Kancelaria Prawna TM Tomasz Michałowski Radca Prawny

24/08/2026

Posiadanie zależne nieruchomości, a możliwość nabycia jej na własność przez zasiedzenie.
Przepis art. 172 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego zawiera przesłanki nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie. Posiadacz nieruchomości niebędący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od 20 lat jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze (art. 172 § 1 KC), natomiast po upływie 30 lat posiadacz nieruchomości nabywa jej własność, choćby uzyskał posiadanie w złej wierze (art. 172 § 2 KC). Przepis art. 336 Kodeksu cywilnego odróżnia posiadacza samoistnego (władającego jak właściciel) od posiadacza zależnego, władającego rzeczą jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo związane z władztwem nad cudzą rzeczą. Typowym przykładem posiadania zależnego, które nie może prowadzić do zasiedzenia nieruchomości jest jej władanie na podstawie umowy dzierżawy.
W prawie polskim nie obowiązuje zasada, że nikt nie może samowolnie zmienić rodzaju lub tytułu posiadania, zatem posiadacz zależny może przekształcić swoje posiadanie w samoistne i odwrotnie. Warunkiem jest jednak jego uzewnętrznienie: posiadacz musi uczynić to jednoznacznie, tzn. zamanifestować zmianę w sposób widoczny dla otoczenia, w tym przede wszystkim wobec właściciela (por. postanowienie SN Izba Cywilna z 1 czerwca 2017 r., w sprawie o sygn. akt I CSK 587/16, publ. Legalis nr 1637266). Sama intencja zmiany i świadomość posiadania samoistnego są niewystarczające. Istotą tego wymogu jest to że właściciel, który wydał nieruchomość pod tytułem niezagrażającym utratą prawa, musi wiedzieć, że z oznaczoną chwilą — na skutek jawnych zachowań posiadacza — jego prawo staje się zagrożone. Należy zaznaczyć że przy przekształceniu posiadania zależnego w samoistne, posiadacz nie może powołać się na domniemanie wynikające z dyspozycji przepisu art. 339 Kodeksu cywilnego — obciąża go dowód takiej zmiany i dalszego wykonywania posiadania pod tytułem właściciela, przy czym konieczne jest udowodnienie konkretnych okoliczności faktycznych i umiejscowienie ich w czasie (por. postanowienie SN Izba Cywilna z 18 maja 2016 r., w sprawie o sygn. akt V CSK 590/15, publ. Legalis nr 1488775) i postanowienie SN Izba Cywilna z 25 czerwca 2026 r., w sprawie o sygn. akt I CSK 652/26, publ. Legalis nr 3990303). Przekształcenie nie może ograniczać się do subiektywnego nastawienia posiadacza, lecz musi znaleźć odzwierciedlenie w konkretnych i dających się osadzić w czasie aktach władztwa.

Przepis art. 172 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego zawiera przesłanki nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie. Posiadacz nieruchomości niebędący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od 20 lat jako posiadacz samoistny, chyba że uzyskał posiad...

29/05/2026

Naliczenie składek ZUS w wyniku zakwestionowania przedmiotu łączącej strony umowy o dzieło.

Zgodnie z przepisem art. 627 kodeksu cywilnego „Przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia”. Dzieło stanowiące przedmiot świadczenia przyjmującego zamówienie, może mieć zarówno charakter materialny jak i niematerialny Istotne jest aby w umowie jej przedmiot został tak opisany i sprecyzowany żeby pozwolił na zindywidualizowanie dzieła. Skutkiem zbyt ogólnego opisania przedmiotu umowy(dzieła) w tejże umowie może być np. zakwalifikowanie takiej umowy jako umowy o świadczeniu usług w rozumieniu art. 750 kodeksu cywilnego. W konsekwencji wykonawca umowy(przyjmujący zamówienie) zostanie uznany za podlegającego obowiązkowemu ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu( por. wyrok Sądu Najwyższego Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 18.02.2026 r., w sprawie o sygn. akt II USKP 14/26, publ. Legalis nr 3935467).

   Zgodnie z przepisem art. 627 kodeksu cywilnego „Przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia”. Dzieło stanowiące przedmiot świadczenia przyjmującego zamówienie, może mieć zarówno charakte...

