13/08/2026
[NGHIÊN CỨU LUẬT MỖI NGÀY] – Tòa sơ thẩm tiến hành xét xử khi không có đơn xin vắng mặt của bị đơn là chủ tịch UBND xã mà không triệu tập phiên tòa lần thứ hai là vi phạm quy định tại Điều 225 Luật TTHC 2015
-------
NHẬN ĐỊNH CỦA TÒA ÁN:
Căn cứ vào các tài liệu, chứng cứ đã được xem xét tại phiên tòa, kết quả tranh tụng tại phiên tòa; Hội đồng xét xử nhận định:
[1] Đơn kháng cáo của ông Nguyễn Quang T đảm bảo hình thức, thời hạn, đủ điều kiện để xét xử theo thủ tục phúc thẩm,
Phiên tòa được triệu tập hợp lệ lần thứ hai, người bị kiện có yêu cầu xét xử vắng mặt, người khởi kiện và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan vắng mặt nhưng có cử người đại diện hợp pháp của họ tham gia phiên tòa, nên theo quy định tại Điều 225 Luật tố tụng hành chính thì việc xét xử phúc thẩm vẫn được tiến hành.
[2] Ngày 29/9/2023 ông Phan Khắc H mới được biết Ủy ban nhân dân huyện Nhà Bè cấp cho ông Nguyễn Quang T Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CH 03550 ngày 12/3/2014 thì vào ngày 18/01/2024 ông Phan Khắc H nộp đơn khởi kiện là chưa quá 01 năm kể từ ngày biết được quyết định hành chính bị khởi kiện. Do đó, Tòa án cấp sơ thẩm xác định về đối tượng khởi kiện, thẩm quyền giải quyết, thời hiệu khởi kiện là đúng theo quy định tại Điều 30, Điều 32, Điều 116 Luật tố tụng hành chính năm 2015.
[3] Một số vấn đề về thủ tục tố tụng:
[3.1] Hồ sơ vụ án thể hiện chỉ có duy nhất một Biên bản phiên họp kiểm tra việc giao nộp, tiếp cận, công khai chứng cứ ngày 18/9/2025 (bút lục 122, 123), nội dung biên bản này có liệt kê các tài liệu chứng cứ do đương sự giao nộp, nhưng chỉ có Thẩm phán Chủ trì phiên họp ký tên, không có chữ ký của Thư ký ghi biên bản phiên họp và cũng không có chữ ký của các bên đương sự; Biên bản cũng không thể hiện đương sự có tham dự phiên họp hay là không.
Vụ án không thuộc trường hợp không tiến hành đối thoại được theo quy định tại Điều 135 Luật tố tụng hành chính năm 2015; Hồ sơ vụ án thể hiện chỉ có duy nhất một Biên bản đối thoại ngày 18/9/2025 (bút lục 120, 121), nội dung biên bản này thể hiện người bị kiện vắng mặt và không có ký tên, nhưng trong biên bản lại có lời trình bày của người bị kiện là bất hợp lý.
Như vậy, Tòa án cấp sơ thẩm đã không đảm bảo thủ tục tố tụng quy định tại các điều: 134, 137, 138, 139 và 140 Luật tố tụng hành chính năm 2015;
3.2] Tại thời điểm người bị kiện là Ủy ban nhân dân huyện Nhà Bè thì người đại diện hợp pháp của người bị kiện là ông Võ Phan Lê N, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân huyện Nhà Bè có Giấy đề nghị vắng mặt ghi ngày 02/8/2024 (bút lục số 72), nhưng đến giai đoạn chuyển sang người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của Ủy ban nhân dân huyện Nhà Bè thì Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Hiệp Phước, Thành phố Hồ Chí Minh không có văn bản yêu cầu xét xử vắng mặt. Tòa án cấp sơ thẩm chỉ triệu tập phiên tòa một lần duy nhất theo Quyết định đưa vụ án ra xét xử số 5455/2025/QĐST-HC ngày 18/9/2025 ấn định thời gian mở phiên tòa vào ngày 30/9/2025; Biên bản phiên tòa ngày 30/9/2025 (bút lục 131, 132, 133) không thể hiện Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Hiệp Phước có mặt tại phiên tòa hay là không, nhưng tại tiểu mục [1.3] phần nhận định của Bản án sơ thẩm lại nhận định Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Hiệp Phước có đơn đề nghị vắng mặt, trong khi hồ sơ vụ án không có đơn xin vắng mặt của Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Hiệp Phước. Tòa án cấp sơ thẩm vẫn tiến hành xét xử vụ án vào ngày 30/9/2025 mà không triệu tập phiên tòa lần thứ hai là vi phạm quy định tại Điều 225 Luật tố tụng hành chính năm 2015;
[3.3] Hồ sơ vụ án hoàn toàn không có văn bản riêng hoặc biên bản hợp pháp thể hiện ý kiến của người bị kiện Ủy ban nhân dân huyện Nhà Bè, cũng không có ý kiến của người kế thừa quyền và nghĩa vụ tố tụng của người bị kiện là Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Hiệp Phước, Thành phố Hồ Chí Minh đối với yêu cầu khởi kiện của ông Phan Khắc H, nhưng tại Biên bản đối thoại ngày 18/9/2025 và Bản án sơ thẩm lại thể hiện ý kiến của người bị kiện đối với yêu cầu khởi kiện của ông Phan Khắc H, là không đúng với các tài liệu, chứng cứ có trong hồ sơ vụ án.
