ศูนย์พิทักษ์และฟื้นฟูสิทธิชุมชนท้องถิ่น(CPCR)

21/03/2026

20/03/2026

ปักหมุดวาระสำคัญ!!!!!

24 มี.ค. 2569 คณะอนุกรรมการศึกษาและปรับปรุงพระราชบัญญัติอุทยานแห่งชาติ พ.ศ. 2562 และพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2562 กำหนดลงพื้นที่จัดเวทีรับฟังความเห็นของประชาชนที่ได้รับผลกระทบจากการประกาศเขตอุทยานแห่งชาติ เขตห้ามล่าสัตว์ป่า และเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า ในพื้นที่ภาคเหนือ

ณ ห้องประชุมเทศบาลตำบลเชียงดาว อำเภอเชียงดาว จังหวัดเชียงใหม่ ตามข้อเรียกร้องของสมัชชาชุมชนคนอยู่กับป่า (สชป.) และ สหพันธ์เกษตรกรภาคเหนือ (สกน.) ที่ได้เรียกร้องต่อรัฐบาลตั้งแต่ต้นปี 2568

🔴สชป.-สกน. เตรียมลุยเวทีรับฟังความเห็นแก้ กม. ป่าอนุรักษ์ 24 มี.ค. 69 ชี้เดิมพันทวงคืนสิทธิชุมชน✊
คืบหน้า 1 ปี หลังชุมนุมใหญ่ สชป.-สกน. เตรียมชุมชนเข้าร่วมเวทีรับฟังความเห็นแก้กฎหมายป่าอนุรักษ์ 24 มี.ค. นี้ หลังกฎหมาย 2 ฉบับมรดก คสช. บังคับใช้กว่า 5 ปี สร้างผลกระทบวิถีชุมชน ด้านอนุกรรมการศึกษากฎหมายชี้ เป็นเดิมพันสำคัญทวงคืนสิทธิชุมชนและสิทธิชาติพันธุ์ ชวนร่วมสะท้อนปัญหา
24 มี.ค. 2569 คณะอนุกรรมการศึกษาและปรับปรุงพระราชบัญญัติอุทยานแห่งชาติ พ.ศ. 2562 และพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2562 มีกำหนดการลงพื้นที่จัดเวทีรับฟังความเห็นของประชาชนที่ได้รับผลกระทบจากการประกาศเขตอุทยานแห่งชาติ เขตห้ามล่าสัตว์ป่า และเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า ในพื้นที่ภาคเหนือ ณ ห้องประชุมเทศบาลตำบลเชียงดาว อำเภอเชียงดาว จังหวัดเชียงใหม่ ตามข้อเรียกร้องของสมัชชาชุมชนคนอยู่กับป่า (สชป.) และ สหพันธ์เกษตรกรภาคเหนือ (สกน.) ที่ได้เรียกร้องต่อรัฐบาลตั้งแต่ต้นปี 2568 ในสมัยรัฐบาล แพทองธาร ชินวัตร จนถึงรัฐบาล อนุทิน ชาญวีรกูล
พชร คำชำนาญ อนุกรรมการสัดส่วนภาคประชาชน กล่าวว่า คณะอนุกรรมการฯ ชุดนี้เป็นไปตามเจตนารมณ์ของประชาชนผู้เดือดร้อนจากการถูกเขตป่าอนุรักษ์ประกาศทับที่ต้องการให้แก้กฎหมายมรดกบาปจากยุคทวงคืนผืนป่าของรัฐบาลคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ซึ่งในขณะนั้น คสช. ได้ผลักดันกฎหมายโดยไม่ฟังเสียงของประชาชน จนทำให้เกิดสถานการณ์ความเดือดร้อนในพื้นที่ป่าอนุรักษ์ทั่วประเทศ ทั้งการบีบให้ต้องสูญเสียที่ดิน จำกัดการใช้ประโยชน์จากป่า การคุกคามจากเจ้าหน้าที่รัฐ รวมไปถึงการตรวจยึดที่ดินทำกินและจับกุมดำเนินคดี นอกจากนั้นยังมีพระราชกฤษฎีกา (พ.ร.ฎ.) ว่าด้วยการจัดการพื้นที่ป่าอนุรักษ์ออกมาซ้ำในปี 2567 จนเกิดการลุกฮือของกลุ่มชาติพันธุ์ ชนเผ่าพื้นเมือง และเกษตรรายย่อยทั่วภาคเหนือ
“การชุมนุมใหญ่ของ สชป. และ สกน. เมื่อปี 2568 นับเป็นอีกหนึ่งภาพประวัติศาสตร์การต่อสู้ของกลุ่มคนยากคนจนและชนเผ่าพื้นเมืองที่ไม่ยอมจำนนต่ออำนาจที่ไม่เป็นธรรมของรัฐ ตลอด 5 ปีของการบังคับใช้กฎหมายป่าอนุรักษ์นั้นสร้างผลกระทบอย่างกว้างขวางและเห็นรูปธรรมการกดขี่มากขึ้นเรื่อยๆ การปรับปรุงแค่กฎหมายลำดับรองอย่าง พ.ร.ฎ. จึงไม่เพียงพอ เพราะกฎหมายระดับ พ.ร.บ. นั้นมีปัญหาตั้งแต่หลักการที่ละเมิดสิทธิเสรีภาพของประชาชนตามรัฐธรรมนูญ คณะอนุกรรมการฯ จึงจัดกระบวนการรับฟังความเห็นของประชาชนโดยการลงพื้นที่จัดเวที 4 ภูมิภาค โดยเน้นการศึกษาผลกระทบจากกฎหมายทั้งฉบับ ไม่ใช่เพียงส่วนใดส่วนหนึ่งเท่านั้น ซึ่งจากเวทีที่ภาคตะวันตกและภาคอีสานประชาชนส่วนใหญ่เสนอให้เพิกถอนเขตป่าอนุรักษ์ออกจากพื้นที่ชุมชน” นายพชรกล่าว
อนุกรรมการภาคประชาชนยังย้ำว่าเวทีวันที่ 24 มี.ค. นี้มีความสำคัญอย่างยิ่ง เพราะเป็นวันครบรอบ 1 ปีการเคลื่อนไหวใหญ่ของ สชป. และ สกน. และทุกความเห็นที่เรียกร้องการรับรองสิทธิชุมชนในการจัดการที่ดินและทรัพยากรธรรมชาติ รวมถึงสิทธิของกลุ่มชาติพันธุ์ที่ถูกลดทอนลงไปจากกฎหมายป่าอนุรักษ์นั้นจะถูกบันทึกในเวทีและจัดทำเป็นรายงานเสนอคณะรัฐมนตรี ซึ่งคาดว่าจะมีประชาชนเข้าร่วมกว่า 1,000 คน
“ขอเชิญชวนพี่น้องประชาชนผู้ได้รับความเดือดร้อนร่วมสะท้อนความเห็นต่อคณะอนุกรรมการฯ เพื่อให้เราได้รับข้อมูลครบถ้วนที่สุด โดยเฉพาะประเด็นการละเมิดสิทธิชุมชนและสิทธิของกลุ่มชาติพันธุ์ที่แม้ขณะนี้จะมีพระราชบัญญัติคุ้มครองและส่งเสริมวิถีชีวิตกลุ่มชาติพันธุ์ พ.ศ. 2568 แล้ว แต่ก็ยังมีกฎหมายป่าอนุรักษ์ที่เนื้อหาขัดแย้งกันอยู่ ขอให้พลังการรวมกลุ่มเคลื่อนไหวของพี่น้องส่งแรงไปถึงรัฐบาลใหม่ให้เร่งเดินหน้าแก้ปัญหานี้เป็นวาระเร่งด่วน” พชรย้ำ
จากข้อมูลของกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ระบุว่ามีชุมชนที่ทับซ้อนกับเขตป่าอนุรักษ์ (อุทยานแห่งชาติ เขตห้ามล่าสัตว์ป่า และเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า) จำนวน 4,042 ชุมชน เป็นจำนวนราษฎร 314,784 ราย รวมเป็นเนื้อที่ประมาณ 4.27 ล้านไร่ และที่ดิน 466,307 แปลง (ข้อมูล ณ ปี 2567) รวมถึงมีแผนประกาศเขตป่าอนุรักษ์เพิ่มเติมอีกอย่างน้อย 23 แห่งทั่วประเทศ เนื้อที่ประมาณ 3,591,377 ไร่ (ข้อมูล ณ ปี 2566)
ทั้งนี้ คณะอนุกรรมการฯ ชุดนี้เกิดจากการเคลื่อนไหวของ สชป. และ สกน. ตั้งแต่วันที่ 24 มี.ค. – 1 เม.ย. 2568 ณ ศาลากลางจังหวัดเชียงใหม่และทำเนียบรัฐบาล ซึ่งกลุ่มประชาชนดังกล่าวได้เรียกร้องให้รัฐบาลแก้ไขปัญหาสิทธิในการจัดการที่ดินและทรัพยากรธรรมชาติที่ถูกละเมิดจากพระราชบัญญัติอุทยานแห่งชาติ พ.ศ. 2562 และพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ. 2562 จนเกิดเป็นบันทึกข้อตกลงร่วมกันระหว่าง สชป.-สกน. และตัวแทนรัฐบาล ได้แก่ ประเสริฐ จันทรรวงทอง รองนายกรัฐมนตรีที่กำกับดูแลกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมในขณะนั้น และมีมติคณะรัฐมนตรีวันที่ 1 เม.ย. 2568 รับรองบันทึกข้อตกลงดังกล่าว จึงได้มอบหมายให้คณะกรรมการนโยบายที่ดินแห่งชาติแต่งตั้งคณะอนุกรรมการฯ ชุดดังกล่าวขึ้นโดยมี ชูศักดิ์ ศิรินิล รองนายกรัฐมนตรีในขณะนั้นเป็นประธาน และเมื่อเปลี่ยนรัฐบาลได้มีการมอบหมาย บวรศักดิ์ อุวรรณโณ ปฏิบัติหน้าที่ประธานต่อไป
#สหพันธ์เกษตรกรภาคเหนือ #หยุดกฎหมายป่าปลอดคน #สมัชชาชุมชนคนอยู่กับป่า #มูลนิธิพัฒนาภาคเหนือ

