01/06/2026
#เจ้าหนี้กองมรดกต้องฟ้องภายใน 1 ปีนับแต่รู้การตายของเจ้ามรดกจริงหรือไม่ ศึกษาหลักอายุความตามกฎหมายมรดกและภาระการพิสูจน์ในการต่อสู้คดี
โจทก์ฟ้องขอให้จำเลยคืนต้นฉบับโฉนดที่ดินเลขที่ 4852 หรือหากสูญหายหรือถูกทำลาย ให้ศาลมีคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนาเพื่อออกใบแทนโฉนด ส่วนจำเลยให้การว่าที่ดินพิพาทเป็นทรัพย์ที่นายกลิ่นตกลงขายและมอบโฉนดให้แล้ว จึงฟ้องแย้งขอให้ผู้จัดการมรดกโอนกรรมสิทธิ์ที่ดินให้แก่ตน หรือชำระเงิน 250000 บาทพร้อมดอกเบี้ยแทน
ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้องโจทก์และให้โอนที่ดินแก่จำเลย แต่ศาลอุทธรณ์ภาค 5 พิพากษากลับ ให้จำเลยคืนโฉนดแก่ผู้จัดการมรดกและยกฟ้องแย้ง จำเลยจึงฎีกา
ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ข้อเท็จจริงยุติแล้วว่านายกลิ่นได้ตกลงขายที่ดินพิพาทและมอบโฉนดให้จำเลยแล้ว ปัญหาที่ต้องวินิจฉัยจึงเหลือเพียงว่าฟ้องแย้งของจำเลยขาดอายุความหรือไม่ โดยกฎหมายกำหนดว่าอายุความ 1 ปี ให้นับแต่วันที่เจ้าหนี้ได้รู้หรือควรจะได้รู้ถึงความตายของเจ้ามรดก มิใช่นับจากวันถึงแก่ความตายโดยตรง
แม้โจทก์จะอ้างว่าจำเลยฟ้องแย้งเกิน 1 ปี นับแต่นายกลิ่นถึงแก่ความตาย แต่ไม่ได้พิสูจน์ว่าจำเลยได้รู้หรือควรจะได้รู้ถึงการตายตั้งแต่เมื่อใด ขณะที่ข้อเท็จจริงปรากฏว่าจำเลยไปขอคัดสำเนาเอกสารการตายของนายกลิ่นจากทางราชการเมื่อวันที่ 30 สิงหาคม 2564 และดำเนินการทางศาลหลังจากนั้น อีกทั้งนายกลิ่นมิใช่ญาติหรือบุคคลใกล้ชิดของจำเลย จึงไม่มีเหตุให้ถือว่าจำเลยควรทราบเรื่องการตายก่อนวันดังกล่าว
ศาลฎีกาจึงรับฟังว่าจำเลยทราบเรื่องการตายของนายกลิ่นอย่างช้าที่สุดเมื่อวันที่ 30 สิงหาคม 2564 และเมื่อยื่นคำให้การพร้อมฟ้องแย้งวันที่ 20 มกราคม 2565 จึงยังไม่เกิน 1 ปี นับแต่วันที่ได้รู้หรือควรจะได้รู้ถึงความตายของเจ้ามรดก ฟ้องแย้งจึงไม่ขาดอายุความ
เมื่อข้อเท็จจริงรับฟังได้ว่านายกลิ่นขายที่ดินพิพาทให้จำเลยแล้ว แต่ถึงแก่ความตายก่อนจดทะเบียนโอนกรรมสิทธิ์ ผู้จัดการมรดกจึงมีหน้าที่ดำเนินการโอนที่ดินให้แก่จำเลยแทนเจ้ามรดก ศาลฎีกาจึงพิพากษากลับ ให้ยกฟ้องโจทก์ และให้โจทก์ในฐานะผู้จัดการมรดกโอนที่ดินโฉนดเลขที่ 4852 ให้แก่จำเลย หากไม่ปฏิบัติตามให้ถือเอาคำพิพากษาแทนการแสดงเจตนา โดยผู้จัดการมรดกไม่ต้องรับผิดเกินกว่าทรัพย์มรดกของนายกลิ่น และให้ค่าฤชาธรรมเนียมทั้งสามศาลเป็นพับ
https://www.peesirilaw.com/%E0%B8%AD%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B8%B8%E0%B8%84%E0%B8%A7%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B8%9F%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%A3%E0%B9%89%E0%B8%AD%E0%B8%87%E0%B8%84%E0%B8%94%E0%B8%B5/inheritance-claim-prescription-period-8829-2568.html