19/01/2022
ADLİ SİCİL KAYDI ( SABIKA KAYDI ) SİLDİRME
Adli Sicil Kaydı Nedir? Adli Sicil Arşiv Kaydı Nedir?
Genellikle Adli Sicil Kaydı ile Arşiv Kaydı Karıştırılmaktadır. Başvurularda karşınıza sorun olarak çıkan kayıtlar genellikle Adli sicil Arşiv Kaydıdır.
ADLİ SİCİL KAYDI, Sabıka kaydı olarak da bilinen, vatandaşın işlediği cürüm ya da suçlara ilişkin devlet tarafından tutulan kayıtlardır. Bu kayıtlarda vatandaşların kesinleşmiş ceza ve güvenlik tedbirlerine ilişkin bilgileri bulunmaktadır. Adli sicil kaydına adli sicil müdürlüklerinden, kaymakamlıklardan, adliyelerden, ya da büyükelçiliklerden erişilebilmektedir. Bu bilgiler, kişinin bizzat kendine ya da vekiline verilebilir. Fakat vekile verilecek vekaletnamede adli sicil kaydı alabilme yetkisi açıkça yazılmalıdır.
ADLİ SİCİL ARŞİV KAYDI, verilen cezanın infazı veya başkaca sebeplerle ortadan kaldırılması halinde adli sicil kayıtlarının aktarıldığı arşivdir. Sabıka kaydının silinmesi ile aslında genelde kastedilen arşiv kayıtlarının silinmesidir. Bu nedenle aşağıda belirteceğimiz şartlar arşiv kaydının silinmesine ilişkin şartlardır.
Hangi Suçlar Sabıka Kaydına İşlenir?
• Kesinleşmiş mahkumiyet kararları
• Mahkumiyet kararının infaz edildiğine dair bilgiler
• Ertelenen hapis cezaları
• Adli para cezaları
• Seçenek yaptırımlar
• Belirli hakların kullanılmasına ilişkin getirilen kısıtlamalar
• Sürücü belgesinin alınması kararı
• Afla tahliye edildiğine ilişkin kayıtlar
Adli Sicil Belgesinde Görünmeyen Cezalar Nelerdir?
İşlenen suçların sabıka kaydında görünebilmesi için yargılamanın bitmiş yani kararın kesinleşmiş olması gerekmektedir. Yargılama devam ederken işlenen suç sabıka kaydında görünmeyecektir. İstinaf yoluna başvurulduysa yerel mahkeme mahkumiyet kararı vermiş olsa dahi suç sabıka kaydına işlenmez.
Sabıka kaydına işlenmeyecek Kararlar / Cezalar
• HAGB (Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararları)
• Disiplin cezaları
• İdari para cezaları
Adli Sicil Kaydı Sildirme Şartları Nelerdir?
Sabıka kaydının adli sicil arşivlerinden silinme şartları şunlardır:
• Taksirli suçlar dışında bir sene veya daha fazla hapis ile ağır hapis cezasına mahkum olanlar; zimmet, ihtilâs, irtikâp, rüşvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas vb. yüz kızartıcı suçlarla, kaçakçılık, resmî ihale ve alım satımlara fesat karıştırma, Devlet sırlarını açığa vurma, terör eylemlerine katılma ve bu gibi eylemleri tahrik ve teşvik suçlarından biriyle hüküm giymiş olanlar, TCK dışındaki kanunlarda bir hak yoksunluğuna neden olan mahkumiyetler hakkında yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınırsa 15 yıl, alınmazsa 30 yıl sonra adli sicil arşiv kaydı silinir.
• Yukarıda belirtilen suçlar dışındaki mahkumiyetler bakımından kaydın arşive alınma şartlarının meydana geldiği tarihten itibaren beş sene geçmesiyle silinir.
Genel olarak kasten işlenen bir suçtan bir yıldan fazla ceza aldıysanız 15 ve 30 yıllık uzun sürelerin geçmesi gerekmektedir. Taksirli bir suç işlediyseniz, para cezası aldıysanız ya da kasten işlenen suçtan bir yıldan az hapis cezası aldıysanız cezanın uygulanmasından itibaren 5 yıl geçtiğinde adli sicil kaydının silinmesi için başvuruda bulunabilirsiniz.
Yasaklanmış Hakların Geri Verilmesi Kararı Nasıl Alınır?
Yukarıda birinci maddede belirttiğimiz suçlardan birini işlediyseniz, arşiv kaydının 15 yılda silinebilmesi için yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı alınması gerekir. Yasaklanmış hakların geri verilmesi kararı için;
• Söz konusu cezanın infazının tamamlandığı tarihten itibaren üç yıllık süre geçmiş olmalı,
• Bu üç yıllık süre boyunca hükümlü şahsın yeni bir suç işlememiş olması ve hayatını iyi bir şekilde sürdürdüğü hususunda mahkemede olumlu kanaat oluşması gerekir.
Genel şartlar bunlardır. Ancak söz konusu ceza; genel af ya da etkin pişmanlık dışında başka bir nedenle bitmiş ise yasaklanmış hakların geri verilebilmesi için cezanın kesinleştiği tarihten itibaren beş sene geçmiş olmalıdır.
Yasaklanmış hakların geri verilmesi için hükümlünün ya da vekilinin söz konusu talebi, hükmü veren mahkemeye ya da hükümlünün ikametgahının bulunduğu yerdeki aynı derecedeki mahkemeye ileterek bu mahkemelerden birinden karar alması gereklidir. Yani burada yetki konusunda seçimlik hak mevcuttur. Her iki mahkemeden de yasaklanmış hakların geri verilmesi hususunda karar alınabilir. Mahkeme bu husustaki kararını, dosya üzerinde inceleme yaparak ya da Cumhuriyet savcısını ve hükümlüyü dinlemek şekliyle verebilir.
Adli sicil ve arşiv kayıtlarının silinmesi için yetkili mahkemeden “Yasaklanmış Hakların Geri Verilmesi Kararı” alınması ve bu kararla birlikte arşiv kayıtlarının silinmesi için yazacağınız bir dilekçe ile Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğüne başvurmalısınız. Sabıka kaydının ve adli sicil arşiv kaydının silinmesi için ek olarak mahkemeye başvuru yapmaya gerek yoktur.
Adli Sicil Kaydı Olan İşe Girebilir Mi?
Adli sicil kaydında bir suç olan kişi, kamu ve güvenlik kurumlarında işe girmekte sıkıntı yaşamaktadırlar. Ancak özel bir kurumda iş başvurusu yapmışsa kurumun takdirine bağlı olarak işe alınabilir.
Adli Para Cezası Ödendikten Sonra Sicilden Silinir Mi?
Hakkında adli para cezası verilen kişi, bu cezayı ödediği takdirde cezası infaz edilmiş olur. Bu durumda adli sicil kaydı silinir ancak arşiv kaydının silinmesi için 5 yıl daha geçmesi gerekmektedir.
