สำนักงานกฎหมายปรียาภากรุ๊ป

04/11/2025

การไกล่เกลี่ยบังคับคดีและแบบฟอร์ม
การไกล่เกลี่ย ( ตอนที่1)

คือกระบวนการที่คู่กรณี (เจ้าหนี้ตามคำพิพากษาและลูกหนี้ตามคำพิพากษา) เจรจาหาทางยุติข้อพิพาทหลังศาลมีคำพิพากษา โดยมีผู้ไกล่เกลี่ยเป็นคนกลางช่วยเหลือเสนอแนะแนวทางแก้ปัญหา โดยผู้ไกล่เกลี่ยไม่มีอำนาจชี้ขาดข้อพิพาท แต่จะช่วยแนะนำทางเลือกในการตกลงกันเองของคู่กรณี​

กระบวนการนี้มีขั้นตอนหลักๆ ดังนี้:

1. การยื่นคำร้องขอไกล่เกลี่ย
หลังศาลพิพากษา คู่กรณีสามารถยื่นคำร้องขอไกล่เกลี่ยต่อกรมบังคับคดี ได้ทันที โดยไม่ต้องรอให้มีการบังคับคดีจริง (เรียกว่า ไกล่เกลี่ยก่อนการบังคับคดี) หรือแม้ภายหลังเริ่มการบังคับคดีไปแล้วก็ยังยื่นขอไกล่เกลี่ยได้ (เรียกว่า ไกล่เกลี่ยหลังการบังคับคดี) การยื่นคำร้องทำได้ที่ ศูนย์ไกล่เกลี่ยข้อพิพาทกรมบังคับคดี หรือ สำนักงานบังคับคดีทั่วประเทศ

2. การเตรียมคดีและการนัดหมาย
กรมบังคับคดีจะกำหนดวันนัดไกล่เกลี่ย และแจ้งให้คู่กรณีทั้งสองทราบล่วงหน้า (ปัจจุบันอาจแจ้งทางอีเมลหรือหนังสือ)
ก่อนวันนัด ผู้ไกล่เกลี่ยจะเตรียมตัวโดยศึกษาข้อมูลเบื้องต้นของคดี เช่น คำพิพากษา หลักฐาน หรือสอบถามข้อมูลจากคู่กรณี เพื่อเข้าใจปัญหาและความต้องการของแต่ละฝ่าย ผู้ไกล่เกลี่ยในชั้นบังคับคดีอาจเป็น เจ้าหน้าที่กรมบังคับคดี หรือ บุคคลภายนอกที่ได้รับการขึ้นทะเบียน ซึ่งคู่กรณีตกลงให้เป็นคนกลางก็ได้​

3. การเจรจาไกล่เกลี่ย
เมื่อถึงวันนัด จะมีการเปิดการไกล่เกลี่ย โดยผู้ไกล่เกลี่ยแนะนำตนเอง อธิบายกติกา และสร้างบรรยากาศที่เป็นกลางให้คู่กรณีพร้อมเจรจา ในการเจรจา คู่กรณีแต่ละฝ่ายจะได้แสดงข้อเท็จจริงและข้อเสนอของตน โดยมีผู้ไกล่เกลี่ยช่วยซักถามและชี้ประเด็นสำคัญเพื่อหา “ทางออก” ที่ยอมรับร่วมกันได้ ผู้ไกล่เกลี่ยอาจจัดให้คู่กรณีประชุมร่วมกันหรือแยกห้องเจรจา (caucus) เป็นช่วงๆ เพื่อให้แต่ละฝ่ายพูดคุยอย่างเปิดใจ ข้อสำคัญคือผู้ไกล่เกลี่ยไม่มีอำนาจบังคับให้ฝ่ายใดยอมรับข้อเสนอ แต่จะทำหน้าที่เสนอแนะแนวทางประนีประนอมเท่านั้น ทั้งนี้กระบวนการไกล่เกลี่ยจะดำเนินไปอย่าง เป็นความลับ ข้อมูลที่เปิดเผยระหว่างไกล่เกลี่ยจะถูกเก็บรักษาเป็นความลับและไม่ถูกนำไปเปิดเผยหรือใช้เป็นพยานหลักฐานในทางคดีภายหลัง เพื่อให้คู่กรณีเจรจาได้อย่างเต็มที่