19/03/2026

ขอเชิญติดตามรับชม IMN Live Special EP. #24 ตอน: 1 ปีแห่งการต่อสู้ "คนอยู่กับป่า" สู่ก้าวสำคัญ 24 มีนานี้ เราต้องทำอะไร? ในเวทีฟังความเห็นกฎหมายอุทยาน

ย้อนกลับไปเมื่อ 1 ปีที่แล้ว ได้เกิดการเคลื่อนไหวครั้งประวัติศาสตร์ของการรวมพลังพี่น้องชนเผ่าพื้นเมือง เกษตรกรรายย่อย และคนยากคนจน ในนาม “สมัชชาชุมชนคนอยู่กับป่า” และ “สหพันธ์เกษตรกรภาคเหนือ” เพื่อเรียกร้องการแก้ไขปัญหาความเดือดร้อนด้านที่ดินทำกิน โดยมีจุดยืนและข้อเรียกร้องสำคัญคือ "การหยุดพระราชกฤษฎีกาป่าอนุรักษ์ พร้อมเร่งแก้ไข พ.ร.บ.อุทยานแห่งชาติ และ พ.ร.บ.สงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า"

จากวันนั้นสู่วันนี้ การต่อสู้กำลังจะผลิดอกออกผล!

วันที่ 24 มีนาคม 2569 นี้ จะนับเป็นอีกหนึ่งก้าวแห่งความสำเร็จของพี่น้องผู้ออกมาเรียกร้องสิทธิ เมื่อรัฐบาลได้แต่งตั้งอนุกรรมการศึกษาและปรับปรุงกฎหมายขึ้น และจะมีการจัดเวทีรับฟังความคิดเห็นของประชาชนผู้เดือดร้อนจากกฎหมายป่าอนุรักษ์ทั่วภาคเหนือ

ประเด็นสำคัญใน Live ที่คุณไม่ควรพลาด:
• เจาะลึกความสำคัญของวันที่ 24 มีนาคม: ทำไมเวทีรับฟังความคิดเห็นครั้งนี้จึงชี้ชะตาวิถีชีวิตคนอยู่กับป่า?
• กางข้อเสนอภาคประชาชน: ทิศทางการแก้ไขกฎหมายป่าอนุรักษ์ที่เราต้องการคืออะไร?

รวมพลังก้าวต่อไป: พวกเราทุกคน ไม่ว่าจะเป็นคนในพื้นที่หรือแนวร่วม ควรต้องเตรียมตัวและร่วมกันทำอะไรในวันนั้น เพื่อให้เสียงของพวกเราดังที่สุด?

ร่วมพูดคุยและวิเคราะห์เจาะลึกโดยแขกรับเชิญสุดพิเศษ:
• คุณภัทรเดช เจริญกิจสุข - แกนนำชนเผ่าพื้นเมืองกลุ่มชาติพันธุ์ลีซู อ.เชียงดาว จ.เชียงใหม่
• คุณวิไลลักษณ์ เยอเบาะ - รองผู้อำนวยการสมาคมศูนย์รวมการศึกษาและวัฒนธรรมของชาวไทยภูเขาในประเทศไทย (IMPECT)
• คุณพชร คำชำนาญ - ผู้ช่วยผู้อำนวยการมูลนิธิพัฒนาภาคเหนือ

ดำเนินรายการโดย: พนม ทะโน

📌 พบกันวันเสาร์ที่ 21 มีนาคม 2569
⏰ เวลา 19.00 - 20.00 น.
📺 ถ่ายทอดสดผ่านทาง page: https://www.facebook.com/imnvoices

#สชป #มพน #สกน #สมัชชาชุมชนคนอยู่กับป่า #สหพันธ์เกษตรกรภาคเหนือ #ป่าปลอดคน #มรดกสงครามเย็น #หยุดพรฎป่าอนุรักษ์ #หยุดกฎหมายป่าปลอดคน #พรบอุทยาน #พรฎป่าอนุรักษ์ #พรบสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า #แก้ปัญหาที่ทำกิน #แก้ไขกฎหมาย #เชียงใหม่ #รองนายก #มติครม #ทำเนียบรัฐบาล #รัฐบาล #สมัชชามาทำเนียบ #กทม #ประชุมครม #แก้กฎหมาย #คนอยู่กับป่า #สิทธิที่ดินทำกิน #ชนเผ่าพื้นเมือง #ชาติพันธุ์ #แก้กฎหมายป่าอนุรักษ์

