14/04/2020
ANLAŞMALI BOŞANMA DAVASI VE ŞARTLARI
Anlaşmalı Boşanma, diğer boşanma nedenlerinin aksine eşlerin karşılıklı rızasına dayanan bir boşanma durumudur. Aldatma, Hayata Kast, Kötü Muamele veya Akıl Hastalığı nedeniyle boşanma davası açmak kolaydır. Ancak evlilik birliğinin temelinden sarsılması olgusuna dayanan boşanma davası açmanın şartları bakımından bazı zorlukları vardır. Çünkü burada evliliğe son verebilmek için, evlilik birliğinin temelden sarsılması olgusunun, birliğin tekrar kurulmasını imkânsız kıldığı ispatlanmalıdır. Hem bunu ispatlamak hem de tarafların kusurlarının derecelerinin tespitinde karşılaşılan güçlükler hukukçuları yeni arayışlara yönlendirmiştir. Bu nedenle anlaşmalı boşanma bu zorlukları aşmak için öne sürülen bir boşanma nedeni olmuştur.
Anlaşmalı Boşanmanın Şartları
Evlilik en az 1 yıl sürmüş olmalı
Bu sürenin tespitinde evlenme tarihi esas alınır. Ayrıca tarafların fiilen bir yıl birlikte yaşamış olmaları şart değildir. Eşlerin birlikte müracaatı veya bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi ancak duruşmada tarafın bizzat hâkim tarafından dinlenmekle ve boşanma iradesinin tespit edilerek duruşma zaptına işlenmesi ile mümkündür.
Birlikte Dava Açmak veya Bir Eşin Diğerinin Davasını Kabul Etmesi
Her iki eş boşanmak isteklerini aynı dilekçede belirtip imzalayabilir ve duruşmada imza ve taleplerini tekrarlayabilirler. İmza ve talep sahipleri aynı celsede birlikte ve karşılıklı olarak boşanma isteklerini tekrarlamaları gerekir. Bu usul anlaşmalı boşanmanın çok önemli bir şartı olmaktadır. Eşlerden birinin tehdit veya herhangi bir baskı ile beyanda bulunmalarını önlemek için eşler aynı celsede bir sözleşme metni hazırlanıp imzalanıyormuş gibi hâkim huzurunda iradelerini beyan etmelidirler.
Eşlerin birlikte dava açıp diğerinin davanın herhangi bir aşamasında boşanma yönündeki iradesini geri çekmesi halinde boşanma davasına şiddetli geçimsizlik sebebine dayanılarak devam edilir.
Bunun gibi evlilik birliğinin temelinden sarsılması ve şiddetli geçimsizlik nedeniyle açılan davada da yargılamanın herhangi bir aşamasında tarafların sözleşme sunmaları, hâkimin de sözleşmeyi uygun bulması halinde anlaşmalı boşanmaya göre sonuçlandırılabilir.
Taraf iradelerini uygun bulan mahkeme tarafların müşterek çocukları varsa uzmanların raporlarına göre velayete ilişkin sözleşme hükmünü kabul eder. Ya da değiştirilmesi için taraflara süre verir. Değiştirilmesine gerek görmez ise sözleşmenin ilgili hükmünü onayladığını kararda belirtir. Çocukların velayeti ve iştirak nafakası ve varsa çocuk malları konusunda mahkeme için tarafların sözleşmeleri bağlayıcı değildir. Mahkeme gerekli değişikliğin yapılması için taraflara gerekli süreyi tanır. Mahkemenin öngördüğü değişiklik taraflarca kabul görmez ise boşanma davası kendiliğinden şiddetli geçimsizlik hükümlerine göre çözülmek üzere çekişmeli davaya dönüşür.
Elif Nurbanu Or
07 Feb 2020