4. กรณีไกล่เกลี่ยสำเร็จ ✅
หากการเจรจาเป็นผล คู่กรณีสามารถบรรลุข้อตกลงในการชำระหนี้ตามแนวทางที่ทั้งสองพึงพอใจ เช่น ตกลงผ่อนชำระหนี้เป็นงวด ลดดอกเบี้ยบางส่วน หรือขยายระยะเวลาการชำระ​ ข้อตกลงที่ได้จะถูกจัดทำเป็นหนังสือ “บันทึกข้อตกลงประนีประนอมยอมความ” โดยคู่กรณีลงนามร่วมกัน ซึ่งมีผลผูกพันตามกฎหมาย ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งไม่อาจบอกเลิกหรือเปลี่ยนแปลงข้อตกลงฝ่ายเดียวโดยพลการได้ จากนั้น เจ้าหนี้จะดำเนินการถอนการบังคับคดี ตามข้อตกลง เช่น งดการขายทอดตลาดทรัพย์ หรือ ถอนการยึด/อายัดทรัพย์สิน ที่เคยดำเนินการไว้ เพื่อให้เป็นไปตามเงื่อนไขที่ตกลงกัน​ ส่งผลให้การบังคับคดีสิ้นสุดลงโดยความสมัครใจของคู่ความ

5. กรณีไกล่เกลี่ยไม่สำเร็จ ❌
หากการเจรจาไม่สามารถตกลงกันได้ทุกประเด็น คู่กรณียังคงมีสิทธิเดินหน้าการบังคับคดีตามคำพิพากษาเดิมต่อไป โดยสถานะคดีจะกลับเข้าสู่กระบวนการยึดทรัพย์ อายัดทรัพย์ หรือขายทอดตลาดตามปกติ การไกล่เกลี่ยที่ไม่สำเร็จจะไม่มีผลผูกพันคู่ความแต่อย่างใด อย่างไรก็ตาม หากตกลงกันได้เพียง “บางส่วน” (เช่น ยอมชำระบางก้อนแต่ยังมีส่วนที่โต้แย้งกันอยู่) ก็สามารถทำข้อตกลงเฉพาะส่วนนั้น และดำเนินการบังคับคดีเฉพาะในส่วนที่ยังตกลงกันไม่ได้ต่อไปได้เช่นกัน​กล่าวคือ กระบวนการไกล่เกลี่ยมี ความยืดหยุ่น สามารถระงับข้อพิพาทได้ทั้งทั้งหมดหรือบางส่วนของคดีตามที่คู่กรณียินยอม

หมายเหตุ: ปัจจุบันกรมบังคับคดีได้สนับสนุน การไกล่เกลี่ยออนไลน์ ผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์ด้วย เพื่อความสะดวกของประชาชน ผู้ประสงค์ไกล่เกลี่ยสามารถติดต่อสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่สายด่วนกรมบังคับคดี 1111 กด 79 หรือผ่านเว็บไซต์กรมบังคับคดี

ดร.มิลิณ กำเนิดสิงห์
นิติศาสตร์ดุษฎีบัณฑิต

13/10/2025

13/10/2025

พ.ต.อ.ทวี สอดส่อง หมอมิลิณ กำเนิดสิงห์

pmkkamnerdsing.com

13/10/2025

ดร.มิลิณ กำเนิดสิงห์
นิติศาสตร์บัณฑิต

#หมอหลิน #หมอปรียาภา #หมอมิลิณ #หมอลิณ
pmkkamnerdsing.com

16/07/2025

ขอฉลองให้กับวันครบรอบปีที่ 5 บน Facebook ของฉัน ขอบคุณที่ช่วยสนับสนุนฉันมาโดยตลอด ฉันคงมาถึงจุดนี้ไม่ได้หากไม่มีพวกคุณทุกคน 🙏🤗🎉

01/09/2024

https://youtu.be/QhDV8OVfUDY?si=yk4cGwMp_9f0Aa1O

01/09/2024

#ที่มาจากข่าวทนายสืบพยานในศาลเครียดจนหัวใจวาย
จากข่าวที่เราเห็นบ่อยๆ ว่า หลายคนสุขภาพดีแข็งแรง ออกกำลังกายเป็นประจำ ไม่เคยมีอาการว่าเป็นโรคหัวใจ กี่ปีๆ ก็ไม่เคยต้องไปหาหมอ แต่อยู่ๆ วันหนึ่งทำให้หัวใจวาย หรือเสียชีวิตกะทันหันจากโรคหัวใจได้ ที่สำคัญไม่ใช่เฉพาะผู้สูงอายุเท่านั้น แต่เราจะเริ่มเห็นคนวัยทำงาน หรือคนที่อายุยังน้อย เสียชีวิตกระทันหันจากโรคหัวใจเพิ่มมากขึ้น

