Lege Artis r.pr. Martyna Kapera-Janiak

18/05/2026

📌 Czy dziecko cudzoziemskie mieszkające w Polsce może dochodzić alimentów przed polskim sądem?

Tak. Obywatelstwo dziecka ani rodziców nie wyłącza możliwości prowadzenia postępowania alimentacyjnego przed polskim sądem.

Kluczowe znaczenie ma przede wszystkim miejsce zwykłego pobytu dziecka oraz faktyczne związanie jego centrum życiowego z Polską.

Oznacza to, że jeżeli dziecko:
▪️ mieszka w Polsce,
▪️ uczęszcza tutaj do szkoły lub przedszkola,
▪️ pozostaje pod opieką rodzica przebywającego w Polsce,

to co do zasady polski sąd rodzinny będzie właściwy do rozpoznania sprawy o alimenty — nawet gdy:
▫️ dziecko nie posiada polskiego obywatelstwa,
▫️ oboje rodzice są cudzoziemcami,
▫️ drugi rodzic wyprowadził się lub przebywa obecnie za granicą.

W praktyce oznacza to możliwość skutecznego dochodzenia alimentów w Polsce m.in. przez rodziny obywateli Ukrainy lub innych państw mieszkających obecnie na terytorium RP.

Co istotne, polskie orzeczenie alimentacyjne może następnie podlegać uznaniu i egzekucji również poza granicami Polski — zgodnie z właściwymi umowami międzynarodowymi i przepisami proceduralnymi.

📖 W sprawach rodzinnych i alimentacyjnych o charakterze międzynarodowym każdorazowo warto przeanalizować:
▪️ miejsce pobytu dziecka,
▪️ aktualne miejsce pobytu zobowiązanego rodzica,
▪️ możliwość skutecznego doręczenia dokumentów,
▪️ oraz późniejszą wykonalność orzeczenia za granicą.

11/05/2026

🇵🇱 Rząd zapowiada zmiany w zasadach nadawania polskiego obywatelstwa. Według informacji opublikowanej przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji planowane jest zaostrzenie wymogów dla cudzoziemców ubiegających się o obywatelstwo RP.

📌 Co ma się zmienić?

Planowane wymagania:
✅ test obywatelski sprawdzający znajomość historii, wartości i zasad państwa polskiego oraz stopień integracji,
✅ podpisanie aktu lojalności wobec państwa polskiego,
✅ wysoki poziom znajomości języka polskiego,
✅ minimum 8 lat pobytu w Polsce,
✅ obowiązek posiadania polskiej rezydencji podatkowej.

📖 Jak jest obecnie?

Obecnie obywatelstwo polskie można uzyskać m.in. poprzez:
➡️ uznanie za obywatela polskiego przez wojewodę – najczęściej po:
• 3 latach pobytu stałego przy stabilnym dochodzie i tytule do lokalu,
• 2 latach pobytu w przypadku małżeństwa z obywatelem RP,
• 1 roku pobytu dla posiadaczy Karty Polaka,
➡️ nadanie obywatelstwa przez Prezydenta RP – w tym trybie przepisy nie przewidują sztywnych wymogów czasowych,
➡️ obowiązkowa jest obecnie znajomość języka polskiego co najmniej na poziomie B1 (w określonych przypadkach).

⚖️ Projektowane zmiany oznaczałyby więc:
🔹 wydłużenie minimalnego okresu pobytu,
🔹 większy nacisk na integrację i znajomość polskiej kultury,
🔹 dodatkowe formalne obowiązki dla kandydatów,
🔹 potencjalne ograniczenie możliwości szybkiego uzyskania obywatelstwa.

Na ten moment są to zapowiedzi zmian — szczegóły poznamy dopiero po publikacji projektu ustawy.

04/04/2026

28/01/2026

„Nie przyjęli wniosku, bo… nie”. Czyli jak urzędnicza dowolność może zrobić z cudzoziemca osobę przebywającą nielegalnie w Polsce. 🚨

Mój klient nie odebrał – nie ze swojej winy – przesyłki z wezwaniem do uzupełnienia braków formalnych wniosku o pobyt czasowy.
Co zrobiliśmy zgodnie z prawem? ⚖️
📌 złożyliśmy reklamację na poczcie,
📌 przygotowaliśmy wniosek o przywrócenie terminu,
📌 klient pojechał do urzędu, żeby jednocześnie uzupełnić braki formalne.

