25/02/2017
YARGITAY
3. HUKUK DAİRESİ
E. 2006/4173
K. 2006/6487
T. 25.5.2006
• TELLALLIK KOMİSYON ÜCRETİ ( Sözleşmenin İmzasından İtibaren Gerçek Satış Bedeli Üzerinden % 3 + KDV Tutarında Aracılık Hizmet Ücreti Ödeneceği Kararlaştırılmış Olduğundan Davalı % 3 Oranında Komisyon Ücretini Davacıya Ödemekle Yükümlü Olduğu )
• TELLALLIK SÖZLEŞMESİ ( Sözleşmeden Aracılık Hizmet Ücreti Ödeneceği Kararlaştırılmış Olduğundan Davalı % 3 Oranında Komisyon Ücretini Davacıya Ödemekle Yükümlü Olduğu )
• TELLALIN HAZIRLIK İŞLEMLERİNDE ÜCRETE HAK KAZANMASI ( Sözleşmede Açıkça Kararlaştırılması Halinde )
818/m.404
ÖZET : İtirazın iptali istemine ilişkin davada, davacı dava dışı taşınmaz satıcısı ile davalı alıcıyı bir araya getirdiğini ve gayrimenkul alımına aracılık ettiğini, bu husustaki sözleşmenin taraflar arasında imzalandığını ancak satımın gerçekleşmediğini bir süre sonra davacı aracı kılınmadan evin davalı tarafından alındığını iddia ederek ve davasını ıslah edip alacak davası olarak değiştirerek komisyon ücretini talep etmiştir.
Somut olayda, davacının alıcı ve dava dışı satıcıyı bir araya getirdiği, taşınmazın satışı için aracılık ettiği sözleşme içeriğinden anlaşılmaktadır. Tellal, sözleşmede açıkça kararlaştırılmış ise, hazırlık işlemlerinin ikmali halinde dahi ücrete hak kazanır.
Taraflar arasında düzenlenen sözleşmede, "sözleşmenin imzasından itibaren gerçek satış bedeli üzerinden % 3 + KDV tutarında aracılık hizmet ücreti ödeneceği" kararlaştırılmış olduğundan davalı % 3 oranında komisyon ücretini sözleşme hükümleri uyarınca her koşulda davacıya ödemekle yükümlüdür.
DAVA : Dava dilekçesinde 3.304.000.000 lira ( ıslahla ) alacağın faiz ve masraflarla birlikte davalı taraftan tahsili istenilmiştir. Mahkemece davanın reddi cihetine gidilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.
Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü:
KARAR : Davacı vekili; müvekkilinin dava dışı taşınmaz satıcısı ile davalı alıcıyı bir araya getirdiğini ve davalının gayrimenkul alımına aracılık ettiğini, bu husustaki sözleşmenin taraflar arasında imzalandığını, buna göre tahakkuk eden komisyon ücretinin ödenmemesi nedeniyle davalı aleyhine yapılan takibe itiraz edildiğini beyanla itirazın iptaliyle %40 icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davacı vekili verdiği ıslah dilekçesi ile; davalarını alacak davası olarak değiştirdiklerini belirterek 3.304.000.000 TL. komisyon alacağının sözleşme tarihinden itibaren işleyecek reeskont faiziyle birlikte davalıdan tahsilini istemiştir.
Davalı vekili cevabında; alıcı ve satıcının karşılıklı irade ve hoşgörüsü ile alım-satımdan vazgeçildiğini, bir süre sonra aynı evin satılık olduğunu gazete ilanı ile öğrenince davacıyı aracı kılmadan ev sahibinden ( satıcı ) taşınmazı satın aldığını belirtip davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, sözleşmede karar altına alınan hususların resmi biçimde yapılmadığı, daha sonra yapılan ( tapuda ) satış işleminde de davacının aracı kılınmadığından sözedilerek davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı tarafından temyiz edilmiştir.
BK'nın 404. maddesinde belirtildiği üzere "Tellallık bir akittir ki onunla tellal, ücret mukabilinde bir akdin yapılması imkanını hazırlamayı veya akdin icrasına tavassut etmeyi" üstlenir.
Somut olayda; davacının alıcı ve dava dışı satıcıyı biraraya getirdiği, taşınmazın satışı için aracılık ettiği sözleşme içeriğinden anlaşılmaktadır. Mahkeme kabulünün aksine, tellal ( komisyoncu ) sözleşmede açıkça kararlaştırılmış ise, hazırlık işlemlerinin ikmali halinde dahi ücrete hak kazanır. Taraflar arasında düzenlenen 11.05.2004 tarihli sözleşmede, "sözleşmenin imzasından itibaren gerçek satış bedeli üzerinden % 3 + KDV tutarında aracılık hizmet ücreti ödeneceği" kararlaştırılmıştır. Buna göre, davalı % 3 oranında komisyon ücretini sözleşme hükümleri uyarınca her koşulda davacıya ödemekle yükümlüdür.
O halde, dava konusu taşınmazın sözleşmedeki değeri üzerinden % 3 ( +KDV ) oranında komisyon bedelinin davalıdan tahsiline karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirme ve aksi düşüncelerle davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiştir.
SONUÇ : Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK'nın 428. maddesi gereğince ( BOZULMASINA ) ve peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 25.05.2006 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. yarx
T.C.
