09/02/2026
W teorii procedura Niebieskiej Karty ma chronić osoby doznające przemocy domowej. W praktyce bardzo często zastępuje reakcję karną państwa procedurą administracyjno-pomocową, która zwalnia sprawców z odpowiedzialności karnej. Centrum Praw Kobiet od lat zwraca uwagę na ten systemowy problem.
W polskim prawie obowiązuje zasada legalizmu. Jeżeli istnieje uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa, organy ścigania mają obowiązek wszcząć postępowanie karne. Tymczasem w przypadku przemocy domowej ten obowiązek bywa systemowo omijany. Zamiast reakcji karnej uruchamiana jest co najwyżej, w bardzo ograniczonej liczbie spraw, procedura Niebieskiej Karty . Zamiast pytania: „czy doszło do przestępstwa?” i wszczęcia postępowania karnego system mówi: „załóżmy Niebieską Kartę”. Warto zwrócić uwagę na fakt, że statystyki podawane przez policję i inne służby dotyczące liczby Niebieskich Kart, to tak naprawdę wierzchołek góry lodowej.
Pamiętajmy, że brak reakcji karnej nie oznacza, że przemocy nie było. Oznacza jedynie, że państwo zrezygnowało z pociągania sprawców do odpowiedzialności. Wyraźnie widać to w statystykach policyjnych i sądowych jeśli chodzi o przestępstwa stwierdzone i skazania za przemoc domową.
Niebieska Karta stała się buforem chroniącym system przed obowiązkiem ścigania, a nie narzędziem realnej ochrony kobiet doświadczających przemocy i ich dzieci, na co zwracała uwagę także Najwyższa Izba Kontroli.. Z kolei zamykanie NK, albo ich brak, bywa nierzadko wykorzystywane przeciwko kobietom jako „dowód”, że przemocy nie było.
Tak skonstruowany system wysyła bardzo niebezpieczny komunikat:
że przemoc domowa nie zawsze jest przestępstwem. To sprzeczne z Konstytucją, zasadą legalizmu, Konwencją Stambulską i rekomendacjami GREVIO, które jednoznacznie wskazują, że przemoc wobec kobiet jest naruszeniem praw człowieka i wymaga zdecydowanej reakcji państwa.
Procedury pomocowe są potrzebne, ale zamiast opierać się na fasadowych i biurokratycznych rozwiązaniach, które strukturalnie nie są wstanie zapewnić efektywnej ochrony i wsparcia ofiarom przemocy powinny opierać się o specjalistyczne organizacje.
Jeśli możesz, wesprzyj nasze działania:
cpk.org.pl/pomagam
https://zrzutka.pl/wjmbkj
nr konta: 59 1020 1156 0000 7102 0059 9241