Marka >>>> Tüketicinin ürün hakkındaki düşüncesidir
“Bir bir veya bir grup üretici ve / veya satıcının mal ve hizmetlerini belirlemeye, tanıtmaya ve rakiplerininkinden ayırıp farklılaştırmaya yarayan isim, terim, sözcük, simge (sembol), tasarım (dizayn), işaret, şekil, renk veya bunların çeşitli bileşenleridir”
“Bir satıcı veya satıcı grubunun ürün ve hizmetlerini tanımlamayı ve rakiplerinden a
yrıştırmayı amaçlayan bir isim, bir terim, işaret, sembol veya tasarımdır.”
Marka
Kelimedir...
Şekildir, logodur...
Harftir, rakamdır...
- iyi bir işletme
- iyi bir yönetim
- iyi bir ekip
- kaliteli ürün
- imaj
- marka kimliği, farklılaşma
- uygun konumlandırma
- istikrar
- reklam / tanıtım
- pazarlama / satış
- servis
- yenilik /ARGE
- zaman
- ......
Marka;
önemli bir varlıktır
güçlü bir pazarlama aracıdır
haksız rekabeti önlemenin etkili bir yoludur
iyi bir marka çok taklit edilir
çok taklit edilen marka sulanır
tescil taklidi önler
Marka
Tescilinin Sağladığı Haklar
Para cezaları
Hapis cezaları
Malların toplatılması
Üretim araçlarına ve mallara el koyma
Maddi ve manevi tazminat cezaları
10 Yıl (başvuru tarihinden itibaren)
Sınırsız yenileme hakkı
MARKA SAHİBİNE TAVSİYEMİZ, MARKASINI TESCİL ETTİRMEK İÇİN HER NEREDE OLURSA OLSUN GİRİŞİMDE BULUNMASIDIR. Patent, buluş sahibinin buluş konusu ürünü belirli bir süre üretme, kullanma, satma veya ithal etme hakkıdır. Bu hakkı gösteren belgeye de patent denir. Geleneksel terminoloji ile sınai mülkiyet haklarının içinde önemli bir yer tutan "patent hakkı", özellikle teknoloji transferinin aracı olması bakımından gelişmekte olan ülkeleri daha çok ilgilendiren maddi olmayan bir mala ilişkin haktır. Buluşların Patent İle Korunmasının Amaçlarını şu şekilde sıralayabiliriz.
1- Zihni yaratmanın tanınması,
2- Buluş faaliyetinin özendirilmesi,
3- Buluş sahibinin ödüllendirilmesi,
4- Araştırma geliştirme sonuçlarının açıklanarak, teknik bilginin yaygınlaştırılması. Bu amaçlara ulaşmak üzere geliştirilen patent sistemi, buluş sahiplerinin buluşlarını, başkalarının kolayca anlayabileceği ve bundan yararlanarak daha iyi çalışmalar yapabileceği biçimde ayrıntılı olarak açıklamaları karşılığında kendilerine, buluş konusu ürünü üretme, kullanma ve satma konusunda belirli bir süre ayrıcalık veren bir sistemdir. Buluş sahibinin ödüllendirilerek buluş yapmanın özendirilmesi ve buluşlarla ilgili bilginin ortaya koyulması, bu bilgiler ışığında yeni kişilerin yeni buluşlar yapabilmelerini ve bu buluşların sanayiye uygulanmasını sağlamakta ve böylece ülkedeki ekonomik gelişmeye büyük katkı sağlanmaktadır. Patentle korunacak buluşlarda aranan kriterler şunlardır;
• Yenilik
• Tekniğin bilinen durumunun aşılması
• Sanayiye uygulanabilirlik
Yenilik, başvuru yapılmadan önce başkaları tarafından yazılı, sözlü ya da uygulanarak açıklanmamış olmak anlamında mutlak yeniliktir. Tekniğin bilinen durumunun aşılması kriteri ise "konuda uzman bir kişinin kolayca düşünüp uygulamaya koyamayacağı" nitelik anlamındadır. Sanayiye uygulanabilirlik, buluşun tümüyle kuramsal olmak yerine pratiğe uygulanabilir özellik taşıması demektir. Bu üç kriteri taşıyan buluşlar patent ile korunurlar. Aşağıda sayılanlar buluş niteliğinde olmadıkları için patent kapsamı dışında kalır ve bunlar için koruma talep edilmesi halinde patent verilmez. a - Keşifler, bilimsel teoriler, matematik metotları;
b - Zihni, ticari ve oyun faaliyetlerine ilişkin plan, usul ve kurallar;
c - Edebiyat ve sanat eserleri, bilim eserleri, estetik niteliği olan yaratmalar, bilgisayar yazılımları;
