05/06/2026
QUY CHẾ PHỐI HỢP 3036 VỀ KIỂM SOÁT BẢO HIỂM XÃ HỘI TẠI HÀ NỘI
I. THÔNG TIN TỔNG QUAN
Tên văn bản: Quy chế phối hợp số 3036/QCPH-CA-LĐLĐ-NV-YT-TTra-THN-TC-BHXH.
Ngày ban hành và có hiệu lực: 02/06/2026 (Theo Điều 10, Quy chế có hiệu lực ngay từ ngày ký và thực hiện song song, không thay thế các quy chế phối hợp đã ký trước đó).
Cơ quan ban hành: Liên ngành 08 cơ quan trọng yếu trên địa bàn TP. Hà Nội bao gồm: Công an, Liên đoàn Lao động, Sở Nội vụ, Sở Y tế, Thanh tra, Cục Thuế, Sở Tài chính, Bảo hiểm xã hội Thành phố.
Phạm vi điều chỉnh: Áp dụng các biện pháp, giải pháp bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người lao động về Bảo hiểm xã hội (BHXH), Bảo hiểm y tế (BHYT), Bảo hiểm thất nghiệp (BHTN).
II. CƠ SỞ PHÁP LÝ TRỌNG YẾU
Quy chế 3036 đánh dấu bước ngoặt trong việc đưa các đạo luật mới vào thực tiễn quản lý nhà nước tại Thủ đô, cụ thể áp dụng:
1 Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15 (Có hiệu lực từ 01/07/2025).
2 Luật Việc làm số 74/2025/QH15.
3 Luật Bảo hiểm y tế (sửa đổi, bổ sung) số 51/2024/QH15.
4 Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 (Sửa đổi, bổ sung).
5 Bộ luật Hình sự hiện hành (Điều 214, 215, 216 về các tội phạm trong lĩnh vực bảo hiểm).
III. ĐIỂM MỚI NỔI BẬT
1 Thiết lập "Màng lọc kiểm soát" 8 lớp: Thay vì cơ chế phối hợp đơn lẻ giữa BHXH và LĐTBXH như trước đây, sự tham gia của Cục Thuế, Thanh tra và Công an Thành phố tạo thành một cơ chế giám sát chéo toàn diện. Số liệu về doanh thu, chi phí nhân sự, tình hình khai báo lao động và nộp ngân sách sẽ được liên thông để phát hiện ngay các dấu hiệu bất thường.
2 Cơ chế chuyển hồ sơ xử lý hình sự khép kín và thần tốc:
Quy chế đặt ra nguyên tắc phối hợp thu thập hồ sơ, tài liệu, xác minh ngay từ giai đoạn đầu đối với các hành vi vi phạm có dấu hiệu tội phạm. Điều này giúp cơ quan BHXH không còn gặp khó khăn trong việc củng cố chứng cứ kiến nghị khởi tố tội trốn đóng BHXH, BHYT (theo Điều 216 BLHS) vì đã có sự đồng hành nghiệp vụ trực tiếp từ cơ quan Công an và Thanh tra.
3 Đánh giá và kiểm tra định kỳ nghiêm ngặt:
Theo Điều 9 của Quy chế, tháng 6 và tháng 12 hàng năm, BHXH Thành phố sẽ chủ trì sơ kết, đánh giá kết quả thực hiện. Cơ chế này xóa bỏ tình trạng "nợ đọng đóng băng", buộc các cơ quan liên ngành phải liên tục có các đợt thanh - kiểm tra các doanh nghiệp rủi ro vào giữa và cuối mỗi năm.
IV. LƯU Ý CHO DOANH NGHIỆP
Với các doanh nghiệp đang hoạt động trên địa bàn Hà Nội, sự ra đời của Quy chế 3036 đòi hỏi các chủ doanh nghiệp và phòng nhân sự – kế toán phải có sự điều chỉnh ngay lập tức:
Lưu ý 1: Loại trừ rủi ro từ việc chênh lệch số liệu Thuế – BHXH
Dẫn chứng thực tế: Rất nhiều doanh nghiệp đang áp dụng cách thức: Khai báo quỹ tiền lương bổng lộc, phụ cấp rất cao trong báo cáo quyết toán Thuế Thu nhập doanh nghiệp (TNDN) để tối đa hóa chi phí được trừ, nhưng lại báo giảm quỹ lương, chỉ đóng BHXH cho người lao động trên mức lương cơ bản. Với sự tham gia của Cục Thuế trong Quy chế, dữ liệu chênh lệch này sẽ bị cảnh báo trên hệ thống liên thông và chuyển sang cho Thanh tra Thành phố. Hành vi này ngay lập tức sẽ bị xếp vào diện thanh tra đột xuất vì có dấu hiệu gian lận trốn đóng BHXH.
Hành động khuyến nghị: Kế toán thuế và Nhân sự phải khớp nối toàn bộ hợp đồng lao động, bảng lương thực nhận và bảng kê khai BHXH. Các khoản phụ cấp không tính đóng BHXH phải được quy định minh bạch, chuẩn xác theo tinh thần của Luật BHXH 2024.
Lưu ý 2: Thay đổi tư duy về "Nợ đọng BHXH"
Phân tích: Trước đây, nhiều doanh nghiệp chấp nhận việc chậm đóng/nợ đọng BHXH và coi việc nộp tiền phạt chậm nộp (lãi suất) như một hình thức "chiếm dụng vốn" hợp lệ. Tuy nhiên, sự góp mặt của Công an Thành phố đồng nghĩa với việc nợ đọng kéo dài nay đã chạm ngưỡng xử lý hình sự.
Hành động khuyến nghị: Nếu doanh nghiệp đang trong tình trạng nợ BHXH, không được phép im lặng. Bắt buộc phải có công văn gửi cơ quan BHXH trình bày rõ lý do khách quan (nếu có khó khăn tài chính), kèm theo cam kết lộ trình trả nợ rõ ràng và nghiêm túc thực hiện lộ trình đó để loại trừ yếu tố "cố ý trốn đóng" cấu thành tội phạm theo Điều 216 BLHS.
Lưu ý 3: Cập nhật tệp người lao động theo Luật mới
Theo Luật BHXH 2024 và Luật Việc làm 2025, đối tượng tham gia bắt buộc đã được mở rộng (ví dụ: người làm việc theo HĐLĐ từ 01 tháng, người quản lý doanh nghiệp...). Doanh nghiệp cần tiến hành ký mới phụ lục hợp đồng, đưa các đối tượng này vào danh sách tham gia ngay để tránh bị hệ thống của Sở Nội vụ và Liên đoàn Lao động rà soát, phát hiện bỏ lọt người lao động.
Tổng kết: Quy chế 3036/QCPH không chỉ là một văn bản hành chính thông thường mà là một chiến dịch "bàn tay sắt" của chính quyền Hà Nội nhằm lập lại trật tự trong lĩnh vực lao động, bảo hiểm. Việc kiểm toán lại nội bộ hồ sơ lao động – tiền lương ngay trong Quý 3/2026 là bước đi pháp lý cần thiết để bảo vệ an toàn cho cả doanh nghiệp và người sử dụng lao động.