03/03/2020
นิติกรรมการกู้ยืมเงินที่ลูกหนี้มอบบัตรอิเล็กทรอนิกส์ (บัตร ATM) ให้เจ้าหนี้ไว้
เพื่อนําออกใช้และใช้เบิกถอนเงินสดชําระหนี้กู้ยืมนั้น จะถือว่าเป็นความผิดตาม
ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๒๖๙/๕, ๒๖๙/๖, ๒๖๙/๗ หรือไม่
คําชี้ขาดความเห็นแย้งที่ ๙๔/๒๕๖๑
ป.อ. ความผิดเกี่ยวกับบัตรอิเล็กทรอนิกส์ (มาตรา ๒๖๙/๕, ๒๖๙/๖, ๒๖๙/๗)
ป.พ.พ. โมฆะกรรม, การชําระหนี้, ห้ามคิดดอกเบี้ยเกินอัตรา (มาตรา ๑๗๓, ๓๒๑, ๖๕๔)
พ.ร.บ. ห้ามเรียกดอกเบี้ยเกินอัตรา พ.ศ. ๒๕๖๐ (มาตรา ๔)
ความผิดฐานมีไว้เพื่อนําออกใช้และใช้บัตรอิเล็กทรอนิกส์ของผู้อื่นโดยมิชอบ ในประการ
ที่น่าจะก่อให้เกิดความเสียหายแก่ผู้อื่นหรือประชาชน โดยเป็นการกระทําเกี่ยวกับบัตร
อิเล็กทรอนิกส์ที่ผู้ออกได้ออกให้แก่ผู้มีสิทธิใช้เพื่อประโยชน์ในการชําระค่าสินค้า ค่าบริการ
หรือหนี้อย่างอื่นแทนการชําระด้วยเงินสด หรือใช้เบิกถอนเงินสด ตามประมวลกฎหมายอาญา
มาตรา ๒๖๙/๕, ๒๖๙/๖, ๒๖๙/๗ นั้น ต้องเป็นการมีบัตรอิเล็กทรอนิกส์ของผู้อื่นไว้เพื่อนําออกใช้
โดยมิชอบด้วยกฎหมาย หรือไม่มีสิทธิอันจะอ้างกฎหมายได้
คดีนี้ข้อเท็จจริงได้ความว่า ผู้ต้องหาประกอบธุรกิจสินเชื่อส่วนบุคคลภายใต้การกํากับ
โดยไม่ได้รับอนุญาต และเรียกดอกเบี้ยเกินอัตราที่กฎหมายกําหนดไว้ โดยการประกอบธุรกิจ
ดังกล่าวผู้ต้องหาได้รับมอบสมุดบัญชีเงินฝากพร้อมบัตรอิเล็กทรอนิกส์ (บัตร ATM) ของลูกหนี้
เพื่อนําบัตรอิเล็กทรอนิกส์ออกใช้และใช้เบิกถอนเงินสดเพื่อหักชําระหนี้เงินกู้ด้วยความสมัครใจ
และยินยอมของลูกหนี้ แม้นิติกรรมการกู้ยืมจะคิดดอกเบี้ยเกินอัตราที่กฎหมายกําหนดไว้
อันเป็นการฝ่าฝืนพระราชบัญญัติห้ามเรียกดอกเบี้ยเกินอัตรา พ.ศ. ๒๕๖๐ มาตรา ๔
ประกอบประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๖๕๔ ก็ตาม แต่เฉพาะนิติกรรมการกู้ยืม
ส่วนที่เป็นดอกเบี้ยเท่านั้นที่ตกเป็นโมฆะ ส่วนเงินต้นซึ่งเป็นหนี้ประธานยังคงสมบูรณ์อยู่
สามารถบังคับได้ตามกฎหมาย ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๑๗๓ (ตามนัย
คําพิพากษาศาลฎีกาที่ ๔๓๗๒/๒๕๔๕)
และการที่ผู้ต้องหาในฐานะเจ้าหนี้ได้นําบัตร
อิเล็กทรอนิกส์ (บัตร ATM) ที่ลูกหนี้มอบสิทธิในการถอนเงินออกใช้เบิกถอนเงินสดออกจาก
บัญชีของผู้กู้เพื่อหักชําระหนี้เมื่อหนี้ถึงกําหนดชําระแล้ว จึงถือว่าเป็นการชําระหนี้อย่างอื่นซึ่ง
ผู้ต้องหาในฐานะเจ้าหนี้ได้ยอมรับแล้ว ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา ๓๒๑
(ตามนัยคําพิพากษาศาลฎีกาที่ ๔๖๔๓/๒๕๓๙) ดังนั้น ผู้ต้องหาจึงมีสิทธิมีไว้เพื่อนําออกใช้
และใช้บัตรอิเล็กทรอนิกส์ (บัตร ATM) ที่ผู้ออกได้ออกให้แก่ผู้มีสิทธิใช้เพื่อได้ใช้ประโยชน์
ในการชําระค่าสินค้า ค่าบริการ หรือหนี้อื่นแทนการชําระหนี้ด้วยเงินสด หรือใช้เบิกถอนเงินสด
การกระทําของผู้ต้องหาจึงไม่เป็นความผิดตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา ๒๖๙/๕,
๒๖๙/๖, ๒๖๙/๗