04/09/2021
ความสมดุลของสัญญา (Balance of Contract)
อย่างที่เราทราบกันดีสัญญาคือ ข้อตกลงของคู่สัญญาที่มีความประสงค์ในการผูกสัมพันธ์กันทางกฎหมาย ซึ่ง เมื่อ คู่สัญญาทั้งสองฝ่ายมีเจตนาตรงกันจึงจำเป็นต้องใช้นักกฎหมายของบริษัทในการมาทำ “สัญญาระหว่างกัน” โดยฝ่ายที่หนึ่งอาจเป็นผู้ร่างสัญญา และ อีกฝ่ายหนึ่งเป็นผู้ตรวจร่างก็ได้ หรือ ทั้งสองฝ่ายจะร่างข้อตกลงของตนเองและนำมารวมกันเป็นสัญญาก็ย่อมได้
ซึ่งในสัญญา ก็จะประกอบด้วยหลักสำคัญคือ หลัก 5 W “What, When, Where, Why, Who” และก็ดูข้อกฎหมายของสัญญานั้นเพื่อป้องกันข้อตกลงที่ผิดกฎหมาย
แต่ที่สำคัญ และ เป็นหน้าที่หลักของนักกฎหมายของบริษัทคือ “ความสมดุลของสัญญา (Balance of Contract)” ซึ่งหมายถึงความสมดุลระหว่างสิทธิและหน้าที่ของแต่ละฝ่ายในสัญญาจะต้องมีความสมดุลระหว่างกัน ไม่มีฝ่ายไหนที่ได้เปรียบไปกว่ากัน เป็นต้น
ขออนุญาตยกตัวอย่างกรณีความผิดพลาดล่าสุดที่ผมเจอมาและลูกค้ามาปรึกษาผม “บริษัท A และ บริษัท B ตกลงทำสัญญาร่วมทุนกัน โดย A ตกลงว่าจะเอาเงินลงทุนมาให้ B ก่อน เพื่อให้ B นำเงินก่อนนี้ทำเป็น Bank guarantee เพื่อไปประมูลงานมา โดย B ได้แจ้งว่า เงินก้อนนี้จะต้องออกเป็น Bank guarantee ของ B นะ เพื่อการประมูล และ B จะไม่ส่งมอบเงินคืน เพราะถือว่าเป็นการลงทุนร่วมกัน โดย B รับรองเป็นวาจาว่าได้งานแน่นอน (แค่ฟังก็แปลกๆ)
ต่อมา A เลยทำสัญญา กับ B ไว้ เป็นลักษณะเงื่อนไขบังคับก่อนสัญญาร่วมทุน (คือเป็นสัญญาที่ทำก่อนจะร่วมทุนกัน) โดย A ให้นักกฎหมายบริษัท A เป็นผู้ร่าง ปรากฏว่า ในสัญญาไม่ได้ระบุว่า “ถ้าประมูลแล้วไม่ได้งาน B จะต้องคืนเงิน A” ต่อมา B ประมูลงานไม่ได้ และ ไม่ยอมคืนเงินให้แก่ A โดยอ้างว่า B ไม่ต้องคืนเงินเพราะเงินนี้ B มีสิทธิจะเอาไปประมูลงานอื่นๆ ต่อ เพราะในสัญญาไม่ได้กำหนดว่า ต้องคืนเงินเมื่อไหร่ หรือ เงื่อนไขใด มีเพียงว่า “A มอบเงินทุนให้ B ไปประมูลงาน เท่านั้น”
จากกรณีนี้ จะเห็นได้ว่า ความผิดพลาดของนักกฎหมายของบริษัท เพียงนิดเดียว นำพาบริษัทมาเจอกับเรื่องปวดหัวทันที (ผมจะไม่พูดเรื่องหากฟ้องคดีจะชนะหรือไม่ชนะ นะครับ)
อีกอย่างที่เห็นได้จากกรณีนี้คือ นักกฎหมายของบริษัท ไม่ดูเรื่องความสมดุลของสัญญา คือ ถ้าเขานำหลักนี้มาตรวจร่างสัญญา เขาจะรู้ได้ทันทีว่า “เงินที่บริษัทต้องจ่ายไป บริษัทต้องมีวิธีได้คืนตามสัญญา เพราะถ้าไม่ใส่เงื่อนไขการได้เงินคืนไว้ ก็จะกลายเป็นภาระที่มากเกินไปของบริษัท ซึ่งเป็นภาระที่มากกว่าคู่สัญญา”
ก็หวังว่าบทความนี้จะเป็นประโยชน์กับหลายๆท่านที่กำลังจะทำสัญญาการค้า หรือ สัญญาอื่นทางแพ่งนะครับ สุดท้ายขออนุญาตขอบคุณ บริษัทลูกค้าที่น่ารัก ที่ให้ผมนำเรื่องนี้มาแชร์ไว้ในเพจเป็นอุทาหรณ์ให้แก่ท่านอื่นๆ โดยผมหวังว่าทางลูกค้าเองจะสามารถแก้ไขข้อผิดพลาดได้ในที่สุดนะครับ
#การรักษาผลประโยชน์ของท่านคืองานของเรา
