Abdirahaman haariye

18/02/2026

Magacaabista xilka muhiimka ah Madaxwaynaha Somaliland magacaabay. Madaxa unugga xidhidhka iyo dardargelinta Hayaddaha Xukuumada. (Head of the coordination priority and government institutions performance)
Waa boos muhiim u ah dawladnimada wadamo badan oo dunida ah ayaa Nidaamka ku dhisay nidaamka dawligga ah waxaan Tusaale u soo qadanaynaa raysal wasarahii ingiriiska Tolny Blair oo hogaaminayey siyaasada Ingiriiska sanadahii 1997-2007, wuxuu qoray buug la yidhaahdo casharrada Hogaaminta Qarniga 21aad.
Buugaa waxaa uu ku xusay afar arrin ayuu sheegay inay muhiim u tahay Hogaamiye kasta oo dal maamulkiisa gacanta ku dhiga inuu bilowga h**eba sameeyo si uu ugu guulaysto wax qabad la tabaan karo afarta arrin waxa uu ugu magac daray 4PS.
Qodobka afaraad 4aad waxaa ku soo qaatay unuga Qiimaynta Haydahah Xukuumada Qiimaynta Wax qabadka (performance )
Wuxuu Tony Blairy ku taliyey inaad dejisto nidaam aad kula soconayso wax qabadka dadka aad xulatay xilalka iyo siday u fulinayaan Qorshayaasha iyo Siyaasadihii wuxuu buugiisa ku tilmaamayey inuu samaysatay xafiis uu ubixiyey (Delivery unity) oo la socoda in Qorshayaashii iyo siyaasadii u fulayaan xafiiskan wuxuu u xushay khubro Aqoon kala duwan u leh siyaasada, dejinta (strategyada, policy and experts) wada-xidhiidhka (communication Experts ),dhaqaalayahano (economists),maamulka dawladda (public Administration Experts) iyo kuwo kale oo la hal maala, siduu ku xusay buugiisa intuba waxay ka caawiyeen hogaaminta dalka, dejinta Qorshayaasha dawladda iyo isla xisaabtanka masuuluyiinta uu dirsaday.

Shaqada xafiiskan waxaa ugu muhiimsan
1. is waafajinta Qorshayasha Wasaraddaha iyo Qorshaha Qaranka .
2. Fududaynta isku xidhka , Xidhiidhka wasaraddaha iyo madaxtooyada.
3. In siyaasadaha iyo Qorshayasha xukuumada sideeda loo fuliyey.

Aas Aaska Xafiiskan waxaa nidaamka dawliga u horseed karaa horuumar la raaban karo si loo helo halbeegayo lagu cabirayo Waxqabadka iyo qorshayasha Xukuumada.

Waabilaahi Tawfiiq.
Gar. Abdirahman haariye.

Ramadan Mubaarik

18/02/2026

Ramadan mubaarik alle acmaasha soonka haynaga aqbalo

31/12/2025

Wadanka Kosovo oo ka go,ay dalka Serbia(Yugoslavia) sanadkii 2008 waxaa Aqoonsaday wadamo badan sida United state, UK, france ,germany italay iyo wadamo kale oo badan
Waxaa diiday Aqoonsigaa dalkii uu ka go,ay oo ahaa Serbia oo ah Dal ku yaala South east Europe
Waxaa ka soo horjeestay dalalka China iyo Russia
Serbia waxay codsatay in la joojiyo Aqoonsigaa
Serbia Waxay dacwada ugubisay maxkamada Cadaalada Adduunka
(International court of justice ICJ)
Oo leh Doorka ah Advisory opinion in ay talo bixin sharci ka bixiso aqoonsigaa maxakamadu waxay Qaraarisay in Aqoonsigaa Kosovo aanu ka Hor imanayn shuruucada caalamiga ah.
Marka loo eego hananka shuruucada Aqoonsigaasi wuxuu ahaa mid Siyaasadeeda Diplomatic Recognization mana ahayn legal Recognization.

