết quả phiên tòa phúc thẩm nhé …
Về vấn đề thứ hai:
Bộ luật Hình sự năm 2015 quy định về điểm a, khoản 1, Điều 234. Tội vi phạm quy định về bảo vệ động vật hoang dã:
1. Người nào thực hiện một trong các hành vi sau đây, nếu không thuộc trường hợp quy định tại Điều 242 và Điều 244 của Bộ luật này, thì bị phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 300.000.000 đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm:
a) Săn bắt, giết, nuôi, nhốt, tàng trữ, vận chuyển, buôn bán trái phép động vật thuộc Danh mục thực vật rừng, động vật rừng nguy cấp, quý, hiếm Nhóm IIB hoặc Phụ lục II Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật, thực vật hoang dã nguy cấp trị giá từ 150.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng hoặc động vật hoang dã khác trị giá từ 300.000.000 đồng đến dưới 700.000.000 đồng hoặc thu lợi bất chính từ 50.000.000 đồng đến dưới 200.000.000 đồng;
Đối chiếu quy định nêu trên với hành vi cụ thể của TKT (được đăng tải trên báo chí) thì TKT bán 10 con gà lô trắng (GLT) với giá 06 triệu đồng (đã mặc cả và thỏa thuận về giá và đã nhận đủ số tiền này qua chuyển khoản). Còn 03 con còn lại chưa bán nhưng bị phát hiện khi khám xét.
Quy định pháp luật về “hưởng lợi bất chính” tức là hưởng lợi trái pháp luật, ở đây TKT đã bán 10 con GLT được 06 triệu đồng thì có thể cho rằng TKT hưởng lợi bất chính được 06 triệu đồng thôi … nên chưa thuộc chế tài của điểm a, khoản 1, Điều 234 vì mức khởi điểm là tận 50 triệu đồng.
Do đó, TKT chỉ phải chịu trách nhiệm hình sự theo quy định tại Điều 234 BLHS nêu trên khi định giá toàn bộ 13 con GLT nếu có mức cao hơn 150 triệu là vậy. Nếu cao hơn nữa thì có thể rơi vào các khoản tăng nặng hơn của Điều 234 BLHS đã viện dẫn nêu trên.
Trong thực tế, (theo báo đài) thì hiện nay có 05 cơ sở được phép nuôi GLT để kinh doanh, trong đó:
“anh Lưu Đông, đại diện Hợp tác xã Tấn Đạt (huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang cũ) - một trong 5 cơ sở đã được cấp mã số cơ sở nuôi để mua nguồn giống gà lôi trắng hợp pháp - cho biết anh bán gà lôi trắng với 2 loại, một loại giá 3,5 triệu đồng/cặp, còn loại trưởng thành lông đẹp giá 9 triệu đồng/cặp”.
Vậy nếu lấy giá GLT loại đẹp cao nhất trên thị trường với giá tầm 4,5tr/con x 13 con gà của TKT thì tổng giá trị theo giá thị trường hiện nay mới gần 60 triệu (58,5tr). Trong thực tế, TKT bán GLT loại nhỏ với mức giá 600.000đ/con là cũng phù hợp với thị trường (giá chợ đen) trên mạng.
Vậy với mức giá thị trường theo kiểu suy đoán nêu trên, thì TKT có nhiều khả năng chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 234 BLHS 2015 và sẽ bị xử phạt hành chính rất nghiêm khắc trong trường hợp nếu tại giai đoạn phúc thẩm Hội đồng xét xử tuyên hủy bản án sơ thẩm để điều tra lại theo định hướng kháng nghị của VKSND tỉnh Hưng Yên.
Về vấn đề thứ ba:
Có một số bạn hỏi có thể giám định lại về 13 con gà của TKT để xác định có phải là GLT hoang dã theo kiểu thuần chủng hay không? Vì theo cách hiểu của các bạn này thì GLT do TKT đã mua về nuôi và cho sinh sản phải là GLT hoang dã thuần chủng thì mới phải trách nhiệm theo quy định pháp luật về hình sự về động vật hoang dã ...
Do mình không phải là giám định viên về chuyên ngành này nên không thể “chém” bừa bãi được. Nhưng theo ngu ý của mình thì việc nhà nước ban hành các quy phạm pháp luật để xử lý những vi phạm pháp luật đối với động vật hoang dã nói chung và các động vật thuộc nhóm IB, IIB là nhằm ngăn chặn, xử lý để răn đe giáo dục, phòng ngừa chung đối với hành vi xâm phạm đến động cuộc sống bình thường của động vật hoang dã. Do đó, chỉ cần cơ quan giám định khẳng định được về loài và đúng tên khoa học của động vật hoang dã cần giám định đó, thì đủ căn cứ để xem xét truy cứu trách nhiệm hình sự (có vẻ hơi sai trái với thuyết về trách nhiệm gỡ tội của luật sư nhỉ).
Túm lại, do trời đang ẩm ương quá và IC cũng hơi ẩm ẩm chút ... nên chém ào ào ... nếu có vấn đề gì chưa phù hợp với quan điểm của các bạn trên Fb, mong được trao đổi lại với tinh thần xây dựng và trên nền tảng có hiểu biết về học thuật cũng như về khoa học pháp lý.
Trân trọng và luôn mong được tiếp thu kiến thức!
P/s: ảnh trôm trên mạng ...