d - Bilginin derlenmesi, düzenlenmesi, sunulması ve iletilmesi ile ilgili teknik yönü bulunmayan usuller. e - İnsan veya hayvan vücuduna uygulanacak cerrahi ve tedavi usulleri ile insan, hayvan vücudu ile ilgili teşhis usulleri. (e) bendindeki hüküm bu usullerin herhangi birinde kullanılan terkip ve maddeler ile bunların üretim usullerine uygulanmaz. Aşağıda belirtilen buluşlar patent verilerek korunmaz:
a - Konusu kamu düzenine veya genel ahlaka aykırı olan buluşlar. b - Bitki veya hayvan türleri veya önemli ölçüde biyolojik esaslara dayanan bitki veya hayvan yetiştirilmesi usulleri. FAYDALI MODEL NEDİR VE YARARLARI NELERDİR? Türkiye'de ve dünyada yeni olan ve sanayiye uygulanabilen buluşların sahiplerine belirli bir süre (10 yıl), bu buluş konusu ürünü üretme ve pazarlama hakkının tanınmasıdır. Faydalı model belgesi verilmesi işlemleri, patent verilmesine oranla, hem zaman hem de masraf açısından daha elverişlidir. Faydalı model koruması elde etme işlemlerinin basit ve ucuz olmasının, özellikle küçük ve orta ölçekli sanayicilerimizin ve araştırma kuruluşlarımızın buluş yapmalarını ve bunları sanayiye uygulamalarını özendireceği düşünülmüştür. Diğer taraftan, özellikle günümüzde, küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin gerçekleştirdiği yeniliklerin, rakiplerce hemen hemen aynısının yapılarak taklit edilmesi tehlikesi mevcuttur. Küçük ve orta büyüklükteki bu işletmelerin, mütevazi de olsa, bu buluşlarını faydalı model belgesi vererek korumak, onların ekonomik varlıklarının idamesine hizmet edecektir. Başka bir deyişle, faydalı model koruması, tecavüz fiillerine karşı, patent korumasına oranla daha çabuk ve seri bir işlev görecek şekilde düzenlenmiştir. Patent veya faydalı model belgesi için Türk Patent Enstitüsü’ne başvuruda bulunan yüzlerce patent/faydalı model başvurusundan ilginç birkaç örnek vermek gerekirse;
• Park sorununa/karşı otomobil park kulesi,
• Tıkanmayan lavabo sifonu,
• Yarım jilet takılarak kullanılan tıraş makinesi,
• Omurların birbirine kaynamasını sağlayan cerrahi alet,
• Sese ve neme duyarlı, uzaktan kumandalı çocuk beşiği,
• Katlanabilir çelik yaylı şapka,
• Türk kahvesi pişirme makinesi,
• Çocukların kullanıma uygun müzikli klozet kapağı,
• Evlerde kullanılan makineler için uzaktan kumanda düzeni,
ve benzeri birçok ilginç proje (Ziraat, İlaç, Oyun, Kozmetik, Boya, Elektronik, Fotoğraf vs. gibi konularda) patent/faydalı model belgesi almış durumdadır. SİZ DE DÜNYADAKİ ÜRÜNLERDEN FARKLI OLARAK BULUŞ ÖZELLİĞİNE SAHİP YENİ VE SANAYİDE UYGULANABİLİR İŞLEVDE BİR ARAÇ- TEKNOLOJİ GELİŞTİRDİYSENİZ, BAŞKALARI TARAFINDAN KOPYA EDİLMESİNE KARŞI HEMEN TÜRK PATENT ENSTİTÜSÜ ’NE BAŞVURMANIZDA FAYDA VARDIR. BÖYLECE, PATENTLER İÇİN SEÇECEĞİNİZ SİSTEME GÖRE 7 YIL VEYA 20 YIL SÜRE İLE, FAYDALI MODEL BELGESİ İÇİN İSE 10 YILLIK BİR SÜRE İLE GELİŞTİRDİĞİNİZ BULUŞ SİZİN ADINIZA KORUMA ALTINA ALINMIŞ OLACAKTIR. Endüstriyel Tasarım Koruması Nedir? Bilgisayar programları ve yarı iletkenlerin topografyaları hariç olmak üzere, endüstriyel yolla veya elle üretilen herhangi bir nesnenin yanı sıra bileşik bir sistem veya bunu oluşturan parçaları, setler, takımlar, ambalajlar gibi nesneleri, birden çok nesnenin veya sunuşun bir arada algılanabilen bileşimleri, grafik sembolleri ve tipografik karakterleri içine alan ürün yelpazesinde yer alan ürünlerin kendilerinin veya bir parçasının yenilik ve ayırt edici niteliğe sahip olmak şartıyla dış görünümlerinin koruma kapsamı altına alınmasıdır. Başvuru sahibi, tasarımı veya tasarımın uygulandığı ürünün tescilini 4 defa yenilemek suretiyle 25 yıla kadar üretme hakkına sahip olacaktır.
