15/08/2016
Milyonların heyecanla bekledikleri Torba Yasa resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe girdi.
2016 Yeni torba yasa tasarısının geçtiğimiz günlerde TBMM Meclis Genel Kurulu'nda kabul edilmesinin ardından kısa bir süre önce resmi gazete yayımlanarak yürürlüğe girdi
Genç yaşlı, esnaf, işsizler, emekli, araç sahipleri gibi her kesimden vatandaşı ilgilendiren torba yasa nın ilk beş maddesi kabul edildi. Madde madde kabul edilen yeni torba yasanın kabul edilne maddeleri resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe girdi.
Peki, torba yasada neler var? 2016 torba yasa emekliden, işçiye, çalışandan, emekliye birçok vatandaşı yakından ilgilendiriyor. Torba yasa neleri kapsıyor?
TORBA YASANIN KANUL EDİLEN 1. BÖLÜMÜ NELERİ KAPSIYOR
Torba yasanın kabul edilen birinci bölümüne göre, 25 yaş altı gençlerin genel sağlık sigortası prim borçları silinecek. Düzenlemeden önce ödenen primler ise iade ya da mahsup edilmeyecek. İşçiler izinlerinin bir bölümünü 10 günden az olmamak üzere istediği kadar bölerek kullanabilecek. Kabul edilen maddeler arasında, 15 bin polis ve 2 bin 610 sosyal güvenlik denetmeni alınması ve terörün finansmanıyla mücadele maddeleri de yer alıyor. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, TOKİ veya idarenin, riskli alanlarda her türlü imar ve yapılaştırma işlemlerini 2 yıl süreyle geçici olarak durdurabileceğine ilişkin düzenleme de kabul edilen maddeler arasında.
MUHTAÇ YAŞLIYA 65 YAŞ AYLIĞI
Kısa bir süre önce kabul edilen Torba yasa kanununa göre, sosyal güvenlik kuruluşlarından aylık alanlar ile sigortalı bir işte çalışanlar, nafaka bağlananlar veya nafaka bağlanması mümkün olanlar ile Sosyal Hizmetler Kanunu'na göre harçlık ödenenler hariç olmak kaydıyla, muhtaç olduğuna karar verilen 65 yaşını doldurmuş Türk vatandaşlarına, muhtaçlık hali devam ettiği müddetçe aylık bağlanacak. 65 yaş üstü olup yaşlılık aylığı alanlar için hanehalkı geliri kriteri kaldırılacak. Yani hane içerisinde bir kişinin işe başlaması veya bir şekilde hanenin gelirinin artması durumunda dahi yaşlılık aylığında kesinti yapılamayacak. 65 yaş aylığı alan vatandaşlar kimin yanında yaşarsa yaşasın, maaşlarını alabilecek. Yaşlı aylığının bağlanmasına ilişkin yapılan muhtaçlık hesaplamasında, hane içinde kişi başına düşen ortalama gelir tutarı yerine, aylık başvurusunda bulunan kişinin kendisi ile eşinin gelir tutarının hesaplanması suretiyle muhtaç olup olmadığına karar verilecek.
GENÇLERİN GSS PRİM BORÇLARI SİLİNİYOR
Gençlerin merakla takip ettiği GSS prim borçları konusunda da düzenlemeye gidilecek. “İşsiz evlat” vergisi olarak da adlandırılan GSS prim borçları, hükümetin yeni eylem planıyla ortadan kaldırılacak. 25 yaş altı gençlerin GSS prim borçları silinecek. Genel sağlık sigortalılarının 25 yaşını doldurdukları güne kadar olan genel sağlık sigortası primlerinin tahsilinden vazgeçilecek.
ZORUNLU TRAFİK SİGORTASINA YENİ DÜZENLEME
Yeni düzenleme ile zorunlu trafik sigortası nedeniyle zarar görenler, dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunacak. Sigorta şirketi hak sahibinin belgeleri ilettiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödeyecek.
KANAL İSTANBUL PROJESİ HIZ KAZANACAK
Yeni Torba Yasa'da, Kanal İstanbul Projesine de hız kazandıracak. Yapılacak su yoluna isabet eden Hazine ve özel idareye ait arazi ve arsaları, kamu gereksinimi ve kamu yararı nedeniyle belediye ile özel idarelerce satılamayacak başka bir maksat için kullanılamayacak.
EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜNE 15 BİN POLİS KADROSU
15 bin polis ve 2 bin 610 sosyal güvenlik denetmeni alınacak.
ŞEHİT ANNE VE BABASINA DA İŞ İMKANI
Terör mağdurlarının eş ve çocuğunun bulunmadığı durumlarda kardeşle birlikte anne ve babanın da istihdam hakkından yararlanması imkanı getiriliyor. Hak sahiplerinden istihdam hakkını kullanacak 45 yaşından küçük herhangi bir kişinin bulunmaması durumunda 45 yaşından büyük hak sahipleri istihdam hakkından faydalanabilecek.
İŞVERENLERE SİGORTA PRİMİ DESTEĞİ
Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığınca belirlenen sosyal yardımlardan yararlanan kişileri istihdam eden işverenlere sigorta primi desteği verilecek. Türkiye İş Kurumuna kayıtlı işsizler arasında olması kaydıyla, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Fonu Kurulunca belirlenen nakdi düzenli sosyal yardım alanların özel sektörde işe girmeleri halinde, sigorta primlerinin işveren hisselerine ait tutarı işe başladığı tarihten itibaren bir yıl süreyle Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığınca karşılanacak. Çalıştırdığı kişileri sigortalı olarak bildirmediği tespit edilen işverenler, bir yıl süreyle bu destekten yararlanamayacak. Destekten yersiz faydalanıldığının belirlenmesi durumunda, faydalanılan teşvik tutarı gecikme cezası ve zammıyla birlikte işverenden tahsil edilecek.
TURİZM İŞLETMELERİNE BORÇ ERTELEME
Üzerinde konaklama amaçlı turizm tesisleri yapılmak üzere kamu arazisi tahsis edilen belgeli yatırımcılar ve işletmecilerden, 2016 yılı için tahsil edilmesi gereken kira, kesin tahsis, irtifak hakkı, kullanma izni bedelleri ile hasılat paylarıyla Kültür ve Turizm Bakanlığından belgeli konaklama tesisleri tarafından Hazine taşınmazlarının izinsiz kullanımlarından dolayı tahsil edilmesi gereken ecrimisillerin ödeme süreleri bir yıl ertelenecek.
YENİ TORBA YASA DA İŞÇİLERİN İZNİNDE YENİ DÖNEM BAŞLIYOR
Yeni, torba yasa da İşçilerin yıllık izinleri ile ilgili de değişiklik geliyor. Bu değişilik ile artık İşçiler, yıllık izinlerini her defasında 6 günden az olmamak üzere 5 defada kullanabilecekler. Mevcut uygulamada yıllık ücretli izinler en çok 3'e bölünebiliyordu ve bir bölümü 10 günden az olamıyordu.
Sosyal destek alan vatandaşlardan istihdam edilenlerin işveren sigorta primi, işe başladığı tarihten itibaren 1 yıl süreyle Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından desteklenecek.
2 YIL SÜREYLE GEÇİCİ OLARAK DURDURABİLECEK
Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun çerçevesinde belirlenen alanların sınırları içinde olup, riskli yapılar dışında kalan diğer yapılardan uygulama bütünlüğü bakımından Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca gerekli görülenler, değerleme çalışmalarında yapının riskli olmadığı gözetilmek kaydıyla söz konusu yasa hükümlerine tabi olacak.
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, TOKİ veya idare, riskli alanlarda ve rezerv yapı alanlarında her türlü imar ve yapılaşma işlemlerini 2 yıl süreyle geçici olarak durdurabilecek. Uygulamanın gerektirmesi halinde imar ve yapılaşma işlemlerinin geçici olarak durdurulması 1 yıl daha uzatılabilecek. Anayasa Mahkemesi, söz konusu düzenlemedeki durdurmanın, süre belirtilmeden geçici yapılabileceği hükmünü iptal etmişti.
SUR'UN YENİDEN İNŞASI
Kanunla, Diyarbakır'ın Sur ilçesinin yeniden inşasının yasal altyapısı oluşturuluyor.