18/03/2026

ชวนมองมิติทางกฎหมาย : กรณีประกาศจังหวัดลำปางและประกาศสำนักจัดการทรัพยากรป่าไม้ที่ 3 (ลำปาง) เรื่อง “ห้ามเผาป่าหรือเข้าไปกระทำการใดๆในเขตป่าสงวนฯ”🚫
​
จากสถานการณ์ไฟป่าและหมอกควันในจังหวัดลำปางนำมาสู่ประกาศจังหวัดลำปาง เรื่อง การห้ามมิให้บุคคลใดบุคคลหนึ่งเผาป่าหรือเข้าไปกระทำการใดๆในเขตป่าในพื้นที่จังหวัดลำปาง ลงวันที่ 6 มีนาคม 2568 และประกาศสำนักจัดการทรัพยากรป่าไม้ที่ 3 (ลำปาง) เรื่อง การห้ามมิให้บุคคลใดบุคคลหนึ่งเผาป่าหรือเข้าไปกระทำการใดๆในเขตป่าสงวนแห่งชาติในพื้นที่จังหวัดลำปาง ลงวันที่ 10 มีนาคม 2569
​
ตามประกาศกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม เรื่อง การแต่งตั้งพนักงานเจ้าหน้าที่ควบคุมและรักษาป่าสงวนแห่งชาติ ตามมาตรา 25 แห่งพระราชบัญญัติป่าสงวนแห่งชาติ พ.ศ. 2507 พ.ศ. 2559 ​ ข้อ 3 บัญญัติว่า “แต่งตั้งให้ผู้ดำรงตำแหน่งต่อไปนี้ เป็นพนักงานเจ้าหน้าที่ผู้ควบคุมและรักษาป่าสงวนแห่งชาติตามพระราชบัญญัติป่าสงวนแห่งชาติ พ.ศ. 2507
3.1 กระทรวงมหาดไทย
(1) ผู้ว่าราชการจังหวัด
(2) นายอำเภอ
3.2 สำนักงานปลัดกระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม
(1) ผู้อํานวยการสำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัด
3.3 กรมป่าไม้
(1) อธิบดี
(2) ผู้อํานวยการสำนักจัดการทรัพยากรป่าไม้...”
​
ข้อ 4 บัญญัติว่า “ให้พนักงานเจ้าหน้าที่ตามข้อ 3 มีอำนาจหน้าที่ดำเนินการและปฏิบัติการตามมาตรา 25 แห่งพระราชบัญญัติป่าสงวนแห่งชาติ พ.ศ. 2507 ในเขตป่าสงวนแห่งชาติ ซึ่งอยู่ในพื้นที่ที่รับผิดชอบ”
​
จากประกาศทั้ง 2 ฉบับข้างต้น ผู้ว่าราชการจังหวัดลำปางและผู้อำนวยการสำนักจัดการทรัพยากรป่าไม้ที่ 3 จังหวัดลำปาง จึงเป็นพนักงานเจ้าหน้าที่ควบคุมและรักษาป่าสงวนแห่งชาติตามพระราชบัญญัติป่าสงวนแห่งชาติ พ.ศ. 2507 และมีอำนาจหน้าที่ดำเนินการและปฏิบัติการตามมาตรา 25 แห่งพระราชบัญญัติป่าสงวนแห่งชาติ พ.ศ. 2507 ในเขตป่าสงวนแห่งชาติ ซึ่งอยู่ในพื้นที่ที่รับผิดชอบตามประกาศกระทรวงฯดังกล่าว
​
อย่างไรก็ตาม การจะพิจารณาว่า ผู้ว่าราชการจังหวัดและผู้อำนวยการสำนักจัดการทรัพยากรป่าไม้ที่ 3 (ลำปาง) จะมีอำนาจในการออกประกาศจังหวัดและประกาศสำนักจัดการทรัพยากรป่าไม้ฯ เรื่อง การห้ามมิให้บุคคลหนึ่งบุคคลใดเผาป่าหรือเข้าไปกระทำใดๆในเขตป่าสงวนในพื้นที่จังหวัดลำปาง หรือไม่ จะต้องพิจารณาขอบเขตอำนาจที่กำหนดไว้ในบทบัญญัติมาตรา 25 แห่งพระราชบัญญัติป่าสงวนแห่งชาติ พ.ศ. 2507 เสียก่อน โดย มาตรา 25 บัญญัติว่า “เมื่อได้กำหนดป่าใดเป็นป่าสงวนแห่งชาติและรัฐมนตรีได้แต่งตั้งพนักงานเจ้าหน้าที่ผู้ควบคุมและรักษาป่าสงวนแห่งชาตินั้นแล้ว ให้พนักงานเจ้าหน้าที่มีอำนาจดังต่อไปนี้
​
(1) สั่งให้ผู้หนึ่งผู้ใดออกจากป่าสงวนแห่งชาติ หรือให้งดเว้นการกระทำใด ๆ ในเขตป่าสงวนแห่งชาติ ในกรณีที่มีข้อเท็จจริงปรากฏหรือเหตุอันควรสงสัยว่า มีการกระทำผิดตามพระราชบัญญัตินี้
​
(2) สั่งเป็นหนังสือให้ผู้กระทำผิดต่อพระราชบัญญัตินี้ รื้อถอน แก้ไขหรือทำประการอื่นใดแก่สิ่งที่เป็นอันตราย หรือสิ่งที่ทำให้เสื่อมสภาพในเขตป่าสงวนแห่งชาติภายในเวลาที่กำหนดให้
​
(3) ยึด ทำลาย รื้อถอน แก้ไขหรือทำประการอื่น เมื่อผู้กระทำผิดไม่ปฏิบัติตาม (2) ไม่ปรากฏตัวผู้กระทำผิดหรือรู้ตัวผู้กระทำผิดแต่หาตัวไม่พบ
ถ้าพนักงานเจ้าหน้าที่ได้ปฏิบัติการอย่างหนึ่งอย่างใดดังกล่าว และได้เสียค่าใช้จ่ายเพื่อการนั้น ให้ผู้กระทำผิดชดใช้หรือออกค่าใช้จ่ายนั้นทั้งหมด หรือให้พนักงานเจ้าหน้าที่นำทรัพย์สินที่ยึดไว้ได้ออกขายทอดตลาดหรือขายโดยวิธีอื่นตามที่เห็นสมควร เพื่อชดใช้ค่าใช้จ่ายนั้น และให้นำความในมาตรา 1327 แห่งประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์มาใช้บังคับแก่เงินที่ได้จากการขายทรัพย์สินนั้นโดยอนุโลม
​
(4) ดำเนินการอย่างหนึ่งอย่างใดที่เห็นสมควร ทั้งนี้ เพื่อป้องกันหรือบรรเทาความเสียหายแก่ป่าสงวนแห่งชาติในกรณีที่มีเหตุฉุกเฉิน”
​
เมื่อพิจารณาจากบทบัญญัติมาตรา 25 แห่งพระราชบัญญัติป่าสงวนแห่งชาติ พ.ศ.2507 ข้างต้นจะเห็นได้ว่า
1. บทบัญญัติมาตรา 25 (1) ให้อำนาจสั่งให้ผู้หนึ่งผู้ใดออกจากป่าสงวนแห่งชาติ หรือให้งดเว้นการกระทำใดๆ ในเขตป่าสงวนแห่งชาติ ในกรณีที่มีข้อเท็จจริงปรากฏหรือเหตุอันควรสงสัยว่า มีการกระทำผิดตามพระราชบัญญัตินี้ ซึ่งจะเห็นว่า อำนาจตาม (1) นี้ เป็นอำนาจที่ต้องปรากฏข้อเท็จจริงหรือเหตุอันควรสงสัยว่ามีการกระทำความผิด และเป็นการออกคำสั่งเฉพาะเจาะจงต่อผู้หนึ่งผู้ใดให้ออกไปจากป่าสงวนฯ ​ ไม่ใช่การให้อำนาจในการออกคำสั่งเป็นการทั่วไปต่อบุคคลโดยห้ามไม่ให้เข้าไปในเขตป่าสงวนฯ โดยไม่ปรากฏข้อเท็จจริงหรือเหตุอันควรสงสัยเสียก่อน
​
2. บทบัญญัติมาตรา 25 (2) สั่งเป็นหนังสือให้ผู้กระทำผิดต่อพระราชบัญญัตินี้ รื้อถอน แก้ไขหรือทำประการอื่นใดแก่สิ่งที่เป็นอันตราย หรือสิ่งที่ทำให้เสื่อมสภาพในเขตป่าสงวนแห่งชาติภายในเวลาที่กำหนดให้ บทบัญญัติ (2) นี้ เป็นการสั่งเป็นหนังสือให้ผู้กระทำความผิดให้รื้อถอน แก้ไขหรือทำประการอื่นใด เป็นการเฉพาะเจาะจง ไม่ได้เป็นอำนาจให้ออกคำสั่งเป็นการทั่วไปต่อบุคคลในพื้นที่จังหวัด
​
3. บทบัญญัติมาตรา 25 (3) ยึด ทำลาย รื้อถอน แก้ไขหรือทำประการอื่น เมื่อผู้กระทำผิดไม่ปฏิบัติตาม (2) ไม่ปรากฏตัวผู้กระทำผิดหรือรู้ตัวผู้กระทำผิดแต่หาตัวไม่พบ เป็นอำนาจสั่งเมื่อผู้กระทำความผิดไม่ปฏิบัติตาม (2) ซึ่งก็เป็นอำนาจสั่งเฉพาะเจาะเช่นเดียวกับมาตรา 25 (2) ไม่ใช่อำนาจสั่งเป็นการทั่วไป
​
4. บทบัญญัติมาตรา 25 (4) ดำเนินการอย่างหนึ่งอย่างใดที่เห็นสมควร ทั้งนี้ เพื่อป้องกันหรือบรรเทาความเสียหายแก่ป่าสงวนแห่งชาติในกรณีที่มีเหตุฉุกเฉิน ซึ่งเป็นกรณีเหตุฉุกเฉินที่จะทำให้เกิดความเสียหายแก่ป่าสงวนแห่งชาติ เป็นอำนาจในการดำเนินการอย่างหนึ่งอย่างใดต่อกรณีฉุกเฉินเท่านั้น
​
นอกจากนี้ บทบัญญัติมาตรา 25 แห่งพระราชบัญญัติป่าสงวนแห่งชาติ พ.ศ. 2507 ไม่ได้กำหนดวิธีการออกคำสั่งไว้เป็นการเฉพาะเอาไว้แต่อย่างใด ดังนั้นการใช้ดุลพินิจออกคำสั่งของพนักงานเจ้าหน้าที่จึงต้องระบุให้ชัดเจนว่าจะใช้อำนาจตามบทบัญญัติมาตรา 25 อนุหรือวงเล็บใด และการออกประกาศห้ามบุคคลเป็นการทั่วไปทั้งจังหวัด โดยไม่ปรากฏข้อเท็จจริงที่ชัดเจนว่ามีการกระทำความผิดเกิดขึ้นอย่างไร หรือมีกรณีเหตุฉุกเฉินใด เกิดขึ้น ณ บริเวณใดของพื้นที่ป่าสงวนแห่งชาติของจังหวัดลำปาง แต่กลับใช้อำนาจออกประกาศคำสั่งห้ามบุคคลเป็นการทั่วไปทั้งจังหวัดลำปาง ถือเป็นการใช้อำนาจเกินกว่าที่กฎหมายบัญญัติให้อำนาจไว้ จึงเป็นการออกประกาศที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย
​
ประกอบกับรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560 มาตรา 43 ได้บัญญัติรับรองสิทธิของบุคคลและชุมชนในการจัดการและใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติไว้ และมาตรา 57 (2) บัญญัติให้เป็นหน้าที่ของรัฐที่ต้องอนุรักษ์ คุ้มครอง บำรุงรักษา ฟื้นฟู บริหารจัดการ และใช้หรือจัดให้มีการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม และความหลากหลายทางชีวภาพ ให้เกิดประโยชน์อย่างสมดุลและยั่งยืน โดยต้องให้ประชาชนและชุมชนในท้องถิ่นที่เกี่ยวข้องมีส่วนร่วมดำเนินการและได้รับประโยชน์จากการดำเนินการดังกล่าวด้วยตามที่กฎหมายบัญญัติ
​
ดังนั้น ประกาศจังหวัดลำปางและประกาศสำนักจัดการทรัพยากรป่าไม้ที่ 3 (ลำปาง) เรื่อง ห้ามมิให้บุคคลหนึ่งบุคคลใดเผาป่าหรือเข้าไปกระทำการใดๆในเขตป่าสงวนแห่งชาติในพื้นที่จังหวัดลำปาง จึงเป็นการออกประกาศที่เกินกว่าที่กฎหมายให้อำนาจไว้และกระทบต่อสิทธิชุมชนของประชาชนในการจัดการและใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติตามรัฐธรรมนูญ และยังขัดต่อหน้าที่ของรัฐตามรัฐธรรมนูญฯ