I co się wydarzyło w urzędzie? 🤷‍♀️

✔ pobrano odciski palców
✔ przyjęto opłatę
✔ uzupełniono braki formalne
❌ odmówiono przyjęcia wniosku o przywrócenie terminu

Bez podstawy prawnej. Po prostu „nie”. ❌

A teraz konkrety, bo tu nie ma miejsca na interpretacje „na oko” 👇

🔹 art. 58 § 1 i 2 k.p.a.
Jeżeli strona uchybiła terminowi bez swojej winy, organ ma obowiązek przywrócić termin, a wniosek składa się w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia – razem z dokonaniem czynności, której termin dotyczył.

🔹 art. 64 § 2 k.p.a.
Braki formalne usuwa się w terminie wskazanym przez organ – a przy skutecznym przywróceniu terminu czynność jest traktowana jak dokonana w terminie.

🔹 art. 7 i 8 k.p.a.
Organ ma działać na podstawie prawa, w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do państwa, a nie przerzucać skutki własnych błędów na cudzoziemca.

Odmowa przyjęcia wniosku o przywrócenie terminu nie ma żadnego oparcia w przepisach 📚
Dla mojego klienta oznaczałoby to jedno: niedopełnienie formalności i pewny pobyt nielegalny 🚫🇵🇱

Dzwoniłam:
📞 do biura wojewody
📞 do wydziału kontroli
📞 do kierownika wydziału spraw cudzoziemców
📞 do sekretariatu

Efekt? Zero odpowiedzialności. 😶

Wsiadłam w samochód 🚗 i pojechałam do Warszawy.
Zapytałam wprost: „Na jakiej podstawie prawnej odmawiacie przyjęcia wniosku?”
📲 Telefon do przełożonego.
I nagle się dało. Wniosek został przyjęty. ✅

I teraz najważniejsze 👇

👉 Gdyby ten cudzoziemiec nie był reprezentowany przez radcę prawnego, tylko przez „doradcę”, „specjalistę” albo kogoś, kto podaje się za prawnika, ta historia skończyłaby się:
❌ pobytem nielegalnym,
❌ problemami przy kolejnych postępowaniach,
❌ a być może decyzją zobowiązującą do powrotu.

Urzędnicy bagatelizują skutki swoich decyzji, zapominając, że dla cudzoziemca to nie jest „papier”.
To prawo do legalnego pobytu, pracy i życia w Polsce 🧾➡️🏠

💡 Pomoc adwokata lub radcy prawnego to nie formalność.
To realna ochrona:
✔ znajomości przepisów,
✔ reagowania na bezprawne działania,
✔ pilnowania terminów i interesu klienta,
✔ i – w razie potrzeby – postawienia urzędu do pionu.

Prawo nie działa samo.
Trzeba je znać. I trzeba umieć je egzekwować. ⚖️🔥

⸻

21/01/2026

🚫✈️ Kiedy ekstradycja cudzoziemca jest niedopuszczalna? (art. 604 kpk)

🔍 Czym w ogóle jest ekstradycja?
Najprościej: to wydanie osoby ściganej lub skazanej innemu państwu, żeby mogła tam stanąć przed sądem albo odbyć karę. Brzmi technicznie, ale stawka jest wysoka — wolność, a czasem życie. Dlatego prawo stawia tu twarde granice.

A teraz konkrety 👇

⚖️ Brak podwójnej karalności
Jeśli dany czyn nie jest przestępstwem w Polsce, nie ma o czym rozmawiać. Co niekaralne u nas, nie wyjeżdża.

🔥 Grozi kara śmierci, tortury lub nieludzkie traktowanie
Gdy w państwie wzywającym czeka cela zamiast uczciwego procesu — ekstradycja odpada. Bez realnych gwarancji? Drzwi zamknięte.

⏳ Przedawnienie, amnestia albo „już osądzony” (ne bis in idem)
Sprawa zakończona to sprawa zakończona. Państwo prawa nie gra w dogrywki.

🕊️ Przestępstwo polityczne lub wojskowe
Jeśli to nie pospolita kryminalka, tylko polityka albo wojsko — Polska nie wydaje.

🛂 Status uchodźcy lub azyl w Polsce
Kto korzysta z ochrony międzynarodowej, nie jest wysyłany tam, skąd uciekł.

🛡️ Sprzeczność z podstawowymi zasadami porządku prawnego RP
Gdy wydanie kłóci się z konstytucją i standardami praw człowieka — temat jest ucięty.

👉 Puenta
Ekstradycja to nie automat 🤖. Art. 604 kpk działa jak system alarmowy 🚨 — jeśli którykolwiek bezpiecznik zaskoczy, wydania nie będzie. I bardzo dobrze.

⚖️✈️🚫

24/12/2025

🎄🎁☃️

21/12/2025

📌 Co się zmieniło w zasadach pracy cudzoziemców bez zezwolenia na pracę?

