21/04/2026
ยาน Voyager 1 และ 2 ใช้พลังงานอะไร ทำไมยานอวกาศของ NASA ถึงยังสามารถทำงานได้ แม้จะออกเดินทางจากโลกไปนานเกือบ 50 ปีแล้วก็ตาม?
ปกติแล้ว ยานอวกาศมักใช้พลังงานจากแผงโซลาร์เซลล์ แต่เพราะยานอวกาศทั้งสองของโครงการ Voyager มีภารกิจเดินทางออกจากระบบสุริยะ ซึ่งเมื่อออกไปไกลเท่าไหร่ แสงจากดวงอาทิตย์จะอ่อนลงจนแทบไม่ต่างจากดาวฤกษ์ดวงอื่น ทำให้ไม่สามารถนำไปผลิตไฟฟ้าให้กับยานได้อย่างมีประสิทธิภาพเพียงพอ
ด้วยเหตุเช่นนี้ NASA จึงตัดสินใจใช้เครื่องผลิตไฟฟ้าด้วยความร้อนจากไอโซโทปรังสี หรือ Radioisotope Thermoelectric Generator (RTG) ที่ใช้การสลายตัวของสารกัมมันตรังสี ซึ่งมีการปล่อยพลังงานความร้อนออกมาอย่างต่อเนื่อง โดยลดลงอย่างช้า ๆ ตามครึ่งชีวิตของสารกัมมันตรังสีนั้น
อุปกรณ์ RTG บนยาน Voyager 1 และ 2 มีการใช้พลูโตเนียม-238 ซึ่งมีค่าครึ่งชีวิตประมาณ 87 ปี โดยความร้อนจากการสลายตัวของพลูโตเนียม-238 จะถูกแปลงเป็นพลังงานไฟฟ้าผ่านอุปกรณ์ Thermocouples เพื่อนำไปให้พลังงานกับส่วนต่าง ๆ ของยานอวกาศ ในขณะที่ความร้อนส่วนเกินยังสามารถทำหน้าที่เป็นฮีตเตอร์เพื่อรักษาอุณหภูมิของยานได้อีกด้วย
แต่เพราะ RTG ไม่ได้มีพลังงานให้ใช้สอยได้อย่างไม่จำกัด ทำให้ NASA ได้สั่งปิดอุปกรณ์ต่าง ๆ ที่ไม่จำเป็น รวมถึงปรับแผนการบริหารพลังงานอย่างมีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น เพื่อยืดอายุให้ยาน Voyager 1 ยังทำงานได้ในปี 2030 โดยมีอุปกรณ์สำรวจทางวิทยาศาสตร์อย่างน้อย 1 ชิ้นที่เปิดอยู่ ระหว่างออกห้วงอวกาศระหว่างดาวฤกษ์ พรหมแดนที่ไม่เคยมียานลำไหนเคยเดินทางไปถึงมาก่อน
ล่าสุด NASA ได้สั่งปิดอุปกรณ์ตรวจวัดอนุภาคมีประจุพลังงานต่ำ บนยาน Voyager 1 เพิ่มไปอีก 1 ตัว ทำให้ตอนนี้มีเพียงงอุปกรณ์ตรวจวัดสนามแม่เหล็ก กับระบบย่อยที่ใช้ในการตรวจวัดคลื่นพลาสมาที่ยังคงทำงานอยู่ จากอุปกรณ์สำรวจทางวิทยาศาสตร์รวม 10 ตัว ที่ถูกติดตั้งไปตั้งแต่ออกเดินทาง โดยหวังว่าการสั่งปิดอุปกรณ์ครั้งนี้ จะยืดอายุภารกิจออกไปได้อีก 1 ปีเป็นอย่างน้อย
#อวกาศน่ารู้