2. Endüstriyel Tasarım Olarak Tescil Edilemeyecek Tasarımlar Nelerdir? Aşağıda belirtilen koruma şartlarını karşılamayan tasarımların tescili kesinleşmeyecektir.
1. Yeni ve ayırt edici niteliğe sahip tasarımlar belge verilerek korunur. Bileşik bir ürünün bir parçası ile ilgili tasarımın kendi yeni ise ve ayırt edici bir niteliğe sahipse ayrıca korumadan yararlanır.
2. Bir tasarımın aynısı, başvuru veya rüçhan tarihinden önce dünyanın herhangi bir yerinde kamuya sunulmamış ise o tasarım yeni kabul edilir. Tasarımlar sadece küçük ayrıntılarda farklılık gösteriyorlarsa aynı kabul edilir.Kamuya sunma, sergileme, satış gibi yollarla piyasaya sürme, kullanma, tarif, yayım tanıtım veya benzer amaçlı faaliyetleri kapsar. Üçüncü şahıslara yapılan ve açıkça veya zımnen gizlilik niteliği taşıdığı anlaşılan açıklamalar kamuya sunmanın kapsamı dışındadır.
3. Bir tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olması, bu tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenim ile 554 sayılı K.H.K..'nın yedinci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen herhangi bir tasarımın böyle bir kullanıcıda yarattığı genel izlenim arasında belirgin bir farklılık olması anlamındadır. Herhangi bir tasarımın ayırt edici nitelik açısından kıyaslandığı diğer bir tasarımın;
Başvuru veya rüçhan tarihinde Türkiye'de veya dünyada herhangi bir yerde piyasaya sunulmuş olması veya Enstitü tarafından tescilli bir tasarım olarak yayınlanmış ve ayırt edici nitelik açısından değerlendirilen tasarımın başvuru veya rüçhan tarihinde henüz koruma süresini doldurmamış olması, gerekir. Ayırt edici niteliğin değerlendirilmesinde, birbirleri ile kıyaslanan tasarımların ilke olarak farklılıklarından çok ortak özelliklerinin değerlendirilmesine ağırlık verilir ve tasarımcının tasarımı geliştirme açısından ne kadar seçenek özgürlüğüne sahip olduğu göz önüne alınır.
4. Koruma talep edilen bir tasarım, başvuru tarihinden önceki oniki ay içerisinde veya rüçhan talebi varsa, rüçhan tarihinden önceki oniki ay içerisinde tasarımcı veya halefi veya bu kişilerin izni ile üçüncü bir kişi tarafından kamuya sunulur veya tasarımcı veya halefleri ile olan ilişkinin suiistimali sonucu kamuya sunulursa, bu açıklama 6 ncı ve 7 nci maddeleri çerçevesinde tasarımın yeniliğini ve ayırt edici niteliğini etkilemez.
