18/08/2025
📣📣📣CHỨC NĂNG, NHIỆM VỤ CỦA HỘI LUẬT GIA TRONG HOẠT ĐỘNG TƯ VẤN PHÁP LUẬT ĐỐI VỚI CƠ QUAN NHÀ NƯỚC VÀ CỘNG ĐỒNG DOANH NGHIỆP.📣📣📣
💭Trong tiến trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam, việc bảo đảm sự tham gia của các tổ chức xã hội – nghề nghiệp vào hoạt động tư vấn, phản biện chính sách có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Hội Luật gia Việt Nam, với vị thế là tổ chức chính trị – xã hội – nghề nghiệp tập hợp đông đảo đội ngũ cán bộ pháp luật, có chức năng không chỉ phổ biến, giáo dục pháp luật cho nhân dân mà còn tư vấn pháp lý cho cơ quan nhà nước và cộng đồng doanh nghiệp. Vai trò này được ghi nhận trong nhiều văn bản pháp luật, đồng thời thể hiện rõ nét qua thực tiễn hoạt động của Hội trong những năm qua. Xin giới thiệu đến bạn đọc để hiểu rõ thêm về vai trò của Hội Luật gia trong hoạt động tư vấn pháp luật.
⚖️ Cơ sở pháp lý:
👉 Hoạt động tư vấn pháp luật của Hội Luật gia được xác định trong nhiều nguồn pháp luật khác nhau, trong đó đáng chú ý:
- Luật Tư vấn pháp luật năm 2006, quy định tổ chức tư vấn pháp luật có thể cung cấp dịch vụ cho cá nhân, cơ quan, tổ chức; phạm vi gồm giải thích, hướng dẫn áp dụng pháp luật, soạn thảo văn bản, đại diện ngoài tố tụng…
- Điều lệ Hội Luật gia Việt Nam (được Thủ tướng phê duyệt theo Quyết định số 559/QĐ-TTg ngày 10/5/2010, và các lần sửa đổi bổ sung): khẳng định Hội có nhiệm vụ tham gia xây dựng pháp luật, giám sát và phản biện xã hội, tư vấn pháp luật, trợ giúp pháp lý, phổ biến giáo dục pháp luật.
- Luật Mặt trận Tổ quốc Việt Nam năm 2015 và Quyết định số 217-QĐ/TW ngày 12/12/2013 của Bộ Chính trị về giám sát, phản biện xã hội: ghi nhận quyền, trách nhiệm của Hội Luật gia với tư cách là thành viên Mặt trận trong việc tham gia phản biện chính sách.
- Ngoài ra, còn có Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật 2012, Nghị định số 77/2008/NĐ-CP về tổ chức, hoạt động của Hội Luật gia, cùng nhiều văn bản pháp luật chuyên ngành khác.
👉 Hoạt động tư vấn pháp luật của Hội Luật gia đối với cơ quan nhà nước
- Tham gia xây dựng chính sách, pháp luật
👉 Hội Luật gia thường xuyên được mời tham gia góp ý các dự thảo luật, pháp lệnh, nghị định, thông tư; tham gia phản biện các đề án, dự án luật. Đây là hoạt động quan trọng giúp nâng cao chất lượng lập pháp, đảm bảo tính khả thi, đồng bộ và tránh chồng chéo của hệ thống pháp luật.
- Tư vấn pháp lý trong công tác quản lý, điều hành
👉 Cơ quan nhà nước, đặc biệt là ở địa phương, có thể gặp nhiều vướng mắc pháp lý trong quản lý đất đai, đầu tư công, hợp đồng PPP… Hội Luật gia có thể tư vấn để bảo đảm quyết định hành chính, văn bản quy phạm pháp luật được ban hành đúng thẩm quyền, hợp hiến, hợp pháp và phù hợp với thực tiễn.