Hadaba Somaliland iyo kosovo maxay ku kala duwan yihiin
Somaliland waa dal leh xuduudo caalaamiya oo Ah kuwii Mustacmarka reer yurub Afrika loogu qabiyey Somaliland markii afrika la qaybsaday waxay gumstay Ingiriiska Taarikhadu markay aheed 1884 sidaana waxay lagu aqoonsaday xuduudaha caalamiga ah ee Afrika inay ku jirto,
Markii Axadiga African unionka la sameeyey sanadkii 1963 afrika waxaa la qaatay in Xududahii mustcmarka waxba laga bedelin.
Somaliland waxa la aqoonsaday sanadkii 1960 26june in ay dal madax banan noqotay,
Israacii dhacay 1july markii israacu dhacay Axadigii mudowga lama sexeexin Act of union was never ratified.
Somaliland waxay dib ula soo noqotay 18may 1991kii madax bananideedii.
Somaliland waa dal buuxiyey dhamman. Shuruudaha dal lagu Aqoonsado oo ah
(legal recognization)

07/11/2025

Somaliland investment Summitt

26/10/2025

Siyaasi Abwaan Cali cabdi saaiq

25/10/2025

Buuga laga Qoray gudoomiyaha Gollaha Guurtida

17/10/2025

Sheeko xiiso badan

19/09/2025

Sodon (30) Odhaahood ee ugu Saameynta Badan Caalim Dr. Yaasir Al-Khuzaymi

🧠 Xagga Garashada iyo Qiimaynta Nafta:

1. "Qofka naftiisa aan ku kalsoonayn wuxuu si dhakhso ah ugu gaajoodaa xagga dareenka; maxaa yeelay quudkiisa gudaha kuma filna inuu ka dhargiyo baahidiisa."

2. "Habka ugu wanaagsan ee aad naftaada ula dhaqmi karto waa in waxa aad tahay aanu ka fogaan waxa aad dadka u muujiso."

3. "Kalsoonida nafta ma aha isla-weyni, waa inaad ogaato qiimahaaga adigoo aan u baahnayn in aad cid kale u caddayso."

4. "Guusha dhabta ah waxay ka bilaabataa gudahaaga, marka aad naftaada rumaysato ka hor inta dadka kale ay ku rumayaan."

5. "Qiimaynta Nafta micnaheedu maaha in aad kaamil noqoto, balse waa in aad naftaada aqbasho xitaa iyada oo ay jiraan ceebo."

🤝 Xagga Xidhiidhada Bani'aadamka:

6. "Dadka waxa ay u kala socdaan 'Amiir (Hogaamiye), Asiir (La hayste) , iyo Nadiir( qof kula siman); kii aad wanaajiso adaa amiir (hogaamiye) u ah, kii ku wanaajiya adigaa asiir (La hayste) u ah, kii aan kuu baahnaynna adiga ayuu kula siman yahay."

7. "Xidhiidhada guuleysta waxa lagu dhisaa daacadnimo iyo is-ixtiraam, ee maaha marin-habaabin iyo been muuqata."

8. "Haku qasbin naftaada inaad sii joogto xidhiidh ku daaliya; saaxiibtinimada runta ahi ma daaliso naf."

9. "Kalsooni iyo kalgacal uma baaba'aan khilaafka aragtida, balse wuu kobciyaa xidhiidhka oo wuu hodminayaa."

10. "Raalli gelintu ma dhinto qiimahaaga; ee waxay kuu kordhisaa jacaylka qalbiyada dadka."

💬 Xagga Isgaadhsiinta iyo Hadalka:

11. "Si aad hadal yaqaan u noqoto: noqo mid aqoon qoto dheer leh, hadalkana u sahla dadka, si xiiso lehna u soo bandhiga, Ilaahayna weyddiista gargaar."

12. "Ereyada wanaagsan waa sadaqo; ereyadaada u xulo sidii aad u dooran lahayd hadiyadaha ugu quruxda badan."

13. "Dhegeysiga waa farshaxan; dhegeysi dhab ahna waxa uu furayaa qalbiyada dadka ka hor maskaxdooda."

14. "Isgaadhsiinta wax-ku-oolka ah waxay ka bilaabataa niyad daacad ah oo faham doonaysa, ee ma aha mid jawaab degdeg ah raadineysa."

15. "Ha u hadlin kaliya si aad u hadasho; ereyadaada ha lahaadaan ujeeddo iyo micno."

