24/07/2026
GIẢI ĐÁP 20 CÂU HỎI THƯỜNG GẶP TRONG VỤ ÁN DÂN SỰ & HÔN NHÂN GIA ĐÌNH
(Tổng hợp từ Công văn số 1476/VKSTC-V9 ngày 23/03/2026 của VKSND Tối cao)
Để giúp quý khách hàng nhanh chóng nắm bắt các quy định pháp lý mới nhất khi giải quyết tranh chấp, PHAN TRẦN & PARTNERS xin tóm tắt 20 câu hỏi - đáp quan trọng nhất dưới đây:
🏛️ THẨM QUYỀN & THỦ TỤC TỐ TỤNG DÂN SỰ
1. Tranh chấp chia di sản thừa kế là bất động sản thì Tòa án nào giải quyết?�👉 Trả lời: Chỉ Tòa án nơi có bất động sản (di sản) mới có thẩm quyền giải quyết (điểm c khoản 1 Điều 39 BLTTDS).
2. Xử lý thế nào khi Tòa án cấp phúc thẩm phát hiện người kháng cáo không có quyền kháng cáo?�👉 Trả lời: Ban hành văn bản trả lại đơn (nếu chưa thụ lý) hoặc ra quyết định đình chỉ xét xử phúc thẩm đối với kháng cáo đó (nếu đã thụ lý/đưa ra xét xử).
3. Tư cách "người bị yêu cầu" trong thủ tục tuyên bố một người mất tích được xác định như thế nào?�👉 Trả lời: Bản chất chính là "Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan" theo khoản 1 Điều 68 BLTTDS.
4. VKS làm gì khi cơ quan nhà nước chậm cung cấp tài liệu dẫn đến Tòa án tạm đình chỉ vụ án?�👉 Trả lời: Kiểm sát quyết định tạm đình chỉ, đôn đốc Tòa án và kiến nghị cơ quan liên quan cung cấp tài liệu; nếu đủ căn cứ vẫn xem xét giải quyết vụ án trong điều kiện thiếu tài liệu đó.
👨👩👧👦 HÔN NHÂN GIA ĐÌNH & TÀI SẢN VỢ CHỒNG
1. Quyết định ly hôn ghi "không có tài sản chung", sau này một bên có được kiện chia đất đứng tên 2 người không?�👉 Trả lời: Được. Tòa án không thể chỉ căn cứ vào quyết định ly hôn mà phải xem xét nguồn gốc tài sản theo Điều 33, 34 Luật Hôn nhân & Gia đình.
2. Bị đơn phản tố chia tài sản chung vợ chồng nhưng Tòa xác định không phải tài sản chung thì tính án phí sao?�👉 Trả lời: Bị đơn chỉ phải chịu án phí dân sự sơ thẩm không có giá ngạch.
3. Tranh chấp xác định cha, mẹ cho con chưa thành niên/mất năng lực hành vi dân sự có phải nộp án phí không?�👉 Trả lời: Các đương sự được miễn nộp tiền tạm ứng án phí và án phí.
🏡 THỪA KẾ & THỜI HIỆU KHỞI KIỆN THỪA KẾ
1. Cháu hoặc con dâu có quyền khởi kiện yêu cầu chia di sản của ông/bà, bố/mẹ chồng không?�👉 Trả lời: Cháu được kiện nếu thuộc trường hợp thừa kế thế vị hoặc hưởng lại phần di sản của bố/mẹ mình chết sau ông/bà. Con dâu không được thừa kế thế vị nhưng được kiện để hưởng phần di sản của người chồng đã chết sau bố/mẹ chồng.
2. Thời hiệu chia di sản thừa kế trước 01/7/1991 đối với nhà và đất tính như thế nào?�👉 Trả lời: Tính riêng biệt: Đất là 30 năm, nhà là 32 năm 06 tháng. Không được áp dụng thời hiệu của nhà để kéo dài thời hiệu cho đất.