25/02/2026

(English Below)

CPCR ขอแสดงความยินดีกับ "คุณวรวุธ ตามี่" (แว่น) เนื่องในโอกาสเข้ารับหน้าที่ทนายความคนที่ 3 ของศูนย์ฯ 🎉🎉
​
คุณวรวุธ ตามี่ เป็นทนายความจากกลุ่มชาติพันธุ์ลีซู มีความเชี่ยวชาญเฉพาะด้านในการตรวจสอบพื้นที่เกิดเหตุ การรวบรวมข้อเท็จจริงในคดีที่ดินป่าไม้ และการเก็บข้อมูลระบบพิกัดดาวเทียม (GPS) นอกจากนี้ ยังมีบทบาทสำคัญในการเสริมสร้างศักยภาพชุมชนผ่านการถ่ายทอดความรู้ทางกฎหมายเพื่อสร้างความเข้มแข็งให้กับชุมชน
​
ที่ผ่านมา คุณวรวุธได้รับมอบอำนาจให้ดำเนินคดีปกครองที่เกี่ยวข้องกับสิทธิชุมชนมาแล้วหลายคดี และในบทบาทใหม่นี้ คุณวรวุธจะเข้ามารับหน้าที่เป็นทนายความร่วมกับทีมทนายความของศูนย์ฯเพื่อปกป้องและคุ้มครองสิทธิมนุษยชนแก่ผู้ถูกละเมิดสิทธิอย่างเต็มตัว
​
CPCR ขอร่วมแสดงความยินดีและเป็นกำลังใจให้คุณวรวุธในก้าวสำคัญครั้งนี้
​
​
CPCR is proud to congratulate Khun Worawut Tamee (Waen) on becoming our third human rights lawyer.
​
As a member of the Lisu Indigenous group, Worawut brings specialized expertise in GPS data collection, site investigation, and evidence gathering for land and forest cases. He has played a vital role in community empowerment by providing legal literacy to local communities.
​
With extensive experience representing community rights in Administrative Court cases, Worawut will now expand his role to provide legal defense and advocacy alongside the CPCR legal team.
​
Congratulations to Worawut on this significant milestone!

16/02/2026

🗯️ การประชุมวิเคราะห์รายงานฉบับที่สามของรัฐบาลไทยภายใต้กติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม (ICESCR)
​
เมื่อวันที่ 12 กุมภาพันธ์ 2569 ศูนย์พิทักษ์และฟื้นฟูสิทธิชุมชนท้องถิ่น (CPCR) ร่วมกับสำนักงานข้าหลวงใหญ่แห่งสหประชาชาติว่าด้วยสิทธิมนุษยชน (OHCHR) ได้จัดการประชุมวิเคราะห์รายงานฉบับที่สามของรัฐบาลไทยภายใต้กติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิทางเศรษฐกิจ สังคม และวัฒนธรรม (ICESCR) ณ โรงแรมพราวภูฟ้า จังหวัดเชียงใหม่ โดยมีผู้เข้าร่วมจากตัวแทนองค์กรภาคประชาสังคม
​
การประชุมครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์และสรุปสาระสำคัญของรายงานฉบับที่สามของรัฐบาลไทยภายใต้ ICESCR ซึ่งประเทศไทยได้จัดทำและยื่นต่อกลไกสิทธิมนุษยชนภายใต้กติกาดังกล่าว เมื่อวันที่ 11 พฤศจิกายน พ.ศ. 2568 โดยวิธีการวิเคราะห์เพื่อพิจารณาว่าการรายงานของภาครัฐมีความครบถ้วนและสอดคล้องกับสถานการณ์จริงในพื้นที่มากน้อยเพียงใด
​
ทั้งนี้ การหารือมุ่งเน้นในประเด็นสิทธิของชนเผ่าพื้นเมือง สิทธิในที่ดินและทรัพยากรธรรมชาติ สิทธิด้านสุขภาพ และสิทธิด้านการศึกษา เพื่อแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและกำหนดแนวทางเสริมสร้างความร่วมมือระหว่างองค์กรภาคประชาสังคมและเครือข่ายที่เกี่ยวข้อง ในการติดตามและรายงานสถานการณ์สิทธิมนุษยชนต่อไปในอนาคต

