เดอะ ล้านนา ลีเกิล - รับปรึกษาและว่าความทั่วราชอาณาจักร

09/06/2025

เมื่อคดีมีมูล⚖️⚠️‼️

📍 เกร็ดความรู้...สู้ทุจริต‼
รู้ไว้… ไม่ตื่นตระหนก! หากวันหนึ่งคุณได้รับหนังสือให้ไปรายงานตัวต่อพนักงานอัยการ ศาล หรือผู้ว่าคดีและคณะ อย่าเพิ่งตกใจ นี่คือขั้นตอนสำคัญในกระบวนการหลังจากคณะกรรมการ ป.ป.ช. มีมติว่ามีมูลความผิดทางอาญาแล้ว

การเตรียมตัวเมื่อได้รับหนังสือให้ไปรายงานตัว
1.กรณีได้รับหนังสือให้ไปรายงานตัวต่อพนักงานอัยการหรือศาล
เมื่อผู้ถูกกล่าวหาได้รับหนังสือให้ไปรายงานตัวต่อพนักงานอัยการหรือศาลหมายความได้ว่า คณะกรรมการ ป.ป.ช. ได้ดำเนินการไต่สวนคดีที่มีโทษทางอาญาตามฐานความผิดที่อยู่ในหน้าที่และอำนาจ และคณะกรรมการ ป.ป.ช. ได้พิจารณาแล้วมีมติว่า การกระทำของผู้ถูกกล่าวหามีมูลความผิดทางอาญาเรียบร้อยแล้ว
ทั้งนี้ หนังสือเชิญให้ไปรายงานตัวต่อพนักงานอัยการหรือศาลดังกล่าวจะปรากฏรายละเอียดต่าง ๆ ได้แก่ วัน เวลา และสถานที่ และรายละเอียดของเอกสารหรือข้อมูลที่จะต้องจัดเตรียมเพื่อใช้ประกอบการรายงานตัวต่อพนักงานอัยการหรือศาล รวมถึงหลักประกันสำหรับกรณีที่ผู้ถูกกล่าวหาประสงค์จะขอปล่อยชั่วคราว และทนายความสำหรับการต่อสู้คดี ซึ่งโดยทั่วไปในทางปฏิบัติ วันและเวลาที่กำหนดไว้ในหนังสือเชิญดังกล่าว ถือเป็นวันเวลาที่อัยการสูงสุดจะนำตัวผู้ถูกกล่าวหาไปส่งฟ้องคดีต่อศาลที่มีเขตอำนาจด้วย

2.กรณีมีหนังสือให้ไปรายงานตัวต่อผู้ว่าคดีและคณะ
กรณีที่ผู้ถูกกล่าวหาได้รับหนังสือให้ไปรายงานตัวต่อผู้ว่าคดีและคณะถือเป็นกรณีที่คณะกรรมการ ป.ป.ช. ดำเนินการไต่สวนหรือสอบสวนหรือตรวจสอบการกระทำที่อยู่ในหน้าที่และอำนาจ และได้พิจารณาแล้วมีมติ ในกรณีดังต่อไปนี้
(1) ในคดีความผิดทางอาญาที่คณะกรรมการร่วมไม่อาจหาข้อยุติได้ และคณะกรรมการ ป.ป.ช. ได้พิจารณาแล้วมีมติเห็นสมควรให้ฟ้องคดีเอง
(2) ผู้มีหน้าที่ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สินจงใจไม่ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สิน หรือจงใจยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินหรือหนี้สินด้วยข้อความอันเป็นเท็จ หรือปกปิดข้อเท็จจริงที่ควรแจ้งให้ทราบ และมีเจตนาไม่แสดงที่มาแห่งทรัพย์สินหรือหนี้สิน ซึ่งเป็นคดีที่มีโทษทางอาญา
กรณีดังกล่าวข้างต้น เป็นคดีที่พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. 2561กำหนดให้คณะกรรมการ ป.ป.ช. มีหน้าที่และอำนาจในการยื่นคำร้องหรือคำขอต่อศาลที่มีเขตอำนาจเอง ซึ่งหากเมื่อผู้ถูกกล่าวหาได้รับหนังสือให้ไปรายงานตัวแล้ว ให้ผู้ถูกกล่าวหาตรวจสอบวัน เวลา และสถานที่ให้ละเอียดรอบคอบ
ทั้งนี้ หนังสือให้ไปรายงานตัวดังกล่าวจะระบุเอกสาร หลักประกัน หรือทนายความเพื่อประโยชน์ในการต่อสู้คดีเช่นเดียวกับคดีที่มีโทษทางอาญา