[3.4] Tại phiên tòa phúc thẩm hôm nay, người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Hiệp Phước cũng trình bày không có tham dự các phiên họp, phiên tòa ở cấp sơ thẩm và tại phiên tòa phúc thẩm hôm nay cũng không thể xác định được tính hợp pháp của các giấy chứng nhận quyền sử dụng đất do Ủy ban nhân dân huyện Nhà Bè đã cấp, nên không có ý kiến.
Các vi phạm thủ tục tố tụng nêu trên đã làm cho người bị kiện không thể thực hiện được đầy đủ các quyền và nghĩa vụ của họ được quy định tại Điều 57 Luật tố tụng hành chính năm 2015, đã làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền tố tụng và quyền của người bị kiện được chứng minh tính đúng đắn, hợp pháp của quyết định hành chính bị khởi kiện;
[3.5] Ngoài ra, Biên bản phiên tòa sơ thẩm (bút lục 133) thể hiện phiên tòa được mở lúc 16 giờ 00 phút ngày 30/9/2025, nhưng Biên bản nghị án (bút lục 130) thể hiện việc nghị án đã bắt đầu từ lúc 15 giờ 30 phút ngày 30/9/2025 là trước khi mở phiên tòa 30 phút và kết thúc nghị án lúc 16 giờ 30 phút.
[4] Danh sách kèm theo Quyết định số 08 QĐ/UB ngày 01/6/1994 của Ủy ban nhân dân huyện Nhà Bè cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho 29 cá nhân, thể hiện cùng một Thửa đất số 573 được cấp cho 07 cá nhân gồm: Phan Khắc H 602 m², Trần Văn Tố 3.060 m², Lê Thị Có 630 m², Nguyễn Thị Lô 615 m², Huỳnh Thị Ngọc Q6 1.224 m², Đào Thị Số 1.168 m², Lê Thị Thanh T² 607 m².
[4.1] Ông Phan Khắc H được Ủy ban nhân dân huyện Nhà Bè cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số vào số cấp GCN 0060 QSDĐ/94 ngày 16/6/1994 Thửa đất số 573, diện tích 602 m²/11.494 m² đất mùa, Tờ bản đồ số 01, xã Nhơn Đức, huyện Nhà Bè, Thành phố Hồ Chí Minh;
[4.2] Ngày 24/01/2014, ông Nguyễn Quang T nhận chuyển nhượng của bà Huỳnh Thị Kim P Thửa đất số 308, diện tích 1.168 m², Tờ bản đồ số 26 và các thửa đất số: 1528, 1529, 1380, 574, 575, 1473, 1474, 1475 cùng Tờ bản đồ số 01, xã Nhơn Đức. Ông Nguyễn Quang T được Ủy ban nhân dân huyện Nhà Bè cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số BT 550725, số vào số cấp GCN CH03550 ngày 12/3/2014 Thửa đất số 310, diện tích 11.006,4 m² đất trồng cây lâu năm; Thửa đất số 310, diện tích 2.625 m² đất trồng lúa nước; Thửa đất số 426, diện tích 794,3 m² đất trồng cây lâu năm và Thửa đất số 340, diện tích 73,3 m² đất trồng cây lâu năm cùng Tờ bản đồ số 26, xã Nhơn Đức, huyện Nhà Bè, Thành phố Hồ Chí Minh;
Tại Đơn yêu cầu độc lập ngày 24/10/2024, ông Nguyễn Quang T trình bày các thửa đất mà ông nhận chuyển nhượng của bà Huỳnh Thị Kim P có nguồn gốc là do bà Huỳnh Thị Kim P nhận chuyển nhượng của các đương sự: Trần Văn Tố, Lê Thị Có, Lê Thị Huệ, Lê Thành Kiệt rồi chuyển nhượng lại cho ông. Ông Trần Văn Tố, bà Lê Thị Có có tên trong danh sách được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cùng đợt năm 1994, cùng Thửa đất số 573 với ông Phan Khắc H; Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của bà Huỳnh Thị Kim P cũng xác định Thửa đất số 308, Tờ bản đồ số 26 hiện nay theo tài liệu 02 CT/UB thuộc một phần Thửa đất số 573, Tờ bản đồ số 01 xã Nhơn Đức.