ซึ่งจากสถิติในประเทศไทยพบว่าร้อยละ 45 ของการเสียชีวิตเฉียบพลัน เกิดจากโรคหลอดเลือดหัวใจ โรคหัวใจวาย มีชื่อเรียกทางการแพทย์ว่า โรคกล้ามเนื้อหัวใจตายเฉียบพลัน หรือ Heart Attack เป็นโรคที่เกิดจากภาวะที่เกิดลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือดหัวใจเฉียบพลัน จนเลือดและออกซิเจนไม่สามารถไปเลี้ยงกล้ามเนื้อหัวใจ และเมื่อหัวใจขาดเลือดและออกซิเจน ผลที่ตามมาก็คือกล้ามเนื้อหัวใจถูกทำลายเกิดภาวะหัวใจวาย ซึ่งโรคนี้มักเกิดขึ้นทันทีแบบเฉียบพลันเช่น ขณะปฏิบัติกิจวัตรประจำวัน ทำงาน เล่นกีฬา ซึ่งระยะเวลา สามารถเกิดขึ้นภายใน 1 ชั่วโมง และที่สำคัญมากกว่าครึ่งหนึ่งของผู้เสียชีวิตเฉียบพลันจากโรคหัวใจ ไม่เคยแสดงอาการมาก่อน

01/09/2024

#ว่าด้วยเรื่องเช็ค-3
ประเทศฝรั่งเศส ได้กำหนดหน้าที่ให้ผู้สั่งจ่ายเช็คหรือเจ้าของบัญชีต้องนำเงินเข้าบัญชีที่จะถูกหักเงินตามเช็ค ในกรณีธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงินตามเช็ค และธนาคารที่ปฏิเสธการจ่ายเงินมีหน้าที่แจ้งให้ผู้สั่งจ่ายหรือเจ้าของบัญชีแจ้งกับธนาคารอื่นที่ผู้สั่งจ่ายได้เปิดบัญชีเพื่อการใช้เช็คไว้เพื่อรับทราบถึงการออกเช็คที่ถูกธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงิน และห้ามมิให้ผู้นั้นสั่งจ่ายเช็คอีกต่อไปโดยเปิดโอกาสให้ผู้สั่งจ่ายหรือเจ้าของบัญชีที่ถูกธนาคารห้ามมิให้สั่งจ่ายเช็คซึ่งได้ผ่านกระบวนการชำระเงินตามกฎหมายแล้วกลับมาใช้เช็คได้อีกครั้ง แต่หากผู้สั่งจ่ายไม่นำเงินตามจำนวนในเช็คมาชำระภายในระยะเวลาที่กำหนด นอกจากอาจถูกลงโทษทางอาญาแล้วยังอาจถูกห้ามใช้เช็คเป็นระยะเวลา 10 ปีนับตั้งแต่วันห้ามใช้เช็คด้วย

ทั้งนี้ พระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2534 มีความแตกต่างกับกฎหมายต่างประเทศ เฉพาะการออกเช็คลงวันที่ล่วงหน้าที่ศาลฎีกามีคำพิพากษาตลอดมาว่า “วันที่เขียนเช็คยังไม่ถือว่าเป็นวันออกเช็ค ต้องถือวันที่ลงในเช็คเป็นวันออกเช็คและเป็นวันเริ่มการกระทำความผิด โดยความผิดได้เกิดขึ้นเมื่อธนาคารปฏิเสธการจ่ายเงิน” ซึ่งแตกต่างกับการออกเช็คตามกฎหมายของฝรั่งเศสและสหรัฐอเมริกาที่ถือว่าวันเขียนเช็คเป็นวันออกเช็คตามความเป็นจริง และเป็นข้อสันนิษฐานว่าการออกเช็คลงวันที่ล่วงหน้าถือว่าขณะออกเช็คผู้นั้นไม่มีเงินอยู่ในบัญชีและผู้ที่รับเช็ครู้อยู่แล้วว่าเช็คนั้นไม่มีเงินพอจ่ายในขณะออกเช็ค ดังนั้น เช็คลงวันที่ล่วงหน้าตามกฎหมายต่างประเทศจึงไม่มีความผิดทางอาญา

นอกจากนี้ ในต่างประเทศยังมีตัวอย่างมาตรการและแนวทางในการสร้างความน่าเชื่อถือของเช็คที่สามารถนำมาถอดบทเรียนเพื่อปรับใช้ในประเทศไทยได้[6] ดังนี้

