07/06/2026
Doktorant w Katedra Doktryn Politycznych i Prawnych WPAiE UWr związany ze środowiskiem Sympatyków Koła Doktryn, członek-zarządu sekretarz DKN Historiozofii im. Maurycego Mochnackiego - Czcigodni Sympatycy zdołał opublikować tę skromną książeczkę!
Dostępna jest ona do kupienia w księgarniach internetowych i za darmo do pobrania na stronie wydawnictwa: https://wuwr.eu/produkt/dyktatura-w-doktrynie-carla-schmitta/
Jak prawo reaguje na sytuacje graniczne - momenty, w których zwykłe mechanizmy państwa okazują się niewystarczające? Najnowsza książka Jana Chmieleckiego, doktoranta z Katedry Doktryn Politycznych i Prawnych Wydział Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego pt. „Dyktatura w doktrynie Carla Schmitta” podejmuje to fundamentalne pytanie, prowadząc czytelnika przez historię i teorię jednego z najbardziej złożonych pojęć nowożytnej myśli prawniczej: dyktatury.
Autor wychodzi od rzymskiego modelu nadzwyczajnej magistratury, ukazując dyktaturę jako instytucję prawną powołaną do działania w sytuacji nadzwyczajnej, rozumianej jako zakłócenie normalnego porządku konstytucyjnego. W tym sensie stan wyjątkowy jawi się jako swoiste „lustrzane odbicie” konstytucji - moment, w którym ujawniają się jej granice i ukryte założenia. To właśnie w tej przestrzeni napięcia między normą a koniecznością sytuowana jest refleksja Carla Schmitta, stanowiąca oś całej monografii.
Centralnym wątkiem książki, jest rozróżnienie na dyktaturę komisaryczną i suwerenną (🧐 stąd wizerunki Cyncynata i Sulli na okładce). Pierwsza z nich ma charakter zachowawczy - służy ochronie istniejącego porządku prawnego poprzez jego czasowe zawieszenie i działa na podstawie upoważnienia suwerena. Druga natomiast ma wymiar konstytuujący - zmierza do ustanowienia nowego ładu politycznego, przekraczając granice dotychczasowego systemu normatywnego. Chmielecki precyzyjnie rekonstruuje te modele, pokazując ich historyczne źródła oraz trwałe znaczenie dla współczesnej teorii państwa. Jego zdaniem dyktatura suwerenna jest w modelu Schmitta formacją zdegenerowaną względem dyktatury komisarycznej; w jej warunkach suweren pozbawiony jest rzeczywistej władzy w imię utopijnych celów.
Walorem publikacji jest konsekwentne osadzenie analizy w szerokim kontekście intelektualnym. Schmitt nie jest tu przedstawiony w uproszczony sposób, lecz jako myśliciel operujący złożonym aparatem pojęciowym. Autor wspomina o kolaboracji Schmitta z narodowym socjalizmem; jednocześnie jednak koncentruje się na jego twórczości sprzed akcesu do NSDAP, gdy jawnie sympatyzował z niemieckimi konserwatystami.
Szczególnie wyraźnie wybrzmiewa teza, że dyktatura nie jest wyłącznie kategorią polityczną, lecz konstruktem prawno-politycznym, powiązanym z problemem reprezentacji suwerena oraz decyzji o zawieszeniu obowiązywania norm.
Książka wyróżnia się rzetelnym warsztatem: szeroką bazą źródłową, konsekwentnie prowadzoną analizą oraz klarowną narracją, która pozwala uchwycić nawet najbardziej złożone zagadnienia. Dzięki temu stanowi wartościową propozycję zarówno dla prawników i politologów, jak i dla wszystkich zainteresowanych mechanizmami funkcjonowania państwa w sytuacjach granicznych i tym, jakie konsekwencje niesie zawieszenie prawa dla samej wspólnoty politycznej.
Polecamy! Książkę znajdziecie w księgarniach internetowych, takich jak np. Bonito, Gandalf, Korob, Booktime 📕 :)