3.กรณีที่ผู้ถูกกล่าวหาไม่ต้องไปรายงานตัว
ลักษณะของคดีที่อยู่ในหน้าที่และอำนาจของคณะกรรมการ ป.ป.ช. กรณีที่คณะกรรมการ ป.ป.ช. ได้พิจารณาแล้วมีมติดังต่อไปนี้ ผู้ถูกกล่าวหาจะไม่ได้รับหนังสือให้ไปรายงานตัว เนื่องจากลักษณะคดีเป็นคดีแพ่ง คดีปกครอง หรือคดีรัฐธรรมนูญ ซึ่งผู้ถูกกล่าวหาจะทราบว่าตนถูกดำเนินคดีก็เมื่อได้รับสำเนาคำฟ้อง หรือสำเนาคำร้องแล้ว ได้แด้แก่
(1) คดีผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ หรือผู้ดำรงตำแหน่งในองค์กรอิสระ ร่ำรวยผิดปกติ ซึ่งจะต้องฟ้องคดีต่อศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง หรือเจ้าหน้าที่ของรัฐร่ำรวยผิดปกติ ซึ่งจะต้องฟ้องคดีต่อศาลอาญาคดีทุจริตและประพฤติมิชอบ
(2) คดีผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ หรือผู้ดำรงตำแหน่งในองค์กรอิสระ ฝ้าฝืนหรือไม่ปฏิบัติตามมาตรฐานทางจริยธรรมอย่างร้ายแรง ซึ่งจะต้องฟ้องต่อศาลฎีกา
(3) คดีเจ้าหน้าที่ของรัฐจัดทำโครงการหรืออนุมัติหรือจัดสรรเงินงบประมาณโดยรู้ว่าฝ่าฝืนบทบัญญัติตามมาตรา 144 วรรคสี่ ของรัฐธรรมนูญ ซึ่งจะต้องยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญเพื่อวินิจฉัย
ทั้งนี้ คดีประเภทดังที่กล่าวมาข้างต้นนี้ ผู้ถูกกล่าวหาจะมิได้รับหนังสือให้ไปรายงานตัวต่อพนักงานอัยการ ผู้ว่าคดี หรือศาล ผู้ถูกกล่าวหาจะทราบว่ามีการฟ้องคดีเมื่อได้รับสำเนา
คำฟ้อง คำร้อง จากศาลที่มีเขตอำนาจ โดยคดีตาม (1) อาจเป็นได้ทั้งกรณีที่อัยการสูงสุดเป็นโจทก์ฟ้องผู้ถูกกล่าวหาหรือคณะกรรมการ ป.ป.ช. ดำเนินการฟ้องคดีเองก็ได้ ส่วนคดีตาม (2) และ (3) เป็นคดีที่กฎหมายกำหนดให้คณะกรรมการ ป.ป.ช. เป็นผู้ดำเนินการฟ้องหรือยื่นคำร้องเอง
ดังนั้น หากผู้ถูกกล่าวหายังไม่ได้รับสำเนาคำฟ้องหรือสำเนาคำร้อง และอยากทราบว่าเรื่องกล่าวหาของตนอยู่ในขั้นตอนใด ผู้ถูกกล่าวหาสามารถประสานไปยังสำนักงาน ป.ป.ช.สำนักงาน ป.ป.ช. ภาค หรือสำนักงาน ป.ป.ช. ประจำจังหวัดที่รับผิดชอบ หรือสำนักงานอัยการคดีปราบปรามการทุจริตที่รับผิดชอบ แล้วแต่กรณี