[5] Mặc dù Bản đồ hiện trạng vị trí – áp ranh do Công ty TNHH Đo đạc Địa ốc Xây dựng Dịch vụ nhà đất Kiến Điền Land xác định phần diện tích tranh chấp 602 m² thuộc cả hai Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CH 03550 ngày 12/3/2014 (của ông Nguyễn Quang T) và Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số 0060 QSDĐ/94 ngày 16/6/1994 (của ông Phan Khắc H), nhưng vì Thửa đất số 573 là đất cộng hữu, được cấp cho nhiều cá nhân cùng đợt cấp với ông Phan Khắc H vào năm 1994, nhưng Tòa án cấp sơ thẩm không thu thập chứng cứ để xác định Ủy ban nhân dân huyện Nhà Bè cấp Giấy chứng nhận quyền sửdụng đất cho ông Phan Khắc H đối với phần diện tích 602 m² có trùng với việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bà Huỳnh Thị Kim P hay không? có trùng với việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của các cá nhân được cấp cùng đợt cấp giấy chứng nhận với ông Phan Khắc H (mà họ đã chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho bà Huỳnh Thị Kim P) hay không? cũng không làm rõ từ năm 1994 đến nay thì ai là người trực tiếp quản lý sử dụng diện tích 602 m² trong khi hiện nay cả ông Phan Khắc H và ông Nguyễn Quang T đều trình bày họ mới là người trực tiếp quản lý, sử dụng đất; Không làm rõ lý do vì sao có sự cấp trùng Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất … từ đó xác định người nào là chủ sử dụng hợp pháp đối với diện tích 602 m² thì mới có căn cứ để xác định giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp cho ai là đúng chủ sử dụng đất, cấp cho ai là sai, nhưng Bản án sơ thẩm đã căn cứ vào thời điểm cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp cho ông Phan Khắc H năm 1994 còn cấp cho ông Nguyễn Quang T năm 2014 và nhận định rằng Ủy ban nhân dân huyện Nhà Bè thừa nhận cấp giấy chứng nhận cho ông Nguyễn Quang T trùng lên giấy chứng nhận của ông Phan Khắc H, trong khi hồ sơ vụ án hoàn toàn không có ý kiến của người bị kiện như đã phân tích tại mục [3] ở trên, để từ đó quyết định hủy Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cấp cho ông Nguyễn Quang T, là chưa có cơ sở vững chắc.
[6] Do có vi phạm nghiêm trọng về thủ tục tố tụng như đã phân tích trên và cần phải thu thập chứng cứ mới quan trọng mà Tòa án cấp phúc thẩm không thể bổ sung ngay được, nên hủy Bản án sơ thẩm và chuyển hồ sơ vụ án cho Tòa án cấp sơ thẩm xét xử lại theo như đề nghị của đại diện Viện Công tố và Kiểm sát xét xử phúc thẩm Viện kiểm sát nhân dân tối cao là phù hợp.
[7] Do được chấp nhận một phần kháng cáo nên ông Nguyễn Quang T không phải chịu án phí hành chính phúc thẩm;
[8] Ngoài ra, Bản án sơ thẩm tuyên hủy một phần giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thuộc Thửa đất số 310 có tọa độ trùng với Thửa đất số 573 trên Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của ông Phan Khắc H, nhưng trong Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất số CH 03550 ngày 12/3/2014 của ông Nguyễn Quang T có đến 02 thửa đất cùng có số 310, cùng Tờ bản đồ số 26, không rõ là hủy Thửa đất số 310 nào, nên sẽ khó khăn cho việc thi hành án.
[NGUỒN BẢN ÁN SỐ 885/2026/HC-PT NGÀY 08/5/2025 CỦA TÒA PHÚC THẨM – TÒA ÁN NHÂN DÂN TỐI CAO TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MIΝΗ]
Link đính kèm file pdf dưới phần bình luận.
------
Lawyer for foreigners in Vietnam Diễn Đàn Nghề Luật
Email: [email protected]
☎️ Đường dây nóng: 0772 096 999
📣 Website: www.fdvn.vn
hoặc www.fdvnlawfirm.vn
♥️ Fanpage and Group:
https://www.facebook.com/fdvnlawfirm
https://www.facebook.com/lawyersindanang
https://www.facebook.com/SayMeNgheLuat
https://www.facebook.com/groups/saymengheluat
https://www.facebook.com/groups/legalforeignersinvietnam
🎵 Kênh Youtube: https://www.youtube.com/c/luatsufdvn
🎵 FDVN trên Tik Tok: https://www.tiktok.com/
☎️ Kênh Telegram FDVN: https://t.me/luatsufdvn