19/09/2026
⚖️ คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1572/2557
🔹 เรื่อง
เจ้าของชื่อยินยอมให้ผู้อื่นลงลายมือชื่อแทน แม้ยังเป็นการลงลายมือชื่อปลอม แต่การจะเป็นความผิดฐานปลอมเอกสาร ยังต้องพิจารณาว่าการกระทำนั้นอยู่ในลักษณะที่น่าจะเกิดความเสียหายแก่ผู้อื่นหรือประชาชนหรือไม่
━━━━━━━━━━━━━━
🔹 ประเด็น
1. การที่จำเลยลงลายมือชื่อของบุคคลอื่น โดยเจ้าของชื่ออนุญาตหรือยินยอม และเจ้าหน้าที่เป็นผู้แนะนำให้ลงชื่อแทน ถือเป็นการลงลายมือชื่อปลอมหรือไม่
2. เมื่อเป็นการลงลายมือชื่อปลอมแล้ว จำเลยจะมีความผิดฐานปลอมเอกสารและแจ้งความเท็จตามฟ้องหรือไม่
━━━━━━━━━━━━━━
🔹 ข้อเท็จจริง
เดิมจำเลยที่ 1 เป็นผู้เช่าอาคารจากเทศบาล ต่อมาได้โอนสิทธิการเช่าอาคารดังกล่าวตีใช้หนี้ให้แก่โจทก์ร่วม
ภายหลังโจทก์ร่วมและจำเลยทั้งสองไปดำเนินการโอนสิทธิการเช่าที่สำนักงานเทศบาล
ในการดำเนินการดังกล่าว จำเลยที่ 2 ใช้ชื่อพี่สาวของตนเป็นผู้รับโอน และลงลายมือชื่อของพี่สาวในเอกสารหลายฉบับ ได้แก่
• คำร้องโอนสิทธิการเช่า
• บันทึกตกลงการโอนสิทธิการเช่า
• สัญญาเช่าอาคาร
แม้พี่สาวของจำเลยที่ 2 จะอนุญาตหรือยินยอมให้ลงลายมือชื่อแทน และเจ้าหน้าที่ผู้จัดทำเอกสารจะเป็นผู้แนะนำให้ลงชื่อแทนก็ตาม
ศาลชั้นต้นพิพากษายกฟ้อง
ศาลอุทธรณ์ภาค 3 พิพากษายืน
โจทก์และโจทก์ร่วมฎีกา
━━━━━━━━━━━━━━
🔹 คำพิพากษาวินิจฉัย
ศาลฎีกาวินิจฉัยว่า ไม่มีกฎหมายให้อำนาจบุคคลลงลายมือชื่อแทนกันได้
แม้เจ้าของชื่อจะอนุญาตหรือให้ความยินยอม และแม้เจ้าหน้าที่ผู้จัดทำเอกสารจะเป็นผู้แนะนำให้จำเลยที่ 2 ลงลายมือชื่อแทน ก็ไม่อาจลงลายมือชื่อแทนกันได้
ดังนั้น การที่จำเลยที่ 2 ลงลายมือชื่อของพี่สาวในเอกสาร จึงเป็นการลงลายมือชื่อปลอมในเอกสาร
แต่ความผิดฐานแจ้งความเท็จและความผิดฐานปลอมเอกสารตามฟ้อง ยังต้องได้ความด้วยว่า การกระทำนั้นอยู่ในลักษณะที่น่าจะเกิดความเสียหายแก่ผู้อื่นหรือประชาชน
คดีนี้ได้ความว่า โจทก์ร่วมลงลายมือชื่อโอนลอยไว้ในคำร้องโอนสิทธิการเช่า โดยไม่ได้สนใจว่าใครจะนำเอกสารดังกล่าวไปกรอกข้อความอย่างไร
พฤติการณ์แสดงว่าโจทก์ร่วมพอใจในราคาค่าตอบแทนการโอนสิทธิการเช่า มากกว่าจะมีข้อตกลงให้โอนสิทธิแก่บุคคลใดโดยเฉพาะ
ประกอบกับเจ้าหน้าที่ผู้จัดทำเอกสารเบิกความว่า โจทก์ร่วมประสงค์จะโอนสิทธิการเช่าให้แก่บุคคลที่มีชื่อเป็นผู้รับโอน และใบเสร็จรับเงินค่าคำร้องโอนสิทธิการเช่าก็ระบุว่าได้รับเงินจากบุคคลดังกล่าว
จากพฤติการณ์ทั้งหมด โจทก์ร่วมและเทศบาลจึงไม่อยู่ในฐานะที่จะอ้างว่าได้รับความเสียหาย
จำเลยทั้งสองจึงไม่มีความผิดฐานแจ้งความเท็จและฐานปลอมเอกสารตามฟ้อง
ศาลฎีกาพิพากษายืนยกฟ้อง
━━━━━━━━━━━━━━
🔹 สรุป
✅ แม้เจ้าของชื่อจะยินยอมให้ผู้อื่นลงลายมือชื่อแทน ก็ยังอาจถือเป็น “การลงลายมือชื่อปลอมในเอกสาร”
✅ แต่การเป็นลายมือชื่อปลอม ไม่ได้หมายความว่าจะครบองค์ประกอบความผิดฐานปลอมเอกสารทันที
✅ ยังต้องพิจารณาต่อว่า การกระทำนั้นอยู่ในลักษณะที่น่าจะเกิดความเสียหายแก่ผู้อื่นหรือประชาชนหรือไม่
✅ คดีนี้ ศาลเห็นว่าโจทก์ร่วมและเทศบาลไม่อยู่ในฐานะที่จะอ้างว่าได้รับความเสียหาย จำเลยจึงไม่มีความผิดตามฟ้อง
━━━━━━━━━━━━━━
🔹 กฎหมายที่เกี่ยวข้อง
ประมวลกฎหมายอาญา
มาตรา 137
มาตรา 264
มาตรา 265
มาตรา 266
มาตรา 267
มาตรา 268
และมาตรา 83, 91
#ฎีกาศึกษา #คำพิพากษาศาลฎีกา #ปลอมเอกสาร #ลายมือชื่อปลอม #แจ้งความเท็จ #กฎหมายอาญา #กฎหมาย