31/05/2025

📍 เกร็ดความรู้...สู้ทุจริต‼
⚖️ รู้ไว้! “สิทธิ” ของคุณ เมื่อถูกเชิญไปรับทราบข้อกล่าวหา การไปรับทราบข้อกล่าวหา ไม่ได้หมายความว่าคุณหมดสิทธิ!ในกระบวนการยุติธรรม ผู้ถูกกล่าวหายังมีสิทธิสำคัญหลายประการ ที่สามารถใช้เพื่อปกป้องตัวเอง และรักษาความยุติธรรมให้เกิดขึ้น
ซึ่งผู้ถูกกล่าวหาจะมีสิทธิ์อะไรบ้างไปติดตามกันได้เลยครับ

สิทธิของผู้ถูกกล่าวหาเมื่อไปรับทราบข้อกล่าวหา

(1) สิทธิในการนำทนายความหรือบุคคลที่ตนไว้วางใจเข้าร่วมการรับทราบข้อกล่าวหา
ในการรับทราบข้อกล่าวหา หากผู้ถูกกล่าวหาเห็นว่าเพื่อประโยชน์ในการรับทราบข้อกล่าวหา ชี้แจงแก้ข้อกล่าวหา หรือดำเนินการที่เกี่ยวข้องในคดีต่อไป ผู้ถูกกล่าวหาจะนำทนายความหรือบุคคลที่ตนไว้วางใจเข้าร่วมรับฟังการรับทราบข้อกล่าวหาก็ได้ แต่สามารถนำทนายความหรือบุคคลที่ตนไว้วางใจเข้าร่วมรับฟังการรับทราบข้อกล่าวหาได้ไม่เกิน 3 คน โดยสามารถแจ้งต่อพนักงานเจ้าหน้าที่ก่อนเริ่มการรับทราบข้อกล่าวหาหรือระหว่างรับทราบข้อกล่าวหาก็ได้

(2) สิทธิในการคัดค้านบุคคลที่ร่วมดำเนินการไต่สวน
ก. คดีอาญา คดีร่ำรวยผิดปกติ คดีมาตรฐานจริยธรรม คดีการขัดกันแห่งผลประโยชน์ และคดีฝ่าฝืนมาตรา 144 ของรัฐธรรมนูญ
ในวันรับทราบข้อกล่าวหา ผู้ถูกกล่าวหาจะต้องตรวจสอบและพิจารณารายชื่อบุคคลที่อยู่ในบันทึกการแจ้งข้อกล่าวหา บุคคลที่มีรายชื่อเป็นกรรมการ กรรมการไต่สวน หัวหน้าพนักงานไต่สวน พนักงานไต่สวน ผู้ช่วยพนักงานไต่สวน หรือพนักงานเจ้าหน้าที่ที่ร่วมดำเนินการไต่สวน มีเหตุที่จะต้องคัดค้านหรือไม่
เหตุใดตามที่พระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. 2561 มาตรา 56 กำหนด ให้ผู้ถูกกล่าวหามีหนังสือแจ้งมายังสำนักงาน ป.ป.ช. ทันที ทั้งนี้ เพื่อให้คณะกรรมการ ป.ป.ช. หรือผู้ที่คณะกรรมการ ป.ป.ช. มอบหมาย พิจารณาว่ามีเหตุตามที่คัดค้านหรือไม่
ข. คดีจงใจไม่ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สิน หรือยื่นเท็จ หรือปกปิดข้อเท็จจริงที่ควรแจ้งให้ทราบ และมีเจตนาไม่แสดงที่มาแห่งทรัพย์สินหรือหนี้สิน
กฎหมายมิได้กำหนดหลักการคัดค้านกรรมการ ป.ป.ช. หรือพนักงานเจ้าหน้าที่ไว้ ดังนั้น ในคดีประเภทนี้ ผู้ถูกกล่าวหาจึงไม่มีสิทธิคัดค้านกรรมการ ป.ป.ช. หรือพนักงานเจ้าหน้าที่ผู้ตรวจสอบทรัพย์สิน