Buna göre, kamu düzeni ve güvenliğinin olağan hayatı durduracak veya kesintiye uğratacak şekilde bozulduğu yerlerde; altyapı hizmetleri yetersiz olan veya imar mevzuatına aykırı yapılaşma bulunan yapı ve altyapısı hasarlı alanlar; fen, sanat norm ve standartlara uygun, sağlıklı ve güvenli yaşama çevrelerini teşkil etmek, sağlık, eğitim ve ulaşım gibi kamu hizmetlerinin düzenli bir şekilde yürütülmesini sağlamak amacıyla Bakanlar Kurulunca riskli alan olarak kararlaştırılabilecek.
Üzerindeki toplam yapı sayısının en az yüzde 65'i imar mevzuatına aykırı olan veya yapı ruhsatı alınmaksızın inşa edilmiş olmakla birlikte sonradan yapı ve iskan ruhsatı alan yapılardan oluşan alanlar da riskli alan olarak açıklanabilecek.
Riskli alan kararına karşı Resmi Gazete'de yayımı tarihinden itibaren dava açılabilecek. Uygulama işlemleri üzerine ise riskli alan kararına karşı dava açılamayacak.
Riskli alanlarda, rezerv yapı alanlarında ve riskli yapıların bulunduğu parsellerde, gerçek kişilerce ve özel hukuk tüzel kişilerince uygulamada bulunulması halinde, yapıların mevcut alanları için daha önce belediyelerce alınan harç ve ücretlere ilave olarak, sadece kullanım maksadı değişiklikleriyle yapı alanındaki artışlar için hesaplanan harç ve ücret farkları alınacak.
İPOTEK VE HACİZLER, TAPUDAKİ İŞLEMLERE ENGEL OLUŞTURMAYACAK
Riskli alanlardaki konutlar üzerindeki intifa hakkı, ipotek ve haciz gibi şerhler, riskli alanlar yıkıldıktan sonra, tapuda işlem yapılmasına engel teşkil etmeyecek ve yapılacak işlemlerde muvafakat aranmayacak.
Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında satışı yapılacak hisseler üzerinde bulunan ipotek, ihtiyati haciz, haciz ve intifa hakkı gibi gibi haklar satış işlemine engel teşkil etmeyecek. Satış sonrasında da bu haklar satış bedeli üzerinden devam edecek.
Üzerindeki bina yıkılarak arsa haline gelen taşınmazların kat irtifakı ve mülkiyeti, ilgililerin muvafakatları aranmaksızın tapu müdürlüğünce resen terkin edilerek, önceki vasfı ile değerlemede bulunularak malikleri adına payları oranında tescil edilecek.
2/3 ÇOĞUNLUKLA KARAR ALINACAK
Kanunla, riskli alanlar ve rezerv yapı alanlarında maliklerin 2/3 çoğunluğuyla alınan kararlarda ortaya çıkan sorunların giderilmesi amacıyla değişiklik yapılıyor. Buna göre, riskli alanlar ve rezerv yapı alanlarında, uygulama yapılan etap veya ada bazında maliklerin 2/3 çoğunluğuyla karar alınacak, 1/3 'lük kısımda kalanların hisseleri anlaşan diğer maliklere satılacak, bu malikler satın almaz ise bu payları Çevre ve Şehircilik Bakanlığı alacak.
Bakanlık, TOKİ veya idare, sadece kamulaştırma işlemi için değil, kanuna göre yapılacak işlemler için de mirasçılık belgesi çıkartmaya, kayyım tayin ettirmeye veya tapuda kayıtlı son malike göre işlem yapmaya yetkili olacak.
Terörle Mücadele Kanunu kapsamında belirtilenlerden, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığınca hak sahibi olduğu tespit edilenlerin atama teklifleri, Devlet Personel Başkanlığınca, 2018 yılı sonuna kadar, yılda iki defa kura usulü ile yapılacak.
Ceza Muhakemesi Kanunu'nda yer alan şirket yönetimi için "kayyım tayini, iletişimin tespiti, dinlenmesi ve kayda alınması, gizli soruşturmacı görevlendirilmesi, teknik araçlarla izleme" tedbirlerine ilişkin hükümler, Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun için de uygulanabilecek.
