13/04/2026
❓ Câu hỏi
Sau khi ly hôn, cha mẹ phải thực hiện nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con như thế nào? Mức cấp dưỡng được xác định ra sao và nếu một bên không thực hiện nghĩa vụ thì sẽ bị xử lý như thế nào theo quy định pháp luật hiện hành?
⚖️ 1. Nghĩa vụ cấp dưỡng nuôi con sau khi ly hôn
Theo Điều 110 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, cha, mẹ có nghĩa vụ cấp dưỡng cho:
- Con chưa thành niên;
- Con đã thành niên nhưng không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình, trong trường hợp không sống chung với con hoặc sống chung nhưng vi phạm nghĩa vụ nuôi dưỡng.
Nghĩa vụ này phát sinh từ mối quan hệ huyết thống và không phụ thuộc vào tình trạng hôn nhân của cha mẹ, do đó việc ly hôn không làm chấm dứt trách nhiệm của cha hoặc mẹ đối với con.
Trên thực tế, sau khi ly hôn, Tòa án thường giao con cho một bên trực tiếp nuôi dưỡng và bên còn lại có trách nhiệm cấp dưỡng nhằm bảo đảm các điều kiện thiết yếu cho sự phát triển toàn diện của trẻ, bao gồm chi phí ăn ở, học tập, chăm sóc y tế và các nhu cầu sinh hoạt khác. Nghĩa vụ cấp dưỡng không chỉ mang ý nghĩa pháp lý mà còn thể hiện trách nhiệm đạo đức của cha mẹ đối với con cái, góp phần bảo đảm quyền trẻ em theo tinh thần nhân văn của pháp luật Việt Nam.
⚖️ 2. Mức cấp dưỡng nuôi con được xác định như thế nào?
Theo Điều 116 Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, mức cấp dưỡng được xác định dựa trên:
- Sự thỏa thuận của các bên;
- Thu nhập và khả năng thực tế của người có nghĩa vụ cấp dưỡng;
- Nhu cầu thiết yếu của người được cấp dưỡng.
Quy định này tạo sự linh hoạt, phù hợp với điều kiện kinh tế của từng gia đình. Tuy nhiên, nhằm bảo đảm quyền lợi tối thiểu của trẻ em, Khoản 2 Điều 7 Nghị quyết số 01/2024/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao đã hướng dẫn rằng trong trường hợp các bên không thỏa thuận được, Tòa án sẽ quyết định mức cấp dưỡng nhưng không thấp hơn một nửa tháng lương tối thiểu vùng tại nơi người có nghĩa vụ cấp dưỡng cư trú cho mỗi tháng đối với mỗi người con.
Giả sử: Sau khi ly hôn, người mẹ trực tiếp nuôi con và người cha chỉ cấp dưỡng 1.000.000 đồng/tháng cho con. Tuy nhiên, số tiền này không đủ để đáp ứng các chi phí thiết yếu như ăn uống, học tập, y tế và sinh hoạt của con.
Nếu hai bên không thể thỏa thuận điều chỉnh mức cấp dưỡng, người trực tiếp nuôi con có quyền yêu cầu Tòa án thay đổi mức cấp dưỡng. Khi đó, Tòa án sẽ căn cứ vào:
- Thu nhập và khả năng thực tế của người cha;
- Nhu cầu thiết yếu của người con;
- Mức lương tối thiểu vùng tại nơi người cha cư trú.
Ví dụ, nếu người cha cư trú tại Vùng IV, mức cấp dưỡng tối thiểu mà Tòa án có thể xem xét sẽ là 1.725.000 đồng/tháng cho mỗi người con. Như vậy, mức cấp dưỡng 1.000.000 đồng/tháng trong trường hợp này có thể được xem là chưa đảm bảo quyền lợi tối thiểu của trẻ, và hoàn toàn có thể được điều chỉnh theo quyết định của Tòa án.
⚖️3. Phương thức cấp dưỡng
Theo Khoản 3 Điều 7 Nghị quyết số 01/2024/NQ-HĐTP, phương thức cấp dưỡng do các bên tự thỏa thuận, có thể thực hiện định kỳ hàng tháng, hàng quý, hàng năm hoặc cấp dưỡng một lần; trong trường hợp không thỏa thuận được, Tòa án sẽ quyết định phương thức phù hợp với nhu cầu, lợi ích của con và điều kiện kinh tế của người cấp dưỡng.