(3) สิทธิในการชี้แจงแก้ข้อกล่าวหาและเสนอพยานหลักฐาน
หากผู้ถูกกล่าวหาได้พิจารณาแล้วเห็นว่าตนเข้าใจข้อกล่าวหาได้ดี และประสงค์จะรับสารภาพหรือปฏิเสธข้อกล่าวหา โดยจะชี้แจงแก้ข้อกล่าวหาหรือนำเสนอพยานหลักฐานใดที่เป็นประโยชน์ต่อการพิจารณาของคณะกรรมการ ป.ป.ช. ในวันนัดแจ้งข้อกล่าวหาก็สามารถมอบพยานหลักฐานหรือแจ้งให้พนักงานเจ้าหน้าที่หรือคณะกรรมการ ป.ป.ช. ดำเนินการเรียกพยานบุคคลที่เห็นว่าสามารถพิสูจน์ข้อเท็จจริงที่เกี่ยวข้องได้ หรือจะให้สอบปากคำพยานที่ตนได้นำไปด้วยก็ได้ ทั้งนี้ ในการชี้แจงแก้ข้อกล่าวหานั้น ผู้ถูกกล่าวหาจะต้องดำเนินการให้แล้วเสร็จภายในระยะเวลาที่กำหนดไว้ในบันทึกการแจ้งข้อกล่าวหา ในการชี้แจงแก้ข้อกล่าวหา ผู้ถูกกล่าวหามีสิทธินำทนายความหรือบุคคลที่ตนไว้วางใจเข้าร่วมชี้แจงแก้ข้อกล่าวหาได้ไม่เกิน 3 คน
ในการชี้แจงแก้ข้อกล่าวหานั้น ผู้ถูกกล่าวหาจะต้องรักษาสิทธิในการนำเสนอพยานหลักฐานเพื่อพิสูจน์ข้อเท็จจริงที่ถูกต้องตรงตามความจริงที่เกิดขึ้น และจะต้องนำส่งพยานหลักฐานของตนต่อคณะกรรมการ ป.ป.ช. คณะกรรมการไต่สวน หัวหน้าพนักงานไต่สวน หรือพนักงานไต่สวนภายในระยะเวลาที่กำหนดไว้ในบันทึกการแจ้งข้อกล่าวหา และหากกรณีมีข้อขัดข้องที่ไม่อาจดำเนินการภายในกำหนดระยะเวลาดังกล่าวได้ จะต้องแจ้งต่อคณะกรรมการ ป.ป.ช. คณะกรรมการไต่สวน หรือคณะไต่สวนเบื้องต้นโดยเร็ว
อย่างไรก็ตาม แม้ผู้ถูกกล่าวหาจะมิได้ชี้แจงแก้ข้อกล่าวหา คณะกรรมการ ป.ป.ช. คณะกรรมการไต่สวน หรือคณะไต่สวนเบื้องต้น ยังคงมีหน้าที่ในการไต่สวนข้อเท็จจริงและพยานหลักฐานเพื่อพิสูจน์ข้อเท็จจริงที่ถูกต้องตรงตามความจริงที่เกิดขึ้น อันเป็นการดำเนินการในระบบไต่สวน ทั้งนี้ ในการพิจารณาของศาลในคดีทุจริตและประพฤติมิชอบซึ่งเป็นการพิจารณาคดีอาญาระบบไต่สวน พยานหลักฐานทั้งหมดเป็นพยานหลักฐานของศาล คู่ความมีหน้าที่เสมือนผู้ช่วยเหลือศาลในการแสวงหาข้อเท็จจริง ซึ่งในวันตรวจพยานหลักฐาน กรณีที่ผู้ถูกกล่าวหามิได้โต้แย้งพยานหลักฐานใด หรือมีการโต้แย้งแต่ไม่มีเหตุแห่งการโต้แย้งโดยชัดแจ้ง ศาลจะมีคำสั่งให้รับฟังพยานหลักฐานนั้นโดยไม่ต้องไต่สวนก็ได้ และผู้ถูกกล่าวหาอาจเสียสิทธิในการซักถามพยาน
ดังนั้น การชี้แจงแก้ข้อกล่าวหาโดยการปฏิเสธข้อกล่าวหา ผู้ถูกกล่าวหาจะต้องแสดงเหตุผลประกอบโดยชัดแจ้ง รวมถึงแสดงพยานหลักฐานเพื่อสนับสนุนข้ออ้างของตนให้ครบถ้วนถูกต้องทุกประเด็นตามข้อกล่าวหา ทั้งนี้ เพื่อประโยชน์ในการพิจารณาให้ความเป็นธรรมหรือใช้ในการต่อสู้คดีในชั้นศาลต่อไป การปฏิเสธข้อกล่าวหาโดยไม่แสดงเหตุผลประกอบหรือไม่ชี้แจงแก้ข้อกล่าวหาอาจทำให้เสียสิทธิในการต่อสู้คดีในชั้นศาลได้
หมายเหตุ
ในการพิจารณาคดีของศาลอาญาคดีทุจริตและประพฤติมิชอบกลาง ศาลอาญาคดีทุจริตและประพฤติมิชอบภาค ๑ - ภาค ๙ และศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง นั้น กฎหมายกำหนดให้ศาลใช้ระบบไต่สวน โดยนำสำนวนการไต่สวนของคณะกรรมการ ป.ป.ช. เป็นหลักในการพิจารณา ดังนั้น ผู้ถูกกล่าวหาจะต้องรักษาสิทธิในการชี้แจงแก้ข้อกล่าวหาและแสดงพยานหลักฐานให้ถูกต้องครบถ้วน