YARGITAY
13. HUKUK DAİRESİ
E. 2001/6302
K. 2001/8247
T. 24.9.2001
• TELLALLIK SÖZLEŞMESİNİN GEÇERLİLİĞİ ( Tellal ile Alıcı Arasında Yapılan ve Gayrimenkul Malikinin İmzasını Taşımayan )
• GAYRİMENKUL MALİKİNİN İMZASINI TAŞIMAYAN TELLALLIK SÖZLEŞMESİNİN GEÇERLİLİĞİ ( Tellal ile Alıcının İmzalarının Yeterli Olacağı )
• SATICI OLARAK TAŞINMAZ MALİKİNİN İMZASININ BULUNMASINA GEREK OLMAMASI ( Tellal ile Alıcı Arasında Yapılan Tellallık Sözleşmesinde )
• CEZAİ ŞART ( Hakkaniyete Uygun İndirim Yapılması )
818/m.161/son,404
ÖZET : BK. nun 404. ve devamı maddelerinde düzenlenen tellallık sözleşmesinin
tellal ile alıcı arasında düzenleneceği belirtilmiş olup, bu sözleşmede satıcı olarak taşınmaz sahibinin de imzasının bulunacağına dair bir hüküm yoktur.
Bu nedenle davacı tellal ile davalı alıcı arasında düzenlenen gayrimenkul tellallık
sözleşmesi geçerlidir. Mahkemece, sözleşmenin geçerli olduğu kabul edilerek
işin esasına girilmeli; cezai şartla ilgili talep hakkında BK. nun 161/son maddesi hükmü nazara alınarak, hasıl olacak sonuca uygun bir karar verilmelidir.
DAVA : Taraflar arasındaki itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda
yazılı nedenlerden dolayı davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine yönelik olarak
verilen hükmün taraflar avukatı tarafından duruşmalı olarak temyiz ermesi üzerine;
temyiz dilekçesinin süresinde olduğu saptanarak dosya incelendi, gereği konuşulup
düşünüldü.
KARAR: Davacı, taşınmaz tellallığı yaptığını, davalının 30.7.2000 tarihli
sözleşmede belirtilen daireyi görüp beğendiğini, ancak davalının daireyi tapudan
satın almasına rağmen sözleşmede kararlaştırılan komisyon ücretini ödemediğini,
hakkındaki icra takibine de itiraz ettiğini ileri sürerek, icra takibine vaki
itirazın iptalini, icra inkar tazminatının tahsilini istemiştir. Davalı, davacı
ile imzalanan 30.7.2000 tarihli sözleşmenin iptal edilerek davacıyla eşi Ali
arasında 31.7.2000 tarihli yeni bir sözleşme düzenlendiğini, davacının dairenin
maliki tarafından görevlendirilmediğini ve herhangi bir hizmette vermediğini savunmuş ve davanın reddini dilemiştir.
Mahkemece, 31.7.2000 tarihli ve davacı ile davalının eşi arasında imzalanan
sözleşmede 30.7.2000 tarihli sözleşmenin iptal edildiğine dair bir hüküm olmadığı,
ancak taraflar arasında düzenlenen 30.7.2000 tarihli sözleşmede satıcının imzasının
bulunmaması nedeniyle, geçersiz olduğu gerekçesiyle davanın reddine, %40 icra
inkar tazminatının davacıdan tahsiliyle davalıya ödenmesine karar verilmiş; hüküm, davacı ve davalı tarafından temyiz edilmiştir.
1- Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici
nedenlere ve özellikle delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına göre davalının temyiz itirazlarının reddi gerekir.
2- Davacının temyiz itirazlarının incelenmesinde; BK.nun 404 ve devamı maddelerinde
düzenlenen tellallık sözleşmesinin, tellal ile alıcı arasında düzenleneceği
belirtilmiş olup, tellallık sözleşmesinde satıcı olarak taşınmaz sahibinin de
imzasının bulunacağına dair bir hüküm yoktur. Bu nedenle, davacı ile davalı
arasında yapılan 30.7.2000 tarihli gayrimenkul tellallık sözleşmesi geçerlidir.
Bu itibarla mahkemece sözleşmenin geçerli olduğu kabul edilerek işin esasına
girilmeli, cezai şartla ilgili talep hakkında da BK.nun 161/son maddesinin
hükmü nazara alınmalı ve hasıl olacak sonuca uygun bir karar verilmelidir. Mahkemece
bu yön gözardı edilerek yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
SONUÇ : Yukarıda ( 1 ) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalının
temyiz itirazlarının reddine, ( 2 ) numaralı bent gereğince hükmün davacı yararına
( BOZULMASINA ), peşin harcın istek halinde iadesine, 97.500.000 lira duruşma
avukatlık parasının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 24.9.2001 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Bektaş ACAR 0532 716 37 56
Gayrimenkul Satış Direktörü
Ofis : 0312 2 800 800
www.turkaygayrimenkul.com
"Gayrimenkulde En İyi Hareketiniz Bektaş ACAR'ı Aramak...05327163756
TURK//AY GAYRİMENKUL ofisi olarak Ankara Etimesgut ilçesindeki satılık veya kiralık daire, işyeri, arsa, turistik işletme ve devremülk ilanlarımız ile hizmetinizdeyiz!