🛡️ Xagga Xoogga Nafsiyeed iyo Dheellitirka:

16. "Dabeecad xoog leh micnaheedu ma aha ad-adayg, ee waa awoodda aad isugu beddesho xaalado kala duwan adigoo aan naftaada lumin."

17. "Xasilloonida aad muujiso xilliga dhibaatooyinka waxay caddayn u tahay xoog gudaha ah oo aan ruxmin."

18. "Xakameynta falcelintaada waa talaabada ugu horreysa ee aad noloshaada gacanta ugu dhigto."

19. "Awoodda dhabta ah waxay ku jirtaa kartida aad ku cafiso oo aad ku illoowdo."

20. "Is-dheellitirnaanta nafsadeed laguma iibsado lacag, ee waa mid lagu dhiso feejignaan iyo tababar joogto ah."

🌱 Xagga Koritaanka iyo Is-beddelka:

21. "Isbeddelka wuxuu bilaabmaa marka aad garato inaad u qalanto wax ka wanaagsan."

22. "Ha ka baqin isbeddelka; waa fursad aad ku korto oo aad ku horumariso naftaada."

23. "Khibrad kasta, xitaa haddii ay xanuun badan tahay, waxay xambaarsan tahay cashar kuu dhoweynaya naftaada runta ah."

24. "Caqabaduhu waxay cillad la'aan u sifeeyaan dabeecaddaada waxayna muujiyaan kartidaada qarsoon."

25. "Koritaanka nafta waa safar joogto ah, mana ahan meel la gaaro."

💡 Xagga Xigmadda iyo Guusha:

26. "Maxaan u aaminnaa dareenka nacaybka, halka jaceylka u baahanyahay inuu hadlo si aan u aaminno!"

27. "Guusha laguma cabbiro waxa aad naftaada u qabato oo kaliya, ee waxa aad dadka kale u qabato."

28. "Xigmaddu ma aha aqoon kaliya, ee waa sida aad aqoonta ugu dabaqdo nolosha."

29. "Guusha dhabta ahi waa inaad si daacadnimo leh ula noolaato naftaada."

30. "Guulaha waaweyn waxay ka bilowdaan fikir yar iyo rumeyn weyn."

555 likes, 9 comments. “Sheikh xuseen 💕 👳‍♂️ ❣_waano😌 ゚ @️ | الخير 🫀 sahal 📿❤️‍🔥👳‍♂️”

31/07/2025

Shirwaynaha ururka Qareenada Somaliland maalintii 2aad

27/07/2025

𝐂𝐀𝐒𝐇𝐀𝐑𝐀𝐃𝐀 𝐇𝐎𝐆𝐀𝐀𝐌𝐈𝐍𝐓𝐀 𝐐𝐀𝐑𝐍𝐈𝐆𝐀 𝟐𝟏-𝐀𝐀𝐃

Ra’iisal Wasaarahii h**e ee ingiriiska (Tony Blair) waxa uu soo saaray sannadkii h**e buugan uu ugu magacdaray “𝐂𝐚𝐬𝐡𝐚𝐫𝐫𝐚𝐝𝐚 𝐇𝐨𝐠𝐚𝐚𝐦𝐢𝐧𝐭𝐚 𝐐𝐚𝐫𝐧𝐢𝐠𝐚 𝟐𝟏-𝐚𝐚𝐝"

Wuxuu kaga hadlayaa sidii uu u hagay una maamulay xukuumadiisii saddexda jeer dadku kalsoonida siiyeen intii u dhaxaysay “1997-2007”

Afar arrin ayuu sheegay inay muhim u tahay hogaamiye kasta oo dal maamulkiisa gacanta ku dhiga in uu bilowga h**eba sameeyo si uu ugu guulaysto wax-qabad la taaban karo. Afartan arrin waxa uu ugu magac-daray (𝟒 𝐏𝐬).

