28/01/2021
Xukunka Maxkamadda Sare ee Xukun Lr 7 ee 1962
Waxaa Maxkamadda Dagmada Hargeisa ka furtay dacwad madani ah oo la xiriirta dhaqan, gaar ahaan Diyo si waafaqsan farqadda sadaxaad ee qoddobka 2aad ee Xeerka Nidaamka Garsoorka ee Xeer Lr. 3 soona baxay 1962, oo tilmaamaysa in dacwadaha dhaqanka ay awood u leedahay ka garnaqistooda Maxkamadda Dagmada.
Dacwaddaan waxay u dhexaysay qabaa’ilka Cabdalle Sacad iyo Arab, nuxurka doodda dhinacyadu waxay ahayd laba arrimood oo kala ah:
1- In Maxkamadaha Soomaaliya ay awood u leeyihiin ka garnaqista arrintaas iyo inkale, maadaama falku uu ka dhacay gudaha Jabuuti oo xiligaas hoostagaayay maamulka gumaystihii Faranca.
2- Arrinta kale waxay ahayd, maadaama qiimaha diyada ee Hargeisa iyo jabuuti ay kala duwanyihiin, ma waxaa la qaadanayaa qiimaha Jabuuti mise Qiimaha Hargeisa.
Maxkamadda darajada koowaad iyo Maxkamadda Darajada Labaad ee Hargeisa waxay isku raaceen in Maxkamadda Dagmada Hergeisa ay awood u leedahay ka garnaqista dacwadaas maadaama labada qabiilba ay si wadajir ah u dagan yihin gudaha Jabuuti iyo Hargeisaba, dacwadduna ay dhaqan ku saabsan tahay iyo in qiimaha Diyada lagu salaynaayo kan Hargeisa.
Maxkamadda sare ee dalka oo arintaan cabasho ahaan loogu horgeeyay ayaa ka jawaabtay labada arrimood ee muranku ka taagnaa ee aan sare ku soo xusnay.
Dood dheere kadib, waxaa maxkamadda u cadaaday arrimahaan:
1- In Maxkamadaha Soomaaliya ay awood u leeyihiin ka garnaqista dacwadaas iyo
2- In qiimaha Diyada lagu salaynaayo meesha falku ka dhacay ( Djabuuti).
Maxkamaddu waxay caddaysay in awoodda maxkamadaha Jamhuuriyadda Soomaaliya ee arrintaan ay ku xirantahay Sharciga Caalamiga ah ee Gaarka ah maaddaama dilku ka dhacay dal shisheeye.
Maxkamaddu waxay Xukunkeeda u cuskatay ama ay tixraacday xukunka HOLMES, J., ee kiiska ka dhexeeyay Mareykanka v. Mexican National Railway Co. (1904) '94 US I20, iyadoo laga duulaayo in waajibaadka Mas’uuliyad ka gaabinta lagu fulin karo meel kasta oo qofka laga helo iyo in xadka waajibaadka uu go'aaminayo sharciga goobta falku ka dhacay, sababtoo ah, dacwadda la xiriirta dilka ee lagu dalbanaayo Diyo waxay la midtahay dacwadaha la xiriira mas,uuliyad ka gaabinta ee lagu dalbanaayo magdhawga.
Iyadoo ladabaqaayo mabaadi'da kor ku xusan, maxkamaddu waxay sheegtay in maxkamadda degmada Hargeysa ay awood u leedahay inay gasho dacwadda maadama dhinacyadu joogaan gudaha Soomaaliya , iyo in qiimaha Diyada la bixinaayo lagu salaynaayo goobta uu falku ka dhacay ( Djabuuti).
Source: Somali Republic Supreme Court Author(s): E. Cotran Source: Journal of African Law , Summer, 1964, Vol. 8, No. 2 (Summer, 1964), pp. 139- 141 Published by: School of Oriental and African Studies .w/Q Avv.daahir ali