🔹 Do 30 listopada 2025 r. zatrudnianie cudzoziemców bez zezwolenia było możliwe na podstawie wcześniejszego rozporządzenia z 2015 r. – m.in. dla studentów, duchownych, naukowców czy osób w określonych sytuacjach.
Cudzoziemiec mógł pracować bez zezwolenia w wielu szerzej rozumianych przypadkach, dopóki to rozporządzenie było w mocy. 

🔹 Od 1 grudnia 2025 r. wchodzi w życie nowe rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczególnych przypadków wykonywania pracy bez zezwolenia – porządkuje i zawęża katalog wyjątków oraz dostosowuje je do nowej ustawy o dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom. 

⸻

🧠 Najważniejsze różnice w praktyce

👉 1. Studenci stacjonarni
• Stare zasady: studenci cudzoziemscy mogli pracować bez zezwolenia na podstawie wcześniejszego rozporządzenia.
• Nowe zasady: prawo do pracy bez zezwolenia nadal przysługuje studentom studiów stacjonarnych, ale pod warunkiem, że uczelnia, którą studiują, spełnia określone wymogi zatwierdzenia przez MSWiA. Jeśli uczelnia nie jest zatwierdzona, zwolnienie przestanie obowiązywać po 30 czerwca 2026 r. (okres przejściowy). 

💡 To największa praktyczna zmiana: pracodawca musi teraz sprawdzić status uczelni – bez tego student może potrzebować już zezwolenia. 

⸻

👉 2. Duchowni i inne zawody
• Stare rozporządzenie obejmowało m.in. przypadki osób wykonujących pracę w ramach określonych funkcji społecznych, zawodowych lub instytucjonalnych (często węższy katalog, opisany w rozporządzeniu z 2015 r.). 
• Nowe rozporządzenie (od 1 XII 2025) precyzuje i aktualizuje katalog wyjątków, opierając go na nowej ustawie o dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom. Te wyjątki obejmują m.in. różne konkretne sytuacje zawodowe, których katalog jest teraz sformalizowany i bardziej jednoznaczny (np. delegacje, prace w konkretnych programach, działalność artystyczna itp.). 

➡️ Dokładny spis wszystkich pozycji katalogu z nowego rozporządzenia znajduje się w Dz.U. 2025 poz. 1620 – to podstawowy dokument prawny. 

⸻

📅 Okresy przejściowe i „stare wyjątki”

✔️ Cudzoziemcy, którzy już pracowali na podstawie wcześniejszych zwolnień (np. sprzed 1 XII 2025), mogą kontynuować pracę na dotychczasowych zasadach jeszcze przez okres do 6 miesięcy (czyli do ok. 30 VI 2026 r.). 

03/12/2025

🚨 Nowe formularze wniosków o pobyt czasowy — od 1 grudnia! 🚨

Minister pracy wrzucił nowy pakiet rozporządzeń i od 1 grudnia obowiązują zmienione druki dotyczące pobytu czasowego.
To nie kosmetyka — stare formularze wylatują z obiegu.

🔹 Nowy wniosek o pobyt czasowy – większy nacisk na dane dot. zatrudnienia, źródła utrzymania oraz podstaw pobytu.
🔹 Załącznik nr 1 – obowiązkowy przy wnioskach związanych z pracą. Teraz pracodawca musi podać dokładniejsze warunki zatrudnienia.

💡 Co to oznacza w praktyce?
• Nie składasz na starych drukach — urząd może je odrzucić bez litości.
• Pracodawcy muszą dostosować dokumenty HR — inaczej czeka Was ping-pong u urzędników.
• Cudzoziemcy planujący złożenie wniosku — przygotujcie komplet dokumentów zgodnych z nowymi wymogami.

👉 Jeśli prowadzisz firmę zatrudniającą obcokrajowców, podmień wzory od razu. Oszczędzisz sobie stresu i klientowi drugiej wizyty w urzędzie.

📩 Potrzebujesz wzorów dokumentów albo checklisty „co dołączyć do wniosku”? Napisz!

03/12/2025

💼 Przedsiębiorco! Twoje prawa podczas kontroli PIP – nie daj się zaskoczyć!

📌 1. Inspektor nie działa w tajemnicy.
Ma obowiązek: okazać legitymację, upoważnienie do kontroli oraz zakres czynności. Masz pełne prawo poprosić o kopię upoważnienia.

📌 2. Kontrola nie oznacza paraliżu firmy.
Inspektor może przeprowadzić rozmowy z pracownikami, ale nie może blokować działalności ani „zatrzymywać” Cię na cały dzień. Jeśli coś utrudnia pracę — zgłoś to.

