07/04/2026
🔥PHẠT CỌC GẤP 20 LẦN & ÁP DỤNG ÁN LỆ 79/2025: HIỆU LỰC CỦA HỢP ĐỒNG ĐẶT CỌC KHI TÀI SẢN ĐANG THẾ CHẤP – BẢN ÁN MỚI THÁNG 03.2026🔥
📌Trong các giao dịch bất động sản, không ít người cho rằng: “Đất đang thế chấp ngân hàng thì không thể mua bán, hợp đồng đặt cọc đương nhiên vô hiệu”. Tuy nhiên, nhận định này đã bị bác bỏ qua Bản án số 147/2026/DS-PT của TAND tỉnh Đắk Lắk. Phán quyết đã thể hiện cách tiếp cận pháp lý chặt chẽ, bảo vệ bên mua dựa trên quy định hiện hành và Án lệ số 79/2025/AL.
📝 TÓM LƯỢC VỤ VIỆC: TRANH CHẤP 3,3 TỶ GIỮA NGUYÊN ĐƠN VÀ BỊ ĐƠN NHƯ SAU:
➡️Ban đầu: Bà T đặt cọc 300.000.000 đồng cho chị ruột là bà T1 để nhận chuyển nhượng thửa đất 67,95m² với giá 8 tỷ đồng.
➡️Đáng chú ý: Hai bên cam kết nếu bên bán từ chối giao dịch sẽ phải bồi thường số tiền gấp 20 lần tiền đặt cọc.
➡️Vướng mắc: Đến thời điểm công chứng, tài sản vẫn đang bị thế chấp tại Ngân hàng TMCP Đ, bà T1 không thực hiện giải chấp nên việc chuyển nhượng không thể tiến hành.
📝Tranh chấp: Cấp sơ thẩm tuyên hợp đồng vô hiệu do bên bán vi phạm nghĩa vụ của bên thế chấp theo Điều 320 BLDS. Tuy nhiên, cấp phúc thẩm bác một phần phán quyết của cấp sơ thẩm, xác định hợp đồng đặt cọc có hiệu lực và buộc phạt cọc gấp 10 lần (tương đương 3 tỷ đồng).
✏PHÂN TÍCH: CƠ SỞ NÀO ĐỂ HỢP ĐỒNG ĐẶT CỌC VẪN ĐƯỢC CÔNG NHẬN?
➡️1. Đặt cọc là giao dịch độc lập
Tòa phúc thẩm khẳng định hợp đồng đặt cọc có tính độc lập, nhằm bảo đảm việc ký kết hoặc thực hiện hợp đồng chuyển nhượng. Theo Điều 117 BLDS, giao dịch này hợp lệ khi chủ thể có năng lực hành vi, nội dung và hình thức không trái luật.
➡️2. Vận dụng Án lệ số 79/2025/AL
Đây là yếu tố then chốt giúp thay đổi kết quả vụ án. Tòa nhận định việc đặt cọc để đảm bảo giao kết hợp đồng chuyển nhượng trong thời gian tài sản đang thế chấp không làm mất hiệu lực của hợp đồng đặt cọc.
Nguyên nhân không ký được hợp đồng là do bên bán không tất toán khoản vay để giải chấp, vi phạm cam kết đã ký.
➡️3. Quyền tự thỏa thuận về mức phạt cọc (Điều 328 BLDS)
Bản án nhấn mạnh quyền tự do thỏa thuận của các bên. Pháp luật cho phép áp dụng mức phạt khác với quy định mặc định nếu có thỏa thuận rõ ràng.
▶️Trong trường hợp này, mức phạt gấp 20 lần được xác định là hợp pháp do không có căn cứ chứng minh việc bị ép buộc hay sửa đổi trái phép. Do bên mua tự nguyện giảm yêu cầu xuống còn 10 lần, Tòa đã chấp nhận mức 3 tỷ đồng.◀️
🔍 KINH NGHIỆM THỰC TẾ ĐỂ HẠN CHẾ RỦI RO🔍
☑️Thứ nhất: Không dựa vào thỏa thuận miệng
Bà T1 cho rằng hai bên có thỏa thuận miệng về việc bên mua phải đưa thêm 3 tỷ để giải chấp, nhưng không có chứng cứ nên không được Tòa chấp nhận.
Lời khuyên: Mọi thay đổi về nghĩa vụ tài chính hoặc thời hạn cần được lập thành văn bản rõ ràng.
☑️Thứ hai: Cẩn trọng với mức phạt quá cao
Mức phạt lớn có thể tạo niềm tin ban đầu nhưng tiềm ẩn rủi ro nghiêm trọng nếu phát sinh sự cố ngoài ý muốn.
Lời khuyên: Xác định mức phạt phù hợp với khả năng thực hiện nghĩa vụ.
☑️Thứ ba: Biết cách sử dụng Án lệ 79/2025/AL
Nếu bên bán viện lý do tài sản đang thế chấp để phủ nhận hợp đồng đặt cọc, người mua có thể viện dẫn án lệ này để bảo vệ quyền lợi của mình.
Trường hợp bạn cần tư vấn chi tiết cụ thể hơn có thể nhắn tin trực tiếp qua cho chúng tôi hoặc liên hệ sđt: 0379.837.899 LS Minh để được tư vấn cụ thể.