- Thực hiện chức năng phản biện xã hội
👉 Với tính chất độc lập, Hội Luật gia đưa ra những phân tích, lập luận khách quan, phản biện các dự án luật, dự án đầu tư lớn, góp phần hoàn thiện cơ chế, chính sách. Hoạt động này vừa bảo đảm quyền lợi của người dân, vừa tăng cường sự minh bạch, trách nhiệm giải trình của cơ quan công quyền.
👉 Hoạt động tư vấn pháp luật của Hội Luật gia đối với cộng đồng doanh nghiệp
- Tư vấn tuân thủ pháp luật và quản trị doanh nghiệp
👉 Hội Luật gia hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện đúng các quy định về thành lập, đăng ký kinh doanh, thuế, lao động, bảo hiểm xã hội, môi trường, an toàn lao động. Đồng thời, hỗ trợ xây dựng điều lệ, quy chế nội bộ, tư vấn về quản trị rủi ro pháp lý – yếu tố ngày càng quan trọng trong bối cảnh hội nhập.
- Tư vấn hợp đồng và giao dịch thương mại
👉 Một trong những lĩnh vực tư vấn nổi bật của Hội Luật gia là thẩm định, soạn thảo hợp đồng kinh tế, hợp đồng thương mại, đầu tư. Hội có thể giúp doanh nghiệp nhận diện và phòng ngừa rủi ro pháp lý trong giao dịch, đặc biệt là trong thương mại quốc tế, nơi có sự tham chiếu đến các điều ước quốc tế, FTA, Incoterms.
- Giải quyết tranh chấp ngoài tố tụng
👉 Hội Luật gia có thể hỗ trợ doanh nghiệp thông qua thương lượng, hòa giải tranh chấp kinh tế, lao động. Hoạt động này giúp giảm tải cho hệ thống tòa án, đồng thời bảo vệ uy tín, quan hệ kinh doanh lâu dài của doanh nghiệp.
- Tư vấn chính sách, cải thiện môi trường đầu tư
👉 Với vai trò trung gian giữa cộng đồng doanh nghiệp và Nhà nước, Hội Luật gia còn thu thập ý kiến doanh nghiệp về khó khăn, vướng mắc trong thực thi pháp luật; từ đó kiến nghị với các cơ quan có thẩm quyền nhằm hoàn thiện chính sách, tạo lập môi trường kinh doanh minh bạch, công bằng.
- Ý nghĩa và giá trị thực tiễn
Hoạt động tư vấn pháp luật của Hội Luật gia mang lại những giá trị xã hội thiết thực:
🖋 Đối với cơ quan nhà nước, Hội là “người tư vấn và phản biện chính sách”, giúp hạn chế tình trạng văn bản chồng chéo, thiếu tính khả thi.
🖋 Đối với cộng đồng doanh nghiệp, Hội là “người bạn đồng hành”, giúp doanh nghiệp phòng ngừa rủi ro pháp lý, tiết kiệm chi phí, bảo vệ quyền lợi hợp pháp.
🖋 Đối với xã hội, hoạt động tư vấn pháp luật của Hội góp phần nâng cao nhận thức pháp luật, tăng cường pháp chế xã hội chủ nghĩa và củng cố niềm tin của nhân dân vào hệ thống pháp luật.
💭 Trong bối cảnh đổi mới và hội nhập quốc tế sâu rộng, chức năng, nhiệm vụ của Hội Luật gia trong hoạt động tư vấn pháp luật ngày càng trở nên quan trọng. Hội vừa là lực lượng tham gia xây dựng, phản biện chính sách cho Nhà nước, vừa là điểm tựa pháp lý tin cậy cho doanh nghiệp và người dân. Để phát huy vai trò này, cần tiếp tục hoàn thiện cơ sở pháp lý về tổ chức và hoạt động của Hội, tăng cường sự phối hợp với cơ quan nhà nước và cộng đồng doanh nghiệp, qua đó đóng góp tích cực cho sự phát triển bền vững của đất nước.
➖️➖️➖️➖️➖️➖️➖️➖️➖️➖️➖️➖️➖️➖️➖️➖️
📝Luật gia: Nguyễn Bá Sơn
