02/04/2025
บางคำถามเกี่ยวกับภาษีส่วนเพิ่ม?
เมื่อสัปดาห์ก่อน ผมมีโอกาสได้สนทนากับเพื่อนนักบัญชีชาวญี่ปุ่นท่านหนึ่งเรื่องกฎหมายเกี่ยวกับ Pillar 2 ในไทย เพื่อนผมถามคำถามเชิงปฏิบัติ 2 ข้อ สำหรับบริษัทในกลุ่ม MNE ญี่ปุ่นที่อยู่ในข่ายต้องเสียภาษีส่วนเพิ่ม ผมขอนำมาแบ่งปันกับเพื่อนๆ FB ครับ
คำถามแรกมีว่า บริษัทในกลุ่ม MNE ในไทยได้รับส่งเสริมการลงทุนจาก BOI แต่สิทธิประโยชน์ทางภาษีเงินได้สิ้นสุดลงแล้ว บริษัทจึงเสียภาษีเงินได้ในอัตรา 20% ตามปกติ แต่บริษัทยังมีขาดทุนสะสมยกมา จึงนำไปใช้ในการคำนวณภาษีเงินได้ จนทำให้มี Effective Tax Rate ต่ำกว่า 15% บริษัทนี้ต้องจ่ายภาษีส่วนเพิ่มหรือไม่?
ผมตอบด้วยความมั่นใจในทันทีว่า “ยังไม่รู้ครับ!” แล้วจึงให้เหตุผลเพิ่มเติมดังนี้
วิธีการคำนวณ Effective Tax Rate ตามหลักการ Pillar 2 เริ่มต้นจากข้อมูลทางบัญชีในงบการเงินที่ใช้ในการจัดทำงบการเงินรวมของ Ultimate Parent Company จากนั้นจึงปรับปรุงข้อมูลดังกล่าวด้วยรายการปรับปรุงตามกฎหมายภาษี ซึ่งรายการปรับปรุงเหล่านี้จะอยู่ในกฎกระทรวงที่จะประกาศภายหลัง
กรณีบริษัทมีผลขาดทุนสุทธิยกมาไม่เกินห้าปีก่อนรอบระยะเวลาบัญชีปีปัจจุบัน บริษัทมีสิทธินำผลขาดทุนสุทธิดังกล่าว มาหักเป็นรายจ่ายในรอบระยะเวลาบัญชีปีปัจจุบันได้ รายการปรับปรุงนี้ “น่าจะ” เป็นหนึ่งในรายการปรับปรุงเพื่อคำนวณหา Covered Tax ตามมาตรา 33 ของ พรก. ภาษีส่วนเพิ่ม ที่จะระบุอยู่ในกฎกระทรวง [ดูในโพสต์ที่แล้ว] อย่างไรก็ตาม ในส่วนรายละเอียดเกี่ยวกับหลักเกณฑ์ วิธีการและเงื่อนไขนั้น เราคงต้องรอให้มีประกาศกฎกระทรวงก่อน จากคำถามที่ระบุว่า ตามมาตรา 29 เมื่อคำนวณ พบว่า ETR ต่ำกว่า 15% บริษัทในกลุ่ม MNE นี้ถือเป็นนิติบุคคลข้ามชาติในประเทศที่จัดเก็บภาษีต่ำ ต้องเสียภาษีส่วนเพิ่ม เท่ากับส่วนต่างระหว่าง ETR กับ 15% คูณด้วยเงินได้รวมสุทธิตามมาตรา 30
ประเด็นที่ขอเพิ่มเติมสำหรับกรณีนี้คือ ใครต้องเป็นผู้เสียภาษีส่วนเพิ่ม? โดยพื้นฐานแล้ว OECD ใช้กฎที่เรียกว่า Income Inclusion Rule (IRR) ซึ่งมีกลไกให้กลุ่มบรรษัทข้ามชาติจ่ายภาษีส่วนเพิ่มเพื่อทำให้ ETR ไม่ต่ำไปกว่า 15% โดยนิติบุคคลแม่ลำดับสูงสุด (Ultimate Parent Entity) หรือนิติบุคคลแม่ลำดับกลาง (Immediate Parent Entity) มีหน้าที่ชำระภาษีให้กับหน่วยงานภาษีในประเทศที่มีภูมิลำเนาอยู่ อย่างไรก็ตาม พรก. ภาษีส่วนเพิ่มของไทยใช้กฎ Qualified Domestic Minimum Top-up Tax (“QDMTT”) ใน Article 5.2.3 of the OECD Model Rules ดังนั้น นิติบุคคลในเครือจึงต้องจ่ายภาษีส่วนเพิ่มให้กับหน่วยงานภาษีในท้องถิ่น ในกรณีคำถามของเพื่อนชาวญี่ปุ่น บริษัทในกลุ่ม MNE จึงต้องชำระภาษีส่วนเพิ่มกับกรมสรรพากรในประเทศไทยครับ
[email protected]