25/06/2024
TC Anayasasının 23. Maddesi Yerleşme ve Seyahat Hürriyeti başlığını taşımaktadır ve herkesin yerleşme ve seyahat hürriyetine sahip olduğunu düzenler. Bu maddeye göre Seyahat hürriyeti, suç soruşturma ve kovuşturması sebebiyle ve suç işlenmesini önlemek amaçlarıyla ANCAK kanunla sınırlanabilir ve 07/05/2010 tarihli değişikliğe göre de "Vatandaşın yurt dışına çıkma hürriyeti, ancak suç soruşturması veya kovuşturması sebebiyle hâkim kararına bağlı olarak sınırlanabilir." Bu nedenle yurtdışına çıkış harcı 1 TL bile olsa anayasaya aykırı olduğu gibi, yurtdışına çıkış harcının ödenmemesi gerekçesiyle vatandaşın yurtdışına çıkışının engellenmesi de Anayasaya ve İnsan Haklarına aykırıdır. 492 sayılı Harçlar Kanununda yer alan "Karar ve İlâm Harcı ödenmedikçe ilgiliye ilam verilmez.” şeklindeki düzenlemenin hak arama özgürlüğü önünde oluşturduğu engel ve bu kapsamda Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin (AİHM) 26 Haziran 2007 tarih ve 25321/02 Başvuru no.’lu Ülger/Türkiye Kararı buna örnek olarak gösterilebilir. Nitekim bu düzenleme Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmiştir. Seyahat hürriyeti harç ödenmesi şartına bağlanamayacağı gibi ceza kovuşturması dışında da kısıtlanamaz.