23/03/2026

Prawo do odszkodowania dla pasażerów opóźnionego powyżej 3 godzin lotu pomimo powołania się przez przewoźnika lotniczego na wystąpienie „nadzwyczajnych okoliczności”
Sąd Unii Europejskiej wyrokiem z dnia 04.03.2026 r. w sprawie „ European Air Charter, T-656/24" orzekł, że pasażerom przysługuje odszkodowanie w związku z opóźnieniem lotu powyżej 3 godzin, pomimo wystąpienia „nadzwyczajnej okoliczności” na które powołał się przewoźnik lotniczy. Dotyczy to sytuacji, w której przewoźnik lotniczy, mając na uwadze interes pasażerów innych lotów, spowoduje opóźnienie tego spornego lotu. Sąd wskazał, że w zakresie prawa do odszkodowania przewidzianego w przepisie art. 7 rozporządzenia(WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z 11.02.2004 r., ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 295/91 (Dz. Urz. UE L z 2004 r. Nr 46, s. 1), pasażerów opóźnionych lotów można traktować tak jak pasażerów odwołanych lotów. Przewoźnik lotniczy może zwolnić się z obowiązku wypłaty odszkodowania o ile wykaże, że odwołanie lub duże opóźnienie przy przylocie jest spowodowane zaistnieniem „nadzwyczajnych okoliczności”, których nie można było uniknąć, nawet gdyby podjęto wszelkie racjonalne środki. Warunkiem istotnym skutecznego powołania się na „nadzwyczajne okoliczności” jest wykazanie bezpośredniego związku przyczynowego między wystąpieniem tych okoliczności, które miały wpływ na poprzedni lot, a opóźnieniem lub odwołaniem kolejnego lotu. W przedmiotowej sprawie sąd orzekł, że art. 5 ust. 3 rozporządzenia 261/2004 należy interpretować w ten sposób, iż niezależna decyzja obsługującego loty przewoźnika lotniczego o oczekiwaniu na pasażerów lotu, którzy nie przeszli jeszcze kontroli bezpieczeństwa ze względu na zakłócenie w zakresie tej kontroli, może przerwać bezpośredni związek przyczynowy między nadzwyczajną okolicznością, jaką stanowi to zakłócenie, a co najmniej trzygodzinnym opóźnieniem przylotu w ramach późniejszego lotu zaplanowanego tego samego dnia tym samym samolotem, jeśli owa decyzja stanowi decydującą przyczynę opóźnienia.

23/01/2026

Zakaz konkurencji po ustaniu stosunku pracy

Zgodnie z przepisem art. 1011§ 1 Kodeksu pracy „w zakresie określonym w odrębnej umowie, pracownik nie może prowadzić działalności konkurencyjnej wobec pracodawcy ani też świadczyć pracy w ramach stosunku pracy lub na innej podstawie na rzecz podmiotu prowadzącego taką działalność”. Zakaz ten ma również odpowiednie zastosowanie do przypadku gdy w oparciu o przepis art. 1012 § 1 Kodeksu pracy pracownik i pracodawca zawierają umowę o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy. W umowie tej określa się także okres obowiązywania zakazu konkurencji oraz wysokość odszkodowania należnego pracownikowi od pracodawcy. Świadczenie pracodawcy(odszkodowanie) wynikające z umowy o zakazie konkurencji obejmuje w zryczałtowanej kwocie domniemane utracone korzyści w postaci nieosiągniętych dochodów (zob. postanowienie SN z 29.6.2022 r., I PSK 255/21, publ. Legalis nr 2879824). Świadczenie pracodawcy wobec pracownika ma charakter świadczenia zbliżonego do wynagrodzenia za pracę, nosząc w sobie elementy zarówno gwarancyjne, jak i rekompensacyjne, ale nie jest uzależnione od powstania jakiejkolwiek szkody w ujęciu prawa cywilnego (zob. wyrok SN z 24.10.2006 r., II PK 126/06, publ. Legalis nr 88055).
Były pracownik zachowuje prawo do odszkodowania za powstrzymywanie się od działalności konkurencyjnej tylko wówczas, gdy tego zakazu rzeczywiście przestrzega. Naruszenie przez byłego pracownika wynikającego z umowy o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy obowiązku niepodejmowania działalności konkurencyjnej upoważnia pracodawcę do powstrzymania się od spełnienia świadczenia zgodnie z dyspozycją przepisu art.488 Kodeksu cywilnego i zaprzestania wypłaty dalszych rat odszkodowania (zob. postanowienie SN z 20.8.2024 r., III PSK 52/22, publ. Legalis nr 3112440).