𝟏. “𝐏𝐥𝐚𝐧” - 𝐃𝐚𝐣𝐢𝐧𝐭𝐚 𝐐𝐨𝐫𝐬𝐡𝐚𝐡𝐚

Waa muhim in hogaamiyuha ay u caddahay halka uu u socdo iyo waxa mudnaanta u leh. Qorshaha la dejinayaa waa inaanu u eekaan wax la iska jeclaaday (𝐰𝐢𝐬𝐡𝐟𝐮𝐥) laakiin waa inuu ku fadhiyaa istraajiyad la meel marin karo iyadoo lala eegayo duruufta markaas uu hogaamiyuhu dhaxlay. Qaybtaas kusoo meeray odhaahdan “𝐓𝐫𝐲 𝐭𝐨 𝐃𝐨 𝐄𝐯𝐞𝐫𝐲𝐭𝐡𝐢𝐧𝐠 𝐚𝐧𝐝 𝐘𝐨𝐮 𝐖𝐢𝐥𝐥 𝐋𝐢𝐤𝐞𝐥𝐲 𝐃𝐨 𝐍𝐨𝐭𝐡𝐢𝐧𝐠”

𝟐. “𝐏𝐨𝐥𝐢𝐜𝐲” - 𝐃𝐞𝐣𝐢𝐧𝐭𝐚 𝐒𝐢𝐲𝐚𝐚𝐬𝐚𝐝𝐚𝐡𝐚

Haayadaha dawladdu waa lagama maarmaan in ay yeeshaan siyaasado haga qaabka ay u shaqaynayaan iyo waxa ay rabaan inay qabtaan (Siyaasaduhu waxay ka shaqaysiiyaan qorshayaasha). Waxa uu Tony Blair ku doodayaa haddii haayad kasta oo dawladeed leedahay siyaasad waxa kuu fududaanaysa inaad kala garan karto kuwa shaqadii iyo qorshayaashii loo dejiayay fulinaya iyo kuwa fadhiidka ah. Qaybtan wuxuu ku soo meeray odhaahdan “𝐆𝐨𝐨𝐝 𝐏𝐨𝐥𝐢𝐜𝐲 𝐈𝐬 (𝐍𝐞𝐚𝐫𝐥𝐲) 𝐀𝐥𝐰𝐚𝐲𝐬 𝐆𝐨𝐨𝐝 𝐏𝐨𝐥𝐢𝐭𝐢𝐜𝐬”.

𝟑. “𝐏𝐞𝐨𝐩𝐥𝐞” - 𝐗𝐮𝐥𝐚𝐬𝐡𝐚𝐝𝐚 𝐃𝐚𝐝𝐤𝐚

Dadka aad u xulanayso xilalka waa inay noqdaan dad karti, aqoon iyo garaad sare ku qalabaysan. Qofkasta oo loo magacaabayo meel uu masuul ka noqonayo, waa in aqoonteedii iyo khibradeediiba uu yeesho si uu wax muuqda meeshaas uga qabto. Waxa uu Tony Blair ku doodayaa, dadkaas waa inay ka dhex muuqdaan kuwo adiga kaa cilmi iyo caqli badanba. Arrintan wuxuu ku tilmaamay ta ugu muhimsan 𝐚𝐟𝐚𝐫𝐭𝐚-𝐏, waayo dadkaad xulanaysaa waa kuwa hirgalinaya qorshaha iyo siyaasaddaba. Qaybtan wuxuu ku soo meeray odhaahdan “𝐈𝐭’𝐬 𝐀𝐥𝐥 𝐀𝐛𝐨𝐮𝐭 𝐭𝐡𝐞 𝐏𝐞𝐨𝐩𝐥𝐞” – sirtuba waa dadka aad xulato.

𝟒. “𝐏𝐞𝐫𝐟𝐨𝐫𝐦𝐚𝐧𝐜𝐞” - 𝐐𝐢𝐢𝐦𝐞𝐲𝐧𝐭𝐚 𝐖𝐚𝐱-𝐪𝐚𝐛𝐚𝐝𝐤𝐚

Wuxuu Tony Blair ku taliyay inaad dejisato nidaam aad kula soconayso wax-qabadka dadka aad xulatay xilalka iyo siday u fulinayaan qorshayaashii iyo siyaasadihii. Wuxu si qoto dheer uga hadlay inuu samaystay xafiis uu u bixiyay “𝐃𝐞𝐥𝐢𝐯𝐞𝐫𝐲 𝐔𝐧𝐢𝐭” oo la socda in qorshayaashii iyo siyaasadii fulayaan. Xafiiskan wuxuu u xushay khubaro aqoon kala duwan leh sida, siyaasad dejinta (Strategy & Policy Experts), wada-xidhiidhka (Communication Experts), dhaqaalayanno (Economics), Maamulka Dawladda (Public Administration Experts) iyo kuwo kale oo la hal-maala. Siduu xusay, Intuba waxay ka caawiyeen hogaaminta dalka, dejinta qorshayaasha dawladda, iyo la xisaabtanka masuuliyiinta uu dirsaday.