📌 3. Tylko dokumenty, które są wymagane.
Umowy, listy płac, ewidencje, BHP — owszem. Dane poufne i wewnętrzne, np. know-how czy informacje niezwiązane z zatrudnieniem — nie. Zapytaj: „Proszę o podstawę żądania”.

📌 4. Masz prawo do pełnomocnika.
Kancelaria, księgowa, HR — możesz mieć kogoś przy sobie. Inspektor nie może tego zabronić. Jeśli nie masz kogoś na miejscu, możesz poprosić o czas.

📌 5. Notuj wszystko.
Masz prawo prowadzić własny protokół kontroli: kto przyszedł, kiedy, jakie dokumenty zażądano, jakie uwagi padły. To Twoje zabezpieczenie.

📌 6. Kopie tak, oryginały nie.
Przedsiębiorca wydaje kopie dokumentów, a nie oryginały (chyba że to czynności procesowe, ale wtedy też z protokołem). Kopia zawsze za potwierdzeniem odbioru.

📌 7. Protokół to nie święte słowo.
Zanim podpiszesz – czytaj. Masz prawo wnieść uwagi i poprawki. Jeśli czegoś nie wpisano lub inspektor coś przeinaczył – dopisz swoje stanowisko.

📌 8. Mandat? Decyzja należy do Ciebie.
Nie musisz przyjmować. Masz prawo odmówić i przejść w drogę administracyjną. Często to lepsze wyjście niż szybka pokuta “na miękko”.

📌 9. Masz prawo do informacji o wynikach kontroli.
Nie ma „domykania sprawy w szufladzie”. Inspektor musi przekazać Ci formalny wynik – na piśmie.

⸻

👉 Kontrola to proces, a nie polowanie na czarownice. Wiesz, czego żądać i czego bronić – działasz spokojnie i bez stresu.

22/11/2025

🚨 Zobowiązanie do powrotu – o co chodzi z art. 302 Ustawy o cudzoziemcach?

To decyzja, którą Straż Graniczna wydaje cudzoziemcowi, gdy stwierdzi, że jego pobyt w Polsce stał się nielegalny. Brzmi surowo? Bo takie jest. Ale warto wiedzieć, jakie są zasady gry — żeby nie stracić szansy na uporządkowanie swojej sytuacji.

⸻

🔍 Kiedy możesz dostać zobowiązanie do powrotu (art. 302)?

Najczęstsze przypadki:
• 📄 Brak ważnej wizy, zezwolenia na pobyt lub wygasły dokument.
• ⏱️ Przekroczony dopuszczalny czas pobytu.
• 💼 Praca niezgodna z przepisami (bez zezwolenia albo niezgodnie z warunkami).
• 🏢 Prowadzenie działalności niezgodnie z prawem.
• ❌ Naruszenie przepisów, które powoduje utratę podstaw do legalnego pobytu.

Ogólnie: jeśli organ uzna, że przebywasz w Polsce bez podstawy prawnej, decyzja praktycznie jest obowiązkowa.

⸻

⚖️ Odwołanie — masz prawo, ale czas leci szybko

Od decyzji możesz odwołać się do Komendanta Głównego Straży Granicznej.
⏳ Termin? 7 dni od doręczenia decyzji.

Odwołanie działa jak tarcza – dopóki sprawa jest rozpatrywana, decyzja nie jest „ostateczna”. Ale uwaga: to nie jest automat. Dokument musi być sensownie uzasadniony i oparty na faktach.

⸻

✈️ Dobrowolny wyjazd – ile masz czasu?

W decyzji dostajesz termin, w którym masz opuścić Polskę własnym kosztem.
Obecnie to:
➡️ 8–30 dni – ustalane indywidualnie, zależnie od sytuacji osobistej i praktycznych możliwości wyjazdu.

Jeśli masz realne powody (zdrowie, trudności organizacyjne itp.), możesz wnioskować o wydłużenie terminu. Lepiej zrobić to szybko — zanim czas się skończy.

⸻

🧭 Podsumowanie

📌 Zobowiązanie do powrotu to formalny nakaz opuszczenia Polski, wydawany przy np. nielegalnym pobycie lub braku środków finansowych na dalszy pobyt.
📌 Możesz się odwołać — do Komendanta Głównego SG, w ciągu 7 dni.
📌 Na wyjazd dobrowolny dostajesz zwykle 8–30 dni.
📌 Dobrze napisane odwołanie potrafi odwrócić sytuację — więc nie warto czekać do ostatniej chwili.

Otrzymałeś zobowiązanie do powrotu, tj. tzw “deportację”? Odezwij się do nas. Pomożemy