⚖️4. Nếu một bên không thực hiện nghĩa vụ thì sẽ bị xử lý như thế nào theo quy định pháp luật hiện hành?
Nghĩa vụ cấp dưỡng là nghĩa vụ bắt buộc và được pháp luật bảo vệ nghiêm ngặt. Nếu cha hoặc mẹ từ chối hoặc trốn tránh nghĩa vụ cấp dưỡng, tùy theo tính chất và mức độ vi phạm, có thể bị xử phạt vi phạm hành chính từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng theo điểm b khoản 1 Điều 57 Nghị định 144/2021/NĐ-CP.
Nghiêm trọng hơn, trong trường hợp người có nghĩa vụ cấp dưỡng có khả năng thực tế nhưng cố tình trốn tránh, làm cho con lâm vào tình trạng nguy hiểm đến tính mạng, sức khỏe hoặc đã bị xử phạt hành chính mà vẫn tiếp tục vi phạm, thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội từ chối hoặc trốn tránh nghĩa vụ cấp dưỡng theo Điều 186 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), với khung hình phạt từ cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm. Quy định này thể hiện sự nghiêm minh của pháp luật trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của trẻ em, đồng thời nâng cao ý thức trách nhiệm của cha mẹ sau khi ly hôn.
Các quy định nêu trên thể hiện sự nghiêm minh của pháp luật trong việc bảo vệ quyền trẻ em, đồng thời nâng cao ý thức trách nhiệm của cha mẹ đối với nghĩa vụ nuôi dưỡng con sau khi ly hôn. Việc áp dụng các chế tài không chỉ nhằm xử lý hành vi vi phạm mà còn hướng tới mục tiêu đảm bảo lợi ích tốt nhất cho trẻ em – chủ thể cần được ưu tiên bảo vệ trong mọi quan hệ pháp luật gia đình.
________________________________________
⚖️ VĂN PHÒNG LUẬT SƯ THIÊN PHONG – ĐỒNG HÀNH BẢO VỆ QUYỀN LỢI KHÁCH HÀNG
Văn phòng Luật sư Thiên Phong cung cấp dịch vụ pháp lý toàn diện trong các lĩnh vực hôn nhân và gia đình, dân sự, kinh doanh thương mại và hình sự,… hướng đến việc bảo vệ tối đa quyền và lợi ích hợp pháp của khách hàng.
Các dịch vụ tiêu biểu bao gồm:
✅ Tư vấn pháp lý về ly hôn, quyền nuôi con và nghĩa vụ cấp dưỡng;
✅ Giải quyết tranh chấp dân sự như hợp đồng, đất đai, thừa kế;
✅ Tư vấn và giải quyết tranh chấp kinh doanh, thương mại;
✅Đại diện theo ủy quyền làm việc với cơ quan nhà nước, tham gia tố tụng tại Tòa án;
✅ Tham gia bào chữa, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp trong các vụ án hình sự;
✅ Soạn thảo hồ sơ, văn bản pháp lý và hỗ trợ thi hành án dân sự.
Sự đồng hành của Luật sư ngay từ giai đoạn đầu không chỉ giúp khách hàng tiết kiệm thời gian, chi phí, mà còn hạn chế tối đa các rủi ro pháp lý, từ đó bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp một cách hiệu quả nhất.
THÔNG TIN LIÊN HỆ
Văn phòng Luật sư Thiên Phong
📍 Địa chỉ: Số 69 Trần Bình Trọng, phường Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị.
Chi nhánh Nam Đông Hà
📍 Địa chỉ: Số 197 Hùng Vương, phường Nam Đông Hà, tỉnh Quảng Trị.
📞Số điện thoại liên hệ:0914.393.126
Send a message to learn more
![[THÔNG TƯ LIÊN TỊCH] Quy định về thẩm quyền xét xử sơ thẩm vụ án hình sự của Toà án nhân dân cấp tỉnh và phối hợp chuyển...](https://img3.lawfirms1.com/469/599/816433674695996.jpg)