(4) สิทธิในการนำทนายความหรือบุคคลที่ตนไว้วางใจเข้าร่วมการให้ปากคำ
นอกจากการชี้แจงแก้ข้อกล่าวหาแล้ว กรณีที่ผู้ถูกกล่าวหาประสงค์จะเข้าให้ปากคำหรือถูกเชิญให้เข้าให้ปากคำที่เกี่ยวข้องกับเรื่องที่ถูกกล่าวหา ผู้ถูกกล่าวหามีสิทธินำทนายความหรือบุคคลที่ตนไว้วางใจไม่เกิน ๓ คน เข้าร่วมการให้ปากคำต่อคณะกรรมการ ป.ป.ช. คณะกรรมการไต่สวน หรือคณะไต่สวนเบื้องต้นได้เช่นเดียวกับการชี้แจงแก้ข้อกล่าวหา

(5) สิทธิในการขอตรวจพยานหลักฐานในสำนวน
ก. คดีอาญา คดีร่ำรวยผิดปกติ คดีมาตรฐานจริยธรรม คดีการขัดกันแห่งผลประโยชน์ และคดีฝ่าฝืนมาตรา 144 ของรัฐธรรมนูญ
ผู้ถูกกล่าวหามีสิทธิขอตรวจพยานหลักฐานในสำนวนคดีได้ โดยจะนำทนายความ หรือบุคคลที่ตนไว้วางใจไม่เกิน 3 คน เข้าตรวจพยานหลักฐานในสำนวน หรือกรณีมีเหตุจำเป็นที่ไม่สามารถเข้าตรวจพยานหลักฐานด้วยตนเอง ผู้ถูกกล่าวหาจะมอบอำนาจให้บุคคลอื่นเข้าตรวจพยานหลักฐานก็ได้ และจะจดบันทึกหรือคัดลอกเอกสารก็ได้
หมายเหตุ
คณะกรรมการไต่สวน หรือคณะไต่สวนเบื้องต้นจะอนุญาตให้ตรวจพยานหลักฐานได้เท่าที่ไม่กระทบกับความปลอดภัยของพยานบุคคล ผู้กล่าวหา ผู้เสียหาย ผู้ทำการร้อง ผู้ร้องทุกข์กล่าวโทษ ผู้ให้ถ้อยคำ หรือผู้ชี้ช่องแจ้งเบาะแส หรือกระทบต่อสาระสำคัญของพยานหลักฐานในคดี
ข. คดีจงใจไม่ยื่นบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินและหนี้สิน หรือยื่นเท็จ หรือปกปิดข้อเท็จจริงที่ควรแจ้งให้ทราบ และมีเจตนาไม่แสดงที่มาแห่งทรัพย์สินหรือหนี้สิน
กฎหมายมิได้กำหนดสิทธิดังกล่าวไว้ แต่คณะกรรมการ ป.ป.ช. หรือพนักงานเจ้าหน้าที่อาจพิจารณาให้เปิดเผยข้อมูลหรือข้อเท็จจริงได้ ภายใต้เงื่อนไขของมาตรา 36 แห่งพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการป้องกันและปราบปรามการทุจริต พ.ศ. 2561