#กลไกสิทธิมนุษยชน

13/02/2026

เสียงชุมชนมีพลัง💥 ศาลปกครองเชียงใหม่มีคำสั่ง “ยืนตามคำสั่งศาลชั้นต้น” กรณีคุ้มครองชั่วคราว เหมืองแร่ถ่านหินอมก๋อย🪨
​
เมื่อเวลา 10.00 น. วันที่ 13 กุมภาพันธ์ 2569 ตัวแทนผู้ฟ้องคดี ชาวบ้านชุมชนกะเบอะดิน ชาวบ้านอำเภออมก๋อย พร้อมเครือข่าย และทนายความ ได้เดินทางเข้าร่วมฟังคำสั่งศาลปกครองสูงสุด กรณีคำสั่งคุ้มครองชั่วคราว คดีเหมืองแร่ถ่านหินอมก๋อย ณ ศาลปกครองเชียงใหม่
​
ภายหลังการอ่านคำสั่ง ทนายความได้ชี้แจงว่า ศาลปกครองสูงสุดมีคำสั่ง “ยืนตามคำสั่งศาลปกครองชั้นต้น” ส่งผลให้คำสั่งคุ้มครองชั่วคราวยังคงมีผลบังคับใช้ต่อไป จนกว่าศาลจะมีคำพิพากษาหรือคำสั่งเป็นอย่างอื่น ทำให้โครงการยังไม่สามารถดำเนินการในพื้นที่ได้
​
🧑‍⚖️โดยศาลปกครองสูงสุดพิจารณาแล้วเห็นว่า
​
1. รายงานการวิเคราะห์ผลกระทบทางสิ่งแวดล้อม (EIA) โครงการเหมืองแร่ถ่านหินอมก๋อยมีข้อบกพร่องหลายประการ โดยข้อมูลบางส่วนไม่ตรงกับข้อเท็จจริงในพื้นที่ จึงทำให้รายงาน EIA ฉบับสมบูรณ์อาจมีปัญหาเกี่ยวกับความชอบด้วยกฎหมาย
​
2. การที่มติอนุมัติรายงาน EIA ยังคงมีผลใช้บังคับต่อไป อาจก่อให้เกิด ความเสียหายอย่างร้ายแรงและยากแก่การเยียวยาในภายหลังแก่ผู้ฟ้องคดีและประชาชนในพื้นที่ โดยเฉพาะความเสียหายด้านสิ่งแวดล้อม สุขภาพ และคุณภาพชีวิตของชุมชน
​
3. แม้ศาลจะมีการทุเลาการบังคับตามคำสั่งทางปกครองกรณีนี้ ไม่เป็นอุปสรรคกระทบต่อการบริหารงานของภาครัฐหรือแก่บริการสารธารณะ
​
ทั้งนี้ คำขอให้มีคำสั่งทุเลาการบังคับตามคำสั่งทางปกครองของผู้ฟ้องคดีทั้งห้าสิบคน เป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่กฎหมายกำหนด จึงมีเหตุอันสมควรให้ศาลมีคำสั่งทุเลาการบังคับตามมติที่เห็นชอบรายงานการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อม (EIA) โครงการทำเหมืองแร่ถ่านหิน ตามคำขอประทานบัตรที่ 1/2543 ของผู้ถูกฟ้องคดีที่ 3 ไว้เป็นการชั่วคราว โดยให้ทุเลาการบังคับไว้จนกว่าศาลจะมีคำพิพากษาหรือคำสั่งเป็นอย่างอื่น ศาลปกครองสูงสุดจึงมีคำสั่งยืนตามคำสั่งของศาลปกครองชั้นต้น
​
ภายหลังจากฟังคำสั่งศาลปกครองสูงสุดแล้ว ได้มีการประกอบพิธีกรรมตามจารีตประเพณีดั้งเดิมของกลุ่มชาติพันธุ์กะเหรี่ยง เพื่อเรียกขวัญและเสริมสร้างกำลังใจให้แก่ตัวแทนชุมชน เครือข่าย และทีมทนายความ ในการต่อสู้เพื่อปกป้องทรัพยากรธรรมชาติและวิถีชีวิตของชุมชน พร้อมทั้งกล่าวให้กำลังใจซึ่งกันและกันท่ามกลางบรรยากาศที่เต็มไปด้วยความปิติยินดีและอบอุ่น
​

#เหมืองแร่ถ่านหินอมก๋อย

02/02/2026

🔈[แจ้งข่าว] #คดีเหมืองแร่ถ่านหินอมก๋อย
ศาลปกครองเชียงใหม่นัดฟังคำสั่งศาลปกครองสูงสุด “กรณีคำสั่งคุ้มครองชั่วคราว” วันที่ 13 กุมภาพันธ์ 2569 เวลา 10.00 น. ณ ศาลปกครองเชียงใหม่
​
สืบเนื่องจากเมื่อวันที่ 4 เมษายน 2565 ตัวแทนชุมชนบ้านกะเบอะดิน ชุมชนเส้นทางขนส่งแร่ และตัวแทนเครือข่าย จำนวน 50 ราย ได้ยื่นฟ้องคณะกรรมการผู้ชำนาญการพิจารณารายงานการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม (คชก.) ในฐานะผู้ถูกฟ้องคดีที่ 1 และสำนักนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม (สผ.) ในฐานะผู้ถูกฟ้องคดีที่ 2 ต่อศาลปกครองเชียงใหม่ เพื่อขอให้เพิกถอนมติเห็นชอบรายงานการประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม (EIA) โครงการเหมืองแร่ถ่านหินของบริษัท 99 ธุวานนท์ จำกัด ภายหลังจากนั้นศาลได้มีคำสั่งเรียกบริษัท 99 ธุวานนท์ จำกัด เข้ามาเป็นผู้ถูกฟ้องคดีที่ 3
​
ในวันเดียวกัน ผู้ฟ้องคดีทั้ง 50 ราย ได้ยื่นคำร้องขอคุ้มครองชั่วคราว ซึ่งต่อมาเมื่อวันที่ 23 กันยายน 2565 ศาลปกครองเชียงใหม่ได้มี "คำสั่งคุ้มครองชั่วคราว" จนกว่าศาลจะมีคำพิพากษาหรือคำสั่งเป็นอย่างอื่น เป็นผลให้ไม่สามารถดำเนินการใดๆที่เกี่ยวข้องกับโครงการเหมืองแร่ในพื้นที่บ้านกะเบอะดิน ต.อมก๋อย อ.อมก๋อย จ.เชียงใหม่ ได้จนถึงปัจจุบัน
​
อย่างไรก็ตาม ด้านผู้ถูกฟ้องคดีก็ได้มีการยื่นอุทธรณ์คำสั่งคุ้มครองชั่วคราวดังกล่าวต่อศาลปกครองสูงสุดเช่นเดียวกัน
​
กระทั่งเมื่อวันที่ 31 มกราคม 2569 ศูนย์พิทักษ์และฟื้นฟูสิทธิชุมชนท้องถิ่น (CPCR) ได้รับหมายแจ้งจากศาลปกครองเชียงใหม่ เพื่อนัดฟังคำสั่งศาลปกครองสูงสุด "กรณีคำสั่งคุ้มครองชั่วคราว" ในวันที่ 13 กุมภาพันธ์ 2569 เวลา 10.00 น. ณ ศาลปกครองเชียงใหม่
​
คดีเหมืองแร่ถ่านหินอมก๋อยถือเป็นคดีสิ่งแวดล้อมที่มีความสำคัญ เนื่องจากเกี่ยวข้องกับปัญหามลพิษทางอากาศในพื้นที่จังหวัดเชียงใหม่ รวมถึงสิทธิของชุมชน การคุ้มครองวิถีชีวิต ประเพณี และวัฒนธรรมของกลุ่มชาติพันธุ์ ซึ่งยังคงต้องติดตามกันต่อไป
​
#เหมืองแร่ถ่านหินอมก๋อย #กะเบอะดินแมแฮแบ

30/01/2026

❌ 8 กุมภา ทำไมต้องกาเห็นชอบ❓
​
เหลือเวลาอีกไม่กี่วันก่อนที่ประชาชนผู้มีสิทธิเลือกตั้งจะต้องออกไปใช้สิทธิเลือกสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรและพรรคการเมือง เพื่อเลือกผู้แทนเข้าไปทำหน้าที่บริหารประเทศ ขณะเดียวกัน นี่คือช่วงเวลาสำคัญที่ประชาชนชาวไทยจะได้ร่วมกำหนดอนาคตของประเทศ ผ่านการออกเสียงประชามติในประเด็น “ท่านเห็นชอบว่าควรมีรัฐธรรมนูญฉบับใหม่หรือไม่”
​
หลายคนอาจตั้งคำถามว่า ทำไมต้องจัดทำประชามติเพื่อให้มีรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ ในเมื่อรัฐธรรมนูญฉบับปัจจุบันก็ใช้บังคับอยู่แล้ว
​
ก่อนอื่นต้องทำความเข้าใจก่อนว่ารัฐธรรมนูญคืออะไรและมีความสำคัญอย่างไร❓