5. Kamu düzeni ve genel ahlaka aykırı tasarımlar koruma kapsamı dışındadır.
6. Teknik fonksiyonunun gerçekleştirilmesinde, tasarımcıya, tasarıma ilişkin özellik ve unsurlarda hiç bir seçenek özgürlüğü bırakmayan tasarımlar koruma kapsamı dışındadır. Tasarlanan veya tasarımın uygulandığı ürünü, başka bir ürüne mekanik olarak monte edebilmek veya bağlayabilmek için ancak zorunlu biçim ve boyutlarda üretilebilen tasarımlar koruma kapsamı dışındadır. Ancak, bu konudaki Kanun Hükmünde Kararnamenin 6 ncı ve 7 nci maddelerinde belirtilen "yenilik" ve "ayırt edicilik" kriterlerini karşılamak koşulu ile farklı veya eş birimlerden oluşan modüler bir sistemde bu birimlerin birbirleriyle, sonlu veya sonsuz, çeşitli biçimlerde bağlantı kurmasını sağlayan tasarımlar koruma kapsamına girer.
3. Tescilsiz Endüstriyel Tasarım Kullanımının Sakıncaları Nelerdir? Endüstriyel Tasarımların Tesciline İlişkin Kararname çıkana kadar daha önce TTK. Haksız Rekabet Hükümlerine ve Genel Hükümlere göre korunan tescilsiz tasarımlar, yine aynı şekilde korunur. Ancak tescilsiz kullanım 554 sayılı KHK'nin sağladığı hakları veremez. Bunların arasında yeralan en önemli hususlar tescilin sağladığı ispat kolaylığı ve ihlal halinde yaptırımların ağırlığıdır. Yeni bir aparatın veya ürünün fonksiyonel kısmı patent ile korunurken dış görünümü ve şekli endüstriyel tasarım tesciliyle korunur. Günümüzde endüstriyel tasarım, üretici firmaların kendi ürünlerini piyasadaki diğer benzer ürünlerden farklı kılmak için kullandıkları en etkili yoldur. Bir üreticinin ürününün pazardaki başarısı sadece ürüne olan taleple değil ancak o ürünün kopyalanamayacak kadar özgün olmasıyla sağlanabilir. Bir ürünün müşteri tarafından tercih edilmesini sağlayan özelliklerinin belirlendiği süreç tasarım sürecidir. Tasarımların yasal olarak korunması ile hem tüketicilere sunulan seçenekler hem de üreticilerin pazardaki rekabet gücü ve başarısı artar. Böylece tasarımcının gayret ve çabaları ödüllendirilmiş olur. Ayrıca yasal koruma, tasarım elemanlarının geliştirilmesini ve yatırımların teşvik edilmesini sağlar. TAVSİYE VE ÖNERİLER
1. Marka, Patent, Faydalı Model, Endüstriyel Tasarım ve Coğrafi İşaret gibi sınai hakların yurt dışında korunması düşünüldüğünde, söz konusu ülkelerde bu haklarla ilgili koruma olup olmadığını araştırınız.
2. Türk Patent Enstitüsü’ne usulüne uygun marka, patent, faydalı model, endüstriyel tasarım ve coğrafi işaret başvurusu yaptıktan sonra, Türkiye’nin de taraf olduğu Paris Sözleşmesinin getirdiği rüçhan (öncelik) hakkından yararlanarak ihracat yada üretim yapmayı planladığımız ülkelerde de başvuru yapınız.
3. Rüçhan hakkından yararlanabilmeniz için Türk Patent Enstitüsü’ne başvuru tarihinden itibaren Patentler için 12 ay, Marka ve Endüstriyel Tasarımlar için 6 ay içinde tescil ettirmek istediğiniz diğer ülkelere başvuruda bulunabilirsiniz.
4. Her sınai mülkiyet hakkının sadece korunduğu ülkelerde geçerli olduğunu ve başka ülkelerde bir koruma isteniyorsa o ülkeye ayrıca başvuru yapılması gerektiğini unutmayınız.
ÖNERİLER
• Üretmeyi planladığınız her ürünün üzerinde herhangi bir sınai hak olup olmadığını önceden öğreniniz.
• Üretim ve pazarlama planlarınızı buna göre yapınız.
• Kendi ürettiğiniz veya geliştirdiğiniz herhangi bir yeni ürün için Sınai Mülkiyet Hakkını öncelikle Türkiye’de elde ediniz, sonra da ihracat planladığınız ülkede hak elde etmek için teşebbüste bulununuz.
• Başka ülkelerde tescil için rüçhan (öncelik) haklarından yararlanınız.
• Tescilsiz bir marka ile kesinlikle ihracat yapmayınız.
• Haksız rekabet oluşturacak üretim ve pazarlamadan kaçınınız.