Buuggan oo aad u xiiso badan oo dhawaanahan aan akhrintiisa waday wuxuu koobsaday, cilmi, aragtiyo iyo tilmaamo lagu maamulo dawlad si ummadda ugu adeegto sida saxda.

Maanta intaas ayaan idiinka soo gudbiyey. Casharro kale oo ku jira Iyana waan idinla wadaagi doonaa inshallah.

05/06/2025

25/05/2025

Somalia - Sahanka dahabka iyo soo-saar kiisa xagguu marayaa?

Dahabka wuxuu ka mid yahay macdamaha birta (metallic minerals) ah ee Soomaaliya Allah ku manaystay. Inta sahan lagu ogaaday, macdamaha birta ah, kuwa istraatijikada ah iyo kuwa gabaabsiga (critical) ka ah waxaa ka mid ah: birta (Fe), zinc (Zn), aluminium (Al), lithium (Li), maar (Co), molybdenum (Mo), lead (Pb), manganese (Mn), tin (Sn), bismuth (Bi), uranium (U), platinum (Pt), qalinka (Ag) iyo dahabka (Au). Soomaaliya in badan ma la sahminin; macdamo badan ayaan la aqoonin waddanka inuu lee yahay.

Dahabka Soomaaliya laga helo illaa hadda waa artisanal oo ah qaab aan qalabaysnaynin iyo aan cilmiyeesnaynin. Waxaa la adeegsadaa qalab yaryar, khibrado ku salaysan gacanta iyo aqoon bilow ah.

Dahabka Soomaaliya iyo macdamaha birta ah, waxay raacsan yihiin waayo h**e magmaha dhulka dhex diisa fadhiya ayaa dhulka kor u soo riixay oo yimid dibadda asagoo sammaynaya buuraha Dooy (Bur Hakaba iyo Diin Soor) inta u dhexaysa iyo silsiladda Goolis, oo waqooyiga Soomaaliya marta (Somaliland iyo Puntland). Waxaa kaloo jirta meelo sahameyaasha Raashka (Russian) ay ku sheegeen inay laga heli karo dahab. Waxaa ka mid ah Hiiraan bari, Galgaduud-Mudug iyo Baardheere waqooyigiisa. Dahabka lala soo baxo ill hadda waa kan ku dhexjira ciidda, oo loo yaqaan ‘placers’ iyo kan ku dhexjira dhagaxa la soo qodo.

Soomaalida waxay aad u isticmaalaan dahab sheegaha (gold detector) ama saacadaha, sida dahab sahmiyaasha Soomaalida u yaqaanaan. Weli lama helin deposit dahab ah. Baarista dahabka wuxuu ku eg yahay meelaha lagu arkay; sahmis dhammaystiran weli laga ma samaynin Soomaaliya. Laakiin meelo badan baa lagu arkay, oo laga gurtaa: Biyo Case (Gabiley), Geed Deebta (Gabiley), Galo Caddo (Gabiley), Udan Tuug (Gabiley), Dhagax Kurreh (Gabiley), Bohol (Gabiley), Boorama, Gelyanadagi (Boorame), Debis (Cadaadley), Dibra Weyn (Boon), Durdurka Cad (Boon), Cirshiida (Ceerigaabo ), Xiis (Ceerigaabo ), Maydh (Ceerigaabo), Milxo (Laas Qorey), Dhallan iyo Majiyahan.

Waxaa rajo weyn oo dahab leh dhulka Dooy, oo u baahan in sahan fiican oo dahab ah in laga sameeyo: Baaris satellite ah, xaqiijin dhulka oo qodid ay ka mid tahay, iyo baaris geophysics iyo geochemical ah.