รัฐธรรมนูญคือกฎหมายสูงสุดของประเทศ เป็นกติกาพื้นฐานที่ใช้คุ้มครองสิทธิ เสรีภาพ และหน้าที่ของประชาชน กำหนดหน้าที่ของรัฐ จัดระเบียบโครงสร้างอำนาจ การปกครองและการบริหารราชการแผ่นดิน กฎหมายอื่นๆจะขัดหรือแย้งกับรัฐธรรมนูญไม่ได้
​
แล้วทำไมต้องมีรัฐธรรมนูญฉบับใหม่❓
​
รัฐธรรมนูญ 2560 ฉบับปัจจุบัน จัดทำขึ้นภายหลังการรัฐประหารของคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) และถูกวิพากษ์วิจารณ์มาโดยตลอดว่าเป็นรัฐธรรมนูญที่เอื้อให้เกิดการสืบทอดอำนาจผ่านโครงสร้างอำนาจรัฐที่ไม่ยึดโยงกับประชาชน เช่น การแต่งตั้งสมาชิกวุฒิสภา 250 คน โดย คสช. การให้อำนาจ สว. มีส่วนร่วมในการเลือกนายกรัฐมนตรี และมีอำนาจในการแก้ไขรัฐธรรมนูญที่จำเป็นจะต้องได้เสียงเห็นชอบ 1 ใน 3 ของ สว. ทั้งหมด เป็นต้น
​
รัฐธรรมนูญฉบับนี้ยังลดทอนอำนาจของประชาชนในการเข้าชื่อถอดถอนผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง จากเดิมที่รัฐธรรมนูญปี 2540 และ 2550 เคยรับรองสิทธิการเข้าชื่อโดยประชาชน 20,000 คน หรือ 50,000 คน ถอดถอนผู้ดำรงตำแหน่งสำคัญ อาทิเช่น ​ นายกรัฐมนตรี รัฐมนตรี สส. สว.หรือผู้ดำรงตำแหน่งในองค์กรอิสระ ฯลฯ แต่ปัจจุบันสิทธิดังกล่าวในรัฐธรรมนูญ 2560 ถูกแทนที่ด้วย “มาตรฐานจริยธรรม” ซึ่งออกแบบโดยสภานิติบัญญัติแห่งชาติ (สนช.) ที่มาจากการแต่งตั้งของ คสช.
​
นอกจากนี้ รัฐธรรมนูญ 2560 ยังเปลี่ยน “สิทธิและเสรีภาพ” ของประชาชนหลายประการ ให้กลายเป็น “หน้าที่ของรัฐ” จากเดิมที่ประชาชนเป็นเจ้าของสิทธิ กลับต้องเฝ้ารอการดำเนินการจากรัฐ ขณะเดียวกันสิทธิเสรีภาพบางประการมีการกำหนดเงื่อนไขเพื่อจำกัดสิทธิ ได้โดยอาศัยอำนาจตามกฎหมายที่ตราขึ้นเพื่อรักษาความมั่นคงของรัฐ ความปลอดภัยสาธารณะ ความสงบเรียบร้อยหรือศีลธรรมอันดี
​
ยิ่งไปกว่านั้น รัฐธรรมนูญ 2560 ยังไม่ได้รับรองสิทธิที่สำคัญอีกหลายประการ เช่น สิทธิชนของเผ่าพื้นเมือง สิทธิของผู้มีความหลากหลายทางเพศ สิทธิในสิ่งแวดล้อมที่ดี และสิทธิพื้นฐานอื่นๆ
​
อีกทั้งการทำงานรัฐบาลแต่ละสมัยยังถูกผูกมัดด้วยยุทธศาสตร์ชาติ 20 ปี ที่มีการวางรากฐานไว้ตั้งแต่สมัย คสช. หากการดำเนินนโยบายของรัฐบาลขัดต่อยุทธศาสตร์ชาติ อาจนำไปสู่การดำเนินคดีจนต้องพ้นจากตำแหน่งได้
​
ดังนั้นหนทางเดียวในการปรับเปลี่ยนกติกาสูงสุดของประเทศให้มีความเป็นธรรม และสามารถคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพของประชาชนได้อย่างแท้จริง คือการออกเสียงประชามติเห็นชอบให้มีรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ ในวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 นี้
​
เพราะอำนาจในการกำหนดอนาคตของประเทศอยู่ที่ปลายปากกาคุณ