3. Di sản hết thời hiệu khởi kiện thừa kế mà không có người thừa kế quản lý thì xử lý ra sao?�👉 Trả lời: Thuộc về người đang chiếm hữu hợp pháp (Điều 236 BLDS); nếu không có thì thuộc về Nhà nước, không mặc nhiên thành tài sản chung của các đồng thừa kế.
4. Vợ/chồng/con của người thừa kế đã chết có được coi là "người thừa kế đang quản lý di sản" không?�👉 Trả lời: Không. Họ chỉ được xác định là "người đang chiếm hữu di sản".
5. Người được miễn án phí khi nhận thêm kỷ phần thừa kế do người khác nhường thì có được miễn án phí phần đó không?�👉 Trả lời: Có. Vì việc miễn án phí tính theo đối tượng thụ hưởng chứ không tính theo phần tài sản.
🏞️ TRANH CHẤP ĐẤT ĐAI & GIẤY CHỨNG NHẬN
1. Tranh chấp quyền sử dụng đất áp dụng án phí có giá ngạch hay không có giá ngạch?�👉 Trả lời: Tranh chấp toàn bộ thửa đất (xác định đất của ai) chịu án phí không giá ngạch; tranh chấp một phần/chia phần chịu án phí có giá ngạch.
2. Phải thanh toán giá trị tài sản trên đất cho bị đơn để nhận lại đất thì nguyên đơn có chịu án phí không?�👉 Trả lời: Nguyên đơn không phải chịu án phí đối với số tiền thanh toán tài sản đó (nếu ban đầu không tranh chấp tài sản).
3. Tranh chấp mốc giới, ranh giới đất giữa hai bên đều có GCNQSDĐ là quan hệ tranh chấp gì?�👉 Trả lời: Là "Tranh chấp quyền sử dụng đất" theo khoản 9 Điều 26 BLTTDS và Luật Đất đai 2024.
4. Tranh chấp lối đi chung là tài sản công có cần định giá đất không?�👉 Trả lời: Không cần định giá và áp dụng mức án phí không có giá ngạch.
5. Tòa án tuyên "Thu hồi" hay "Hủy" Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất?�👉 Trả lời: Tòa án chỉ tuyên "Hủy"; việc "Thu hồi" do cơ quan quản lý nhà nước thực hiện theo bản án (Điều 152 Luật Đất đai 2024).
6. Hợp đồng chuyển nhượng đất vô hiệu, Tòa không tuyên hủy GCNQSDĐ thì cơ quan đăng ký đất đai xử lý thế nào?�👉 Trả lời: Cơ quan có thẩm quyền phải thực hiện thu hồi/hủy/cấp lại GCNQSDĐ theo bản án của Tòa án (Điều 152 Luật Đất đai 2024).
💳 TÍN DỤNG & BỒI THƯỜNG THIỆT HẠI
1. Lãi suất chậm thi hành án trong Hợp đồng tín dụng áp dụng theo luật nào?�👉 Trả lời: Áp dụng quy định của Luật Các tổ chức tín dụng, không áp dụng giới hạn lãi suất của Bộ luật Dân sự.
2. Biên bản xem xét dấu vết thân thể do Công an xã lập có đủ căn cứ buộc bồi thường sức khỏe không?�👉 Trả lời: Không đủ. Nguyên đơn phải cung cấp hồ sơ bệnh án, hóa đơn, chứng từ chi phí thực tế theo Điều 590 BLDS 2015.
-----------------------------------------------------
CÔNG TY LUẬT TNHH PHAN TRẦN & PARTNERS
VP Đà Nẵng: 17 Hồ Sĩ Tân, Sơn Trà, Đà Nẵng
Website: phantranlawfirm.vn
Hotline: 0931.819.307
Email: [email protected]
![📣 [THÔNG BÁO] LỊCH NGHỈ LỄ GIỖ TỔ HÙNG VƯƠNG VÀ 30/4 & 1/5Công ty Luật Phan Trần (PTL) xin trân trọng thông báo đến Quý ...](https://img3.lawfirms1.com/219/368/122288157122193685.jpg)
