14/07/2026
📚 นิติกรรมอำพราง คืออะไร?
หลายคนอาจเคยได้ยินคำว่า “นิติกรรมอำพราง” แต่ไม่ทราบว่ามีความหมายอย่างไร และส่งผลทางกฎหมายอย่างไร
⚖️ นิติกรรมอำพราง คือ การที่คู่กรณีทำ นิติกรรมอย่างหนึ่งขึ้นมา เพื่อปกปิดนิติกรรมอีกอย่างหนึ่ง ที่เป็นเจตนาที่แท้จริงของตน
กล่าวง่าย ๆ คือ…
“ทำสัญญาแบบหนึ่ง แต่ความจริงตั้งใจทำอีกแบบหนึ่ง”
ตัวอย่างเช่น
✅ ทำ “สัญญาให้” แต่ความจริงคือ “สัญญาซื้อขาย”
✅ ทำ “สัญญาขายฝาก” แต่ความจริงคือ “สัญญากู้ยืมเงิน”
⸻
📖 กฎหมายกำหนดไว้อย่างไร?
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 155 บัญญัติว่า
🔹 การแสดงเจตนาลวงที่คู่กรณีสมรู้กัน เป็นโมฆะ
🔹 หากทำขึ้นเพื่ออำพรางนิติกรรมอื่น ให้บังคับตาม นิติกรรมที่แท้จริง หากนิติกรรมนั้นชอบด้วยกฎหมาย
⸻
✅ องค์ประกอบของนิติกรรมอำพราง
✔️ มีนิติกรรม 2 ฉบับ
* นิติกรรมที่เปิดเผย (นิติกรรมอำพราง)
* นิติกรรมที่แท้จริง (นิติกรรมที่ถูกอำพราง)
✔️ คู่กรณีเป็นบุคคลเดียวกัน
✔️ คู่กรณีสมรู้กันในการแสดงเจตนาลวง
✔️ มีเจตนาแท้จริงให้ผูกพันตามนิติกรรมที่ซ่อนอยู่
⸻
⚖️ ผลทางกฎหมาย
❌ นิติกรรมที่อำพราง
* เป็นโมฆะ
* ใช้บังคับไม่ได้
✅ นิติกรรมที่ถูกอำพราง
* หากมีองค์ประกอบครบ
* ไม่ขัดต่อกฎหมาย
* มีผลใช้บังคับได้
แต่หากนิติกรรมที่แท้จริงมีวัตถุประสงค์ขัดต่อกฎหมาย หรือเป็นการต้องห้าม ก็เป็น โมฆะ เช่นเดียวกัน
⸻
🔍 ศาลจะพิจารณาอะไร?
ศาลจะไม่ยึดเพียง ชื่อของสัญญา
แต่จะพิจารณาจาก
👉 เจตนาที่แท้จริงของคู่กรณี
รวมถึงพฤติการณ์และพยานหลักฐานทั้งหมดประกอบกัน
⸻
💡 สรุปสั้น ๆ
“นิติกรรมอำพราง คือ การนำสัญญาฉบับหนึ่งมาเป็นฉากบังหน้า เพื่อปกปิดนิติกรรมที่คู่กรณีตั้งใจทำจริง”
📌 นิติกรรมที่เปิดเผย เป็นโมฆะ
📌 นิติกรรมที่แท้จริง อาจมีผลใช้บังคับ หากไม่ขัดต่อกฎหมาย
⸻
⚖️ ความรู้กฎหมายที่ประชาชนควรรู้ เพราะชื่อของสัญญาอาจไม่ใช่สิ่งที่ศาลใช้ตัดสิน แต่สิ่งสำคัญคือ “เจตนาที่แท้จริงของคู่กรณี”
#กฎหมาย #นิติกรรมอำพราง #มาตรา155 #ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ #กฎหมายแพ่ง #ความรู้กฎหมาย #ทนายความ #สำนักงานกฎหมายนาคราช