ภาพ : เบญจมาศ พวงน้อย
​
#8กุมภากาเห็นชอบ
#รัฐธรรมนูญใหม่

28/01/2026

🚫ศาลจังหวัดเชียงรายมีคำพิพากษา “ยกฟ้อง” ในชั้นไต่สวนมูลฟ้อง คดีหมิ่นประมาทโดยการโฆษณาฯ กรณี 2 ตัวแทนคัดค้านโรงไฟฟ้าขยะอำเภอพาน จังหวัดเชียงราย
​
เช้าวันที่ 28 มกราคม 2569 เวลา 10.00 น. ณ ศาลจังหวัดเชียงราย ทนายความได้เดินทางเข้ารับฟังคำสั่งหรือคำพิพากษาศาลตามหมายนัด กรณีอดีตนายกองค์การบริหารส่วนตำบลป่าหุ่ง อำเภอพาน จังหวัดเชียงราย ยื่นฟ้องผู้แทนชุมชนผู้คัดค้านโครงการโรงไฟฟ้าขยะป่าหุ่ง จำนวน 2 ราย ได้แก่ พันโทสมเจต หรือผู้พันเจต ช่างซอ และทันตแพทย์ตรีวัตน์ วงศ์ขุนสุววรณ ในข้อหาหมิ่นประมาทโดยการโฆษณา พร้อมเรียกค่าเสียหายจำนวน 500,000 บาท
​
ทนายความได้ชี้แจงว่า ศาลจังหวัดเชียงรายมีคำพิพากษา “ยกฟ้อง” ทั้ง 2 คดี โดยได้ให้รายละเอียดว่า กรณีผู้พันสมเจต ช่างซอ หลังจากที่ศาลได้พิเคราะห์พยานหลักฐานและข้อเท็จจริงที่เกี่ยวข้องแล้วศาลเห็นว่า การที่โจทก์ได้ฟ้องจำเลยตามเนื้อหาบทเพลงซอเป็นเพียงการกล่าวคำไม่สุภาพ วิจารณ์การทำงานเกี่ยวกับโครงการโรงไฟฟ้าขยะ หาใช่ถ้อยคำร้ายแรงถึงขั้นทำให้โจทก์เป็นคนไม่ดี จนทำให้เสื่อมเสียชื่อเสียง ถ้อยคำตามเพลงซอจึงไม่ถือเป็นการหมิ่นประมาทโดยการโฆษณา
​
ด้านคดีของทันตแพทย์ตรีวัตน์ วงศ์ขุนสุววรณ หลังจากที่ศาลพิเคราะห์พยานหลักฐานแล้ว ศาลเห็นว่าเนื้อหาและข้อความที่จำเลยได้เผยแพร่มีเนื้อหาเป็นเพียงคำหยาบคาย เสียดสี วิจารณ์การทำงาน หาใช่ถ้อยคำร้ายแรงถึงขั้นโจทก์เป็นคนไม่ดี จนทำให้เสื่อมเสียชื่อเสียง ถ้อยคำตามเพลงซอจึงไม่ถือเป็นการไม่หมิ่นประมาทโดยการโฆษณา การเผยแพร่จึงไม่ถือเป็นการหมิ่นประมาทโดยการโฆษณา
​
อย่างไรก็ตามทนายความได้ชี้แจงเพิ่มเติมว่า คดียังไม่สิ้นสุดทันที เนื่องจากโจทก์มีสิทธิอุทธรณ์คำพิพากษา ภายใน 1 เดือน จึงต้องติดตามคดีนี้ต่อไป
​
สำหรับที่มาของคดี สืบเนื่องจากเมื่อวันที่ 5 ตุลาคม 2568 ประชาชนผู้มีส่วนได้เสียได้ร่วมกันจัดเวทีเสวนารับฟังความคิดเห็นเกี่ยวกับโครงการโรงไฟฟ้าขยะป่าหุ่ง ขององค์การบริหารส่วนตำบลป่าหุ่ง อำเภอพาน จังหวัดเชียงราย เพื่อให้ประชาชนได้รับข้อมูลเกี่ยวกับโครงการ โดยมีชาวบ้านจาก 3 ตำบล ได้แก่ ตำบลทานตะวัน ตำบลแม่เย็น และตำบลม่วงคำ เข้าร่วมเวที ณ บริเวณวัดสันไม้ฮาม ตำบลแม่เย็น อำเภอพาน
​
ในเวทีดังกล่าว ผู้พันเจต ช่างซอ ได้ขึ้นเวทีพร้อมขับร้องเพลงพื้นเมืองทางภาคเหนือ (เพลงซอ) ซึ่งมีเนื้อหาเกี่ยวกับการคัดค้านโครงการโรงไฟฟ้าขยะ ต่อมาเมื่อวันที่ 19 ตุลาคม 2568 ผู้พันเจตได้รับหมายศาลจากศาลจังหวัดเชียงราย หลังอดีตนายก อบต.ป่าหุ่ง ยื่นฟ้องในข้อหาหมิ่นประมาทโดยการโฆษณาและเรียกค่าเสียหาย จำนวน 500,000 บาท
​
ต่อมาเมื่อวันที่ 15 พฤศจิกายน 2568 ทันตแพทย์ตรีวัตน์ วงศ์ขุนสุววรณ ซึ่งเป็นหนึ่งในชาวบ้านกลุ่มผู้คัดค้านโรงไฟฟ้าขยะได้รับหมายศาลในลักษณะเดียวกัน จากกรณีการเผยแพร่คลิปวิดีโอการขับร้องเพลงพื้นเมืองทางภาคเหนือ(เพลงซอ) ของผู้พันเจต ช่างซอผ่านบัญชีเฟซบุ๊คของตน
​
ทั้งนี้ โครงการบริหารและจัดการขยะมูลฝอยชุมชนเป็นพลังงานไฟฟ้าระบบปิดที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อมขององค์การบริหารส่วนตำบลป่าหุ่ง เดิมได้รับอนุมัติให้ดำเนินการในพื้นที่หมู่ที่ 12 บ้านห้วยประสิทธิ์ ตำบลป่าหุ่ง อำเภอพาน จังหวัดเชียงราย แต่ภายหลัง อบต.ป่าหุ่งได้รับแจ้งจากสำนักศิลปากรที่ 7 เชียงใหม่ว่า พื้นที่ดังกล่าวพบโบราณสถานจึงไม่สามารถดำเนินโครงการได้
​
ต่อมา อบต.ป่าหุ่งได้ทบทวนการศึกษาวิเคราะห์โครงการและสำรวจพื้นที่ใหม่ โดยระบุว่าพื้นที่ตำบลทานตะวันและตำบลแม่เย็น อำเภอพาน เป็นพื้นที่เหมาะสมในการดำเนินโครงการ ซึ่งประกอบด้วย
📍พื้นที่หมู่ที่ 4 บ้านท่าหล่ม ต.ทานตะวัน อ.พาน จ.เชียงราย และ/หรือ
📍พื้นที่หมู่ที่ 6 บ้านสันไม้ฮาม ต.แม่เย็น อ.พาน จ.เชียงราย และ/หรือ
📍พื้นที่หมู่ที่ 9 บ้านสันติสุข ต.แม่เย็น อ.พาน จ.เชียงราย
​
อย่างไรก็ตาม ภายหลังจากชาวบ้านในพื้นที่ตั้งโครงการและพื้นที่ใกล้เคียงได้รับทราบข้อมูลเกี่ยวกับโครงการโรงไฟฟ้าขยะ พบว่ามีความกังวลต่อผลกระทบที่อาจเกิดขึ้นในหลายด้าน เนื่องจากพื้นที่ตั้งโครงการเป็นพื้นที่เกษตรกรรม ซึ่งชาวบ้านส่วนใหญ่ประกอบอาชีพทำนาและปลูกผักสวนครัวเพื่อการดำรงชีพ อีกทั้งพื้นที่ดังกล่าวเป็นพื้นที่ที่ประสบปัญหาน้ำท่วมเป็นประจำทุกปี และมีลำน้ำสำคัญหลายสายไหลผ่าน อาทิเช่น ห้วยชมพู ห้วยแล้ง ห้วยปูแกง รวมถึงคลองชลประทาน ก่อนจะไหลลงสู่ “หนองฮ่าง” หากการบริหารจัดการโครงการขาดประสิทธิภาพ อาจก่อให้เกิดมลพิษทางน้ำ ส่งผลกระทบต่อพื้นที่ชุ่มน้ำที่มีความสำคัญระดับชาติอย่าง “หนองฮ่าง” ซึ่งประชาชนในพื้นที่ใช้เป็นแหล่งน้ำเพื่อการอุปโภคและบริโภค รวมถึงอาจก่อให้เกิดมลพิษทางอากาศที่เป็นอันตรายต่อสุขภาพของประชาชนในพื้นที่
​
ชาวบ้านยืนยันว่า การออกมาให้ข้อมูลและแสดงจุดยืนต่อโครงการโรงไฟฟ้าขยะป่าหุ่ง เป็นไปเพื่อปกป้องทรัพยากรธรรมชาติ วิถีชีวิต และความปลอดภัยด้านสุขภาพของประชาชนในพื้นที่ เนื่องจากวิถีชีวิตของชุมชนมีความผูกพันกับผืนดิน แหล่งน้ำ และการประกอบอาชีพเกษตรกรรมมาอย่างยาวนาน ทั้งการทำนา การปลูกผักสวนครัว และการใช้ทรัพยากรธรรมชาติในการดำรงชีพ หากโครงการก่อให้เกิดผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม ย่อมส่งผลโดยตรงต่อความมั่นคงทางอาหาร วิถีชีวิต ความเป็นอยู่ และความยั่งยืนของชุมชนในระยะยาว
​
#โรงไฟฟ้าขยะเชียงราย

20/01/2026

🚫ย้อนรอยประวัติศาสตร์การขับเคลื่อนภาคประชาชน “หยุดเหมืองแร่”🚫
​
เช้าวันที่ 18 มกราคม 2569 ชุมชนบ้านแม่เลียง อำเภอเสริมงาม จังหวัดลำปาง ได้จัดกิจกรรม ย้อนรอยประวัติศาสตร์การขับเคลื่อนภาคประชาชน “หยุดเหมืองแร่” ร่วมกับเครือข่ายเหมืองแร่ภาคเหนือ ชุมชนผู้ได้รับผลกระทบจากโครงการเหมืองแร่สหพันธ์เกษตรกรภาคเหนือ (สกน.) องค์กรภาคประชาสังคม และภาคีเครือข่าย
​
กิจกรรมเริ่มต้นด้วยพิธีกรรมทางศาสนา เพื่อทำบุญและอุทิศส่วนกุศลให้กับผู้ที่ล่วงลับจากการต่อสู้คัดค้านเหมืองแร่แม่เลียง
​
🎤ต่อด้วยวงพูดคุยเกี่ยวกับ “ประวัติศาสตร์การต่อสู้และทิศทางในอนาคต”
​
อาจารย์ขวัญชีวัน บัวแดง เล่าถึงประวัติศาสตร์การต่อสู้ของชุมชนแม่เลียงที่ยาวนานกว่า 50 ปี ชาวบ้านจำนวนมากตระหนักถึงผลกระทบจากการทำเหมืองแร่ตั้งแต่อดีต โดยเฉพาะคนรุ่นอายุ 70 ปีขึ้นไปที่เคยร่วมคัดค้านมาแล้ว และได้รับผลกระทบโดยตรงจากกระบวนการทำเหมือง
​
คุณนัททิยา ถ่ายทอดประสบการณ์การต่อสู้ตั้งแต่ปี 2518 ปัญหาน้ำเสียจากเหมืองบนดอยส่งผลต่อสวนและผลผลิตทางการเกษตร ชาวบ้านเคยยื่นข้อเรียกร้องแต่ไม่ได้รับการแก้ไข จนนำไปสู่การรวมตัวปิดเหมืองด้วยตนเอง และเกิดเหตุปะทะรุนแรงจนมีผู้เสียชีวิต ก่อนที่รัฐจะประกาศยุติเหมืองในพื้นที่