ระบบการประกันเช็คในสหราชอาณาจักร เป็นระบบที่ธนาคารพาณิชย์ร่วมกันเสริมสร้างความน่าเชื่อถือแก่เช็ค โดยการประกันการชำระเงินตามเช็คภายในวงเงินที่กำหนดไว้บนบัตร ไม่ว่าลูกค้าของธนาคารจะมียอดเงินคงเหลือในบัญชีเงินฝากเพียงพอหรือไม่ก็ตาม ซึ่งการให้วงเงินของธนาคารนั้นขึ้นอยู่กับประวัติความน่าเชื่อถือของลูกค้า โดยการออกเช็คที่มีการประกันวงเงินจะต้องมีการแสดงบัตรต่อผู้ทรงเช็คและกรอกรายละเอียดของบัตรดังกล่าวลงบนเช็คไว้ด้วย บัตรประกันเช็คมักพ่วงเป็นบัตรสำหรับการทำธุรกรรมทางการเงินอื่น ๆ ในใบเดียวกันด้วย เช่น บัตรถอนเงินสดและบัตรเดบิต การใช้บัตรดังกล่าวเคยได้รับความนิยมในกลุ่มลูกค้าที่คุ้นเคยกับการใช้เช็คในการชำระเงินในชีวิตประจำวัน แต่ต่อมาเมื่อมีการพัฒนาระบบการชำระเงินอิเล็กทรอนิกส์อื่น ๆ ทำให้ปริมาณการใช้เช็คลดลงอย่างรวดเร็ว จึงทำให้ระบบการประกันเช็คไม่คุ้มค่าต่อการดำเนินการต่อไปและได้ถูกยกเลิกไปในที่สุดเมื่อปี พ.ศ. 2554

ระบบฐานข้อมูลลูกค้าสถาบันการเงินในสหรัฐอเมริกา ระบบนี้นอกจากมีการเก็บข้อมูลเครดิตโดยสถาบันเก็บข้อมูลด้านประวัติการให้สินเชื่อและการชำระหนี้แล้ว ยังมีการจัดตั้งองค์กรเอกชนเพื่อรวบรวมข้อมูลความน่าเชื่อถือในฐานะทางการเงินของบุคคลด้วย ซึ่งข้อมูลดังกล่าวได้มาโดยความสมัครใจของบุคคลที่จะเปิดเผยข้อมูล และอาจนำมาใช้ประกอบการตัดสินใจของธนาคารในการเปิดบัญชีกระแสรายวันเพื่อให้ลูกค้าใช้เช็คหรือคู่ค้าในการรับชำระเงินด้วยเช็คได้

#สรุป การบังคับใช้โทษทางอาญากับความผิดอันเกิดจากการใช้เช็คตามพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2534 ยังมีข้อพิจารณาด้านความเหมาะสมในการลงโทษที่ขาดความยืดหยุ่น อีกทั้งยังเป็นเครื่องมือของเจ้าหนี้ในการบังคับลูกหนี้ให้ชำระหนี้ซึ่งอาจไม่สอดคล้องกับเจตนารมณ์ของกฎหมาย และไม่สอดคล้องกับสภาพการณ์ในปัจจุบัน รวมทั้งบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย มาตรา 77 และพันธกรณีระหว่างประเทศ โดยเฉพาะข้อ 11 ของกติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง ซึ่งเป็นสิทธิและเสรีภาพเด็ดขาดที่รัฐภาคีไม่สามารถเลี่ยงพันธกรณีได้ จึงมีความเห็นทางวิชาการว่าสมควรยกเลิกพระราชบัญญัติดังกล่าว ทั้งนี้ เพื่อการลดต้นทุนภาระค่าใช้จ่ายของรัฐที่ต้องจ่ายสำหรับการดำเนินคดีอาญาในเรื่องทางแพ่ง และเพื่อให้สอดคล้องกับกติกาสากลระหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง อย่างไรก็ตาม เมื่อได้มีการยกเลิกพระราชบัญญัติว่าด้วยความผิดอันเกิดจากการใช้เช็ค พ.ศ. 2534 แล้ว เห็นสมควรกำหนดมาตรการเพื่อทดแทนการบัญญัติความรับผิดทางอาญาที่ถูกยกเลิกไป โดยพบว่าในต่างประเทศได้มีการใช้มาตรการอื่นแทนการลงโทษในทางอาญา เช่น ระบบการประกันเช็ค ระบบฐานข้อมูลลูกค้าสถาบันการเงิน และการห้ามประกอบอาชีพ ซึ่งมาตรการหรือแนวทางต่าง ๆ ดังกล่าวจะช่วยสร้างความมั่นใจให้แก่ผู้ประกอบธุรกรรมที่ได้รับเช็คอันจะส่งผลต่อความน่าเชื่อถือในการใช้เช็คและเศรษฐกิจของประเทศได้ต่อไป