คุณถาวร สะท้อนความเจ็บปวดของชุมชนจากการสูญเสียตลอด 50 ปี และความกังวลต่อการที่บริษัทต่างชาติเตรียมกลับมาขอสัมปทานเหมืองอีกครั้ง ยืนยันจุดยืนของชุมชนว่า “ไม่เอาเหมืองแร่” และจะคัดค้านต่อไป
​
คุณสมาพันธ์ ตั้งคำถามถึงอนาคตของชุมชน หากโครงการเหมืองแร่กลับมาอีก พร้อมฝากถึงหน่วยงานที่เกี่ยวข้องให้พิจารณาผลกระทบระยะยาวอย่างรอบด้าน
​
คุณวิศรุต ศรีจันทร์ วิเคราะห์สถานการณ์เหมืองแร่ในภาพใหญ่ ชี้ให้เห็นอำนาจทุนและอำนาจรัฐที่ใช้กฎหมายเป็นเครื่องมือกดทับประชาชน พร้อมเสนอว่า การต่อสู้ของชุมชนต้องอาศัยการรวมตัวของขบวนประชาชน การสร้างเครือข่าย และการผลักดันเชิงโครงสร้าง ทั้งการแก้รัฐธรรมนูญ กฎหมาย และการยึดหลักสิทธิมนุษยชนเป็นแกนกลาง
​
ด้านคุณเพชรรัตน์ ศักดิ์ศิริเวทย์กุล จาก Amnesty International Thailand เน้นย้ำว่า สิทธิมนุษยชนไม่ใช่เรื่องไกลตัว รัฐมีหน้าที่ต้องปกป้องประชาชน โดยเฉพาะเมื่อประเทศไทยเป็นภาคีพันธกรณีด้านสิทธิมนุษยชนในระดับนานาชาติ
​
💥ในช่วงเสียงสะท้อนจากพื้นที่ ตัวแทนชุมชนต่างสะท้อนปัญหาคล้ายคลึงกัน ทั้งมลพิษ น้ำเสีย การละเมิดสิทธิชุมชน และกระบวนการนโยบายที่ประชาชนไม่มีส่วนร่วม พร้อมข้อเสนอร่วมกันคือ การแก้รัฐธรรมนูญ กฎหมายเหมืองแร่ และการคุ้มครองทรัพยากรให้เป็นของชุมชน
​
พื้นที่ท่าตอน อำเภอแม่อาย จังหวัดเชียงใหม่ ตัวแทนชุมชนเล่าว่า แม่น้ำกกซึ่งเคยใสสะอาดและเป็นแหล่งทำมาหากิน ได้รับผลกระทบอย่างหนักจากกิจกรรมการทำเหมืองแร่ในพื้นที่ต้นน้ำ โดยผลตรวจคุณภาพน้ำในปี 2568 พบการตกค้างของสารพิษ ส่งผลให้ชาวบ้านที่พึ่งพาน้ำโดยตรงได้รับผลกระทบ

พื้นที่เหมืองแร่ถ่านหินอมก๋อย จังหวัดเชียงใหม่
​ชุมชนกะเบอะดินเป็นชนเผ่ากะเหรี่ยงซึ่งมีวิถีชีวิตผูกพันกับป่า นา และแหล่งน้ำ เขาแสดงความกังวลว่าหากเกิดเหมืองถ่านหิน จะกระทบต่อพื้นที่ปลูกข้าวนาปี ความปลอดภัยในการสัญจรจากการขนส่งผ่านหลายหมู่บ้าน และสิทธิในการดำรงวิถีชีวิตดั้งเดิม พร้อมเสนอให้ยกเลิกกฎหมายที่เปิดทางให้ทำเหมืองในพื้นที่ป่าสงวน
​
พื้นที่สาละวิน จังหวัดแม่ฮ่องสอน ชุมชนสะท้อนปัญหาความไม่เป็นธรรมของกฎหมายและนโยบายแผนแม่บทเหมืองแร่ ที่ประชาชนไม่เคยมีส่วนร่วมในการออกแบบ ทั้งที่ทรัพยากรอยู่ในพื้นที่ต้นน้ำและมีความอุดมสมบูรณ์สูง พร้อมตั้งคำถามถึงการกลับมาขอสัมปทานเหมืองในพื้นที่เดิม และเรียกร้องให้รัฐทบทวนนโยบายที่ไม่สอดคล้องกับบริบทท้องถิ่น รวมถึงการแก้ปัญหาลุ่มน้ำข้ามพรมแดนอย่างจริงจัง
​
เหมืองแร่แบไรต์ อำเภอดอยเต่า จังหวัดเชียงใหม่ ตัวแทนชุมชนชี้ให้เห็นว่า แม้แร่จะมีมูลค่าสูง แต่ผู้ได้รับประโยชน์ไม่ใช่ชาวบ้านในพื้นที่ ขณะที่ผลกระทบจะตกกับคนทั้งอำเภอ พร้อมข้อเสนอให้แก้ไขรัฐธรรมนูญและผลักดันพื้นที่ให้เป็นป่าชุมชนเพื่อการอนุรักษ์
​
พื้นที่เหมืองแม่เมาะ จังหวัดลำปาง ชุมชนที่ได้รับผลกระทบจากเหมืองถ่านหินสะท้อนว่า ปัญหาดิน น้ำ ป่า ที่อยู่อาศัย และที่ดินทำกิน เป็นที่รับรู้ของทุกรัฐบาล แต่กลับไม่เคยได้รับการแก้ไขอย่างจริงจัง พร้อมตั้งคำถามว่าเหตุใดประชาชนต้องต่อสู้ซ้ำแล้วซ้ำเล่าโดยไร้ทางออก
​
พื้นที่บ้านแหง จังหวัดลำปาง การต่อสู้ตั้งแต่ปี 2552 แม้ปัจจุบันยังไม่มีเหมืองเกิดขึ้น แต่กระบวนการเพิกถอนยังไม่แล้วเสร็จ ชุมชนสะท้อนว่ารัฐไม่เคยเปิดพื้นที่พูดคุยอย่างจริงใจ พร้อมยืนยันว่า การแก้ไขรัฐธรรมนูญเป็นข้อเสนอหลักที่ตอบโจทย์ปัญหาเหมืองแร่ของประชาชน
​
👤ในช่วงท้ายของกิจกรรม ตัวแทนพรรคการเมืองและสมาชิกวุฒิสภาได้ร่วมแลกเปลี่ยนมุมมองต่อปัญหาเหมืองแร่และแนวทางเชิงนโยบาย
​
บอนด์ สุริยะ ผู้สมัคร สส. พรรคประชาชน เสนอให้ปฏิรูปกระบวนการ EIA อย่างเป็นระบบ โดยรัฐต้องมีบทบาทตรวจสอบอย่างเป็นธรรม เปิดพื้นที่รับฟังประชาชนอย่างแท้จริง และแก้ไขพระราชบัญญัติที่มีช่องโหว่เอื้อประโยชน์ต่อกลุ่มทุน
​
รภัสสรณ์ นิยะโมสถ (ผู้สมัครสส.พรรคเพื่อไทย) ย้ำว่าการต่อสู้ของชุมชนแม่เลียงเป็นเรื่องของผู้มีส่วนได้เสียทั้งตำบล ไม่ใช่เพียงไม่กี่หมู่บ้าน พร้อมยืนยันการผลักดันพื้นที่ให้เป็นป่าอนุรักษ์ชั้น 1 ผ่านกลไกรัฐสภา และยืนหยัดเคียงข้างประชาชนหากได้รับเลือกเป็นผู้แทน
​
เลาฟั้ง บัณทิตเทอดสกุล (อดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรพรรคประชาชน) ชี้ให้เห็นปัญหาเชิงโครงสร้างว่า ประชาชนไม่มีสิทธิในทรัพยากร ทั้งที่เป็นผู้ได้รับผลกระทบโดยตรง กระบวนการมีส่วนร่วมตามกฎหมายเป็นเพียงพิธีการ และรายงาน EIA ไม่เคยทำหน้าที่กลั่นกรองโครงการ พร้อมเสนอให้รัฐเป็นผู้จัดทำ EIA เอง และแก้ไขรัฐธรรมนูญในประเด็นสิทธิชุมชนอย่างแท้จริง
​
ด้าน กัลยา ใหญ่ประสาร (สมาชิกวุฒิสภา) เน้นย้ำว่า การแก้ไขรัฐธรรมนูญคือประตูบานแรกของการแก้ปัญหาเชิงโครงสร้าง พร้อมชี้ให้เห็นว่ากฎหมายหลายฉบับเอื้อประโยชน์ต่อคนส่วนน้อย และเรียกร้องให้ประชาชนรวมพลัง ตรวจสอบ และกดดันนโยบายที่เกี่ยวข้องกับทรัพยากรอย่างต่อเนื่อง
​
เรื่องและภาพ : เบญจมาศ พวงน้อย และ นันทิกานต